Het fiscaal partnerschap is het geval waarin de Belastingdienst personen als fiscale partners ziet. De fiscale partners hebben als voordeel dat ze een gezamenlijke aangifte voor de inkomstenbelasting kunnen doen en inkomsten en aftrekposten onderling kunnen verdelen. Dat levert meestal een fiscaal voordeel op zoals met hypotheekrente.
Gehuwden en geregistreerd partners die samenwonen zijn automatisch elkaars fiscaal partner. Ook samenwoners kunnen fiscaal partners zijn. Als jullie samen staan ingeschreven op hetzelfde adres en een notarieel samenlevingscontract hebben, dan zijn jullie automatisch elkaars fiscaal partner. Let dus op: het samenlevingscontract moet voor de Belastingdienst een notariële akte zijn. Zonder notarieel samenlevingscontract zijn samenwoners niet (automatisch) elkaars fiscaal partner.
De inboedel is de verzameling van goederen. Dat zijn zaken die niet vastzitten aan de grond. Denk bijvoorbeeld aan stoelen, gordijnen, kasten en bankstellen. Een ander woord voor inboedel is huisraad.
Als jullie gaan scheiden beschrijven jullie samen in het echtscheidingsconvenant hoe jullie de boedel verdelen, dus wie wat krijgt. Je hoeft voor de verdeling van deze roerende zaken geen akte van verdeling op te maken. Dat moet alleen als je gaat scheiden en je een gezamenlijke woning hebt die moet worden toegedeeld aan één van jullie. Voor een verdeling van de roerende goederen is de beschrijving in het echtscheidingsconvenant voldoende.
Als je met andere mensen in een huis woont kan je ook vastleggen welke inboedel van welke bewoner is. Bijvoorbeeld als je met iemand samenwoont met schulden. De spullen in huis zijn dan meestal van degene die geen schulden heeft. Je doet dat met een Vaststellingsovereenkomst Inboedel.
Het Personenrecht en familierecht is het rechtsgebied dat regels bevat over de juridische status van natuurlijke personen. Zo bevat dit rechtsgebied regels over bijvoorbeeld handelingsbekwaamheid, huwelijk, geregistreerd partnerschap, echtscheiding, adoptie, afstamming, levensonderhoud en ouderlijk gezag.
Het Erfrecht behoort niet tot het Personen- en familierecht, maar is een apart rechtsgebied.
Het samengesteld gezin is een gezin dat bestaat uit twee partners die kinderen hebben uit een vorige relatie. Ook wel een stiefgezin of patchwork gezin genoemd. Het kan zijn dat beide partner kinderen hebben. Maar ook dat een van de partners kinderen heeft.
Een samengesteld gezin kan ontstaan door echtscheiding of overlijden van een van de ouders. De toename van het aantal echtscheidingen heeft geleid tot een forse toename van het aantal stiefgezinnen. Juridisch moet je veel zelf regelen voor een stiefgezin. Denk bijvoorbeeld aan hoe je jouw erfenis wilt verdelen. Dit kan je in een testament vastleggen.
Zie ook stiefkind, of bij een samenlevingscontract over het quasi-stiefkind.
Een nabestaandenpensioen is hetzelfde als een partnerpensioen.
Het partnerpensioen is een uitkering aan de partner of echtgenoot. Bij een pensioen is er vaak de mogelijkheid dat de partner van de pensioengerechtigde een uitkering kan ontvangen. Die uitkering krijgt de partner als de pensioengerechtigde komt te overlijden. Eis voor een dergelijk partnerpensioen is dat je kunt aantonen dat er ook daadwerkelijk een partnerschap is. Dat kan door een huwelijk, een geregistreerd partnerschap en een notariële samenlevingsovereenkomst.
We noemen het partnerpensioen ook wel een nabestaandenpensioen, omdat het uitkeert aan de nabestaande.
Een samenlevingscontract of samenlevingsovereenkomst is een akte tussen twee mensen. Hierin leggen zij hun afspraken over het samenwonen vast. In de meeste gevallen is het een notariële akte. Maar dat is niet noodzakelijk.
De samenwonende partners leggen hun afspraken vast. Daardoor komen zij voor bepaalde wettelijke regelingen in aanmerking. Zij kunnen bijvoorbeeld recht maken op een partnerpensioen. Ook kunnen zij gebruik maken van vrijstellingen bij de erfenis als een van hen beide overlijdt. In bijzondere gevallen kunnen ook twee mensen die geen relatie hebben zo’n overeenkomst sluiten. Er moet dan sprake zijn van een duurzame gemeenschappelijke huishouding.
Een samenlevingscontract is iets anders dan geregistreerd partnerschap of een huwelijk.
Een verblijvingsbeding (ook wel verblijvensbeding) is een bepaling in een samenlevingsovereenkomst. Woon je samen zonder kinderen dan wordt doorgaans een verblijvingsbeding overeengekomen. Een verblijvingsbeding is een – meestal in een notarieel samenlevingscontract – vastgelegde overeenkomst tussen jou en je partner. In die overeenkomst leg je vast dat als één van jullie overlijdt, de ander de gemeenschappelijke goederen krijgt. Al dan niet tegen betaling van de waarde daarvan.
Als je bijvoorbeeld samen eigenaar bent van het huis waar je in woont, of samen inboedel hebt, dan kun je via het verblijvingsbeding regelen dat de langstlevende daar volledig eigenaar van wordt. Een verblijvingsbeding dat niet bij de notaris is opgemaakt, kan achteraf niet geldig zijn.
In het Centraal Testamentenregister (CTR) staan alle in Nederland opgemaakte testamenten en samenlevingsovereenkomsten met een zogeheten verblijvensbeding vermeld. Alleen basisgegevens over testamenten worden opgeslagen in een centraal register. Er staat dus niet de inhoud van het testament.
Toegang tot dat register hebben alleen notarissen. De notaris bij wie je het testament maakt bewaart zelf een exemplaar van het testament. Gaat de notaris met pensioen dan gaan de testamenten naar zijn opvolger. Het voordeel van het centrale register is dat iedere notaris er in kan kijken. Vervolgens kan het testament worden opgevraagd bij de notaris die het bewaart.
Je kunt wel opvragen bij het CTR of er een testament bestaat van iemand die is overleden.
Ook kan je zelf opvragen of je ooit een testament hebt opgesteld dat is geregistreerd.
