Een testament is een notariële akte. Ook wel een uiterste wilsbeschikking genoemd. Hierin tref je een regeling voor jouw erfenis. In een testament kun je afwijken van de wettelijke regeling of deze aanvullen. De wet stelt wel bepaalde grenzen. Bijvoorbeeld aan het onterven van je kinderen.
In een testament kun je bepalen wat er na jouw overlijden moet gebeuren met jouw erfenis. Jij bepaalt wie wat uit jouw erfenis krijgt. Het testament treedt pas in werking als je bent overleden. Je kunt het altijd wijzigen of herroepen als je dat wilt. Hiervoor moet je langs een notaris.
Wat is het videotestament?
Een videotestament is een testament dat is opgesteld aan de hand van een video gesprek met een notaris. Dergelijke testamenten waren tijdelijk mogelijk tijdens de coronacrisis. Toen was het niet voor iedereen mogelijk om naar een notaris te gaan om een testament op te stellen. Dankzij een spoedwet werd het mogelijk om via een videoverbinding toch een testament op te stellen.
Het videotestament is gesneuveld nadat de maatregelen uit de tijdelijke Coronawet zijn ingetrokken. Maatschappelijk bestaat er veel behoefte aan een dergelijke oplossing.
Wat is het wettelijk erfrecht?
Het wettelijk erfrecht bepaalt wie de erfgenamen zijn als er geen testament is. De regels van het ‘versterferfrecht’ zijn dan van toepassing. In een vaste volgorde komen erfgenamen in aanmerking voor de erfenis. De wet kent vier groepen erfgenamen, namelijk:
Grootouders met hun (klein)kinderen, ooms, tantes, neven, nichten.
Overgrootouders en hun afstammelingen.
Als er in de eerste groep niemand is, gaat de erfenis naar de tweede groep. Als er in de tweede groep niemand is, gaat de erfenis naar de derde groep. En zo verder.
Als ook in de vierde groep niemand meer in leven is, vervalt de nalatenschap aan de Staat der Nederlanden.
Met een testament kan je afwijken van het wettelijk erfrecht. In het testament kan je een andere verdeling van de nalatenschap opstellen. Ook kan je anderen als erfgenaam benoemen.
Dit inkorten betekent dat er bij een andere erfgenaam een geldbedrag wordt weggehaald. Dit gaat naar evenredigheid. Dit noemt men inkorten.
Wat is quasi-wettelijke verdeling?
De quasi-wettelijke verdeling is een vorm van een verdeling van een erfenis via een testament. In het testament boots je de wettelijke
verdeling na (die geldt als er geen
testament is). Daarom heet het een quasi-wettelijke verdeling.
Als een erflater de voordelen, maar niet de nadelen van de wettelijke verdeling wil hebben, kan hij of zij kiezen voor een dergelijk verdelingstestament. Hiermee kan de erflater namelijk de wettelijke verdeling hanteren, aangepast aan zijn of haar wensen.
Met een quasi wettelijke verdeling kan je bijvoorbeeld de 3 maanden termijn die een langstlevende ouder heeft om de wettelijke verdeling ongedaan te maken, verlengen. Hierdoor is er dus meer tijd om bepaalde keuzes te maken.
Wat is een vrucht (vruchtgebruik)?
De juridische vrucht is een opbrengst die een goed min of meer regelmatig oplevert. Zo zijn de vruchten van een geldlening of een erfenis de rente. De vrucht van een aandeel in een besloten vennootschap is het dividend (de winst). De vrucht van geld is rente.
Het begrip vrucht is vooral ook van belang bij het recht van vruchtgebruik. Iemand die een recht van vruchtgebruik heeft op goederen, de vruchtgebruiker, heeft namelijk het recht om de vruchten van die goederen te genieten. De vruchten zijn namelijk automatisch voor de vruchtgebruiker. Een heel letterlijk voorbeeld: als je het recht van vruchtgebruik hebt op een appelboom van iemand anders, dan heb jij recht op de vruchten, dus de appels, van de appelboom als die op de grond vallen.
