Een voogd is iemand die de zorg voor een minderjarige kind(eren) zorgt als beide ouders zijn overleden. Deze persoon heeft dan het gezag over de minderjarige. De voogd komt pas in beeld als beide ouders zijn overleden. Je kunt de voogdij in een testament of in een aparte akte vastleggen. Dit kan ook via de rechtbank.
De voogdbenoeming is een akte waarin je een voogd aanwijst voor jouw minderjarig kind of minderjarige kinderen.
Die voogd oefent het gezag uit over jouw kinderen indien jullie beiden komen te overlijden. Je kunt een voogd benoemen in een losse akte (voogdijtestament) of bij het opmaken van je testament. Je kan ook een eenvoudige voogdbenoeming regelen bij de rechtbank, via een formulier.
Het voogdijregister is hetzelfde als het gezagsregister. Deze begrippen worden wel eens door elkaar gehaald.
Een voogdijtestament is een heel klein testament waarin je alleen de voogdij voor de kinderen regelt. Het voogdijtestament wijst de voogd en reserve-voogd aan. Je kunt eventueel aanvullende zaken regelen, zoals het beheer over de erfenis van de kinderen, wensen over de verzorging en dergelijke.
Het is een testament en moet dus aan alle eisen van een testament voldoen. Je moet het ook laten inschrijven bij het CTR.
Voogdij is het geval waarin een voogd voor jouw minderjarige kind(eren) zorgt als beide ouders zijn overleden. Een voogd kun je benoemen in een testament of gratis bij de rechtbank. Voogdij kan ook worden opgelegd door een rechter, bijvoorbeeld bij ontzetting uit de ouderlijke macht.
Zie ook bewind.
De Raad voor de Kinderbescherming is een overheidsinstantie die zich inzet voor het veilig laten opgroeien, ontwikkelen en opvoeden van minderjarige kinderen. De wet geeft aan de Raad taken die daarmee te maken hebben.
Bijvoorbeeld advisering over omgang, verblijf en ouderlijk gezag. Zo beoordeelt de Raad of het verstandig is dat een gezin een kind gaat adopteren. Ook als beide ouders komen te overlijden en er geen voogd is aangewezen, kan de rechter de Raad om advies vragen. De Raad adviseert ook over een passende straf voor jongeren die in aanraking komen met politie.
Op de website van de Raad voor de Kinderbescherming staat meer over de wettelijke taken.
Het ouderlijk gezag is het gezag dat wordt uitoefenen over het minderjarige kind. Meestal oefenen beide ouders het gezag uit. Als iemand anders het gezag uitoefent, bijvoorbeeld als beide ouders zijn overleden, is er sprake van voogdij. Dan oefent de voogd dus het gezag uit. Na een echtscheiding kan het gezag aan één van beide ouders worden toegekend. Het streven is om beide ouders het gezag te laten hebben.
Ouderlijk gezag brengt rechten en plichten met zich mee. Bijvoorbeeld een onderhoudsplicht en verplichting tot opvoeding en verzorging van het kind. Ook is degene met het gezag de wettelijke vertegenwoordiger van het kind en beheert hij of zij het vermogen van het kind (minderjarigenbewind).
Bij opvoedproblemen kan de Raad voor de Kinderbescherming aan de rechter vragen om het ouderlijk gezag te stoppen.
Het gezagsregister is een openbaar register waarin wordt bijgehouden wie het gezag over een minderjarig kind uitoefent. Het gaat om het gezag als geen van beide ouders dit meer uitoefent.
Bijvoorbeeld als er sprake is van een voogd. Een uittreksel uit het register kun je schriftelijk aanvragen bij alle rechtbanken in Nederland. Hiervoor moet je de naam, geboortedatum en geboorteplaats van het minderjarige kind hebben. Sommige mensen noemen dit register ook het voogdijregister.
Het gezagsregister is een openbaar register. Wil je een voogd aanwijzen, zonder dat dit openbaar wordt, dan moet je de voogdij regelen via de notaris.
Daarnaast kan je ook bij de gemeente een uittreksel van de basisregistratie personen aanvragen. Op dat uittreksel staat vermeld wie het gezag uitoefent.
Adoptie is het aannemen van een minderjarig kind. Hierdoor ontstaan er juridische banden tussen de geadopteerde, de adoptieouder(s) en zijn bloedverwanten. De familieband met de biologische ouders is dan juridisch verbroken. De adoptieouders hebben het ouderlijk gezag over het kind.
Het geadopteerde kind heeft bij het overlijden van de ouder(s) wettelijk recht op de legitieme portie. Zie ook kindsdeel. Voor adoptie moet je een verzoek indienen bij de rechtbank.
Daarnaast is er een advies van de Raad voor de Kinderbescherming vereist.
De curandus is de persoon die onder curatele is gesteld. Het is een meerderjarige persoon waar de rechtbank dit besluit over heeft genomen. Deze persoon kan zijn eigen belangen niet behoorlijk behartigen. Dat moet objectief vastgesteld zijn door een rechter.
In zijn of haar plaats doet de curator dat.
Een curator is iemand die door de rechtbank aangewezen is om iemands bezittingen te beheren. Dit kan bijvoorbeeld zijn omdat iemand niet meer aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen of omdat deze persoon onder bewind staat, ook wel curatele genoemd.
Een curator is ook een persoon in het faillissementsrecht. Als een bedrijf failliet gaat dan wijst de rechtbank een curator aan. De curator zorgt dat er nog zoveel mogelijk geld uit het bedrijf komt voor de schuldeisers.