Bij
de vestiging
van het vruchtgebruik kan je bepalen wat als vrucht moet worden beschouwd. Het
is daarom ook aan te raden om dat zo specifiek mogelijk te doen, om problemen
achteraf (wat is nu wel of geen vrucht van het goed?) te voorkomen.
De vruchtgebruiker is iemand waaraan de eigenaar van een goedhet recht van vruchtgebruik heeft gegeven. Dat recht van vruchtgebruik geeft de vruchtgebruiker het recht om een goed van iemand anders te gebruiken en daarvan de vruchten te genieten. Zo heeft de vruchtgebruiker van een aandeel in een besloten vennootschap recht op ontvangst van dividend.
Veelvoorkomend
is de situatie waarin de langstlevende ouder het
vruchtgebruik heeft over de erfenis van de kinderen. Op die manier kan die langstlevende ouder bijvoorbeeld in
het huis blijven wonen dat zij samen hadden. In dit voorbeeld is de
langstlevende ouder de vruchtgebruiker.
Wat is het afwezigheidsbewind?
Het afwezigheidsbewind is een bewind of onderbewindstelling voor een vermist of afwezig persoon. Dat houdt in dat een bewindvoerder de financiële zaken van de vermiste persoon beheert. Daarmee kan een bewindvoerder de belangen van een vermiste erfgenaam of erflater behartigen bij de verdeling van de nalatenschap. Voor het maken van een aanspraak op een erfdeel van de vermiste heb je ook een machtiging van de rechtbank nodig.
Het langstlevendebeding is een bepaling die inhoudt dat bij overlijden van de ene partner de langstlevende partner zijn of haar erfgenaam wordt. De wet bevat een langstlevendebeding voor gehuwden en geregistreerd partners. De langstlevende partner is namelijk automatisch de directe erfgenaam van de overleden erflater. Om daarvan af te wijken, moet je een testament maken. In oude testamenten (van voor 2003) staat deze bepaling meestal opgenomen. In die tijd was dat namelijk nog niet in de wet geregeld.
Bij een samenlevingscontract is er niet automatisch een voorziening voor de langstlevende. Dus na het overlijden van een van de samenwoners zijn alleen de kinderen van de overledene direct erfgenaam.
Bekijk waarom een alleenstaande een testament moet maken
Het alleenstaande testament is een testament dat je maakt als je een alleenstaande. Er zijn twee varianten: met kinderen of zonder kinderen. Heb je kinderen dan regel je dat iemand jouw minderjarige kinderen na jouw overlijden goed verzorgt. Ook kan je hiermee iemand aanwijzen die jouw erfenis gaat beheren voor jouw kinderen.
Heb je geen kinderen, dan heb je ook geen wettelijke erfgenamen, anders dan je broers en zussen. Veel alleenstaanden zonder kinderen willen nalaten aan vrienden of goede doelen. Ook kan je om fiscale redenen beter aan je neefjes en nichtjes nalaten dan aan je broers of zussen.
Wat is opeisbaarheid?
Opeisbaarheid betekent dat een recht kan worden opgeëist. Niet elk recht is namelijk direct opeisbaar. Bijvoorbeeld het recht op een erfenis of schenking kan worden opgeëist door de erfgenaam of de begiftigde. Je hebt niet meteen recht op ontvangst van een erfenis of schenking. Ook niet als je een erfgenaam bent of als begiftigde bent aangewezen in een schenkingsakte.
De opeisbaarheid kan bijvoorbeeld gekoppeld zijn aan het overlijden van de langstlevende. De schuld is opeisbaar als die gebeurtenis is gepasseerd. Een ander voorbeeld is de opeisbaarheid bij een bepaalde clausule, zoals de AWBZ of WLZ clausule. Bij opname in een zorginstelling is een erfdeel dan opeisbaar.
Als je het andersom formuleert spreek je over niet opeisbaarheid.
