Het afhandelen van een erfenis is voor de meeste mensen iets waar ze gelukkig zelden mee te maken krijgen. Maar die paar keer in je leven dat het wel zo is, zijn er veel vragen. Wie heeft het voor het zeggen? Hoeveel informatie moet je geven en aan de andere kant op hoeveel informatie heb je recht. Het is een van de meest lastige onderwerpen. Niet in de laatste plaats door alle emoties die er vaak bij komen kijken. De afhandeling erfenis is het meest bevraagde onderwerp.
Wat is een WOZ-waarde?
De WOZ-waarde is de geschatte marktwaarde van een woning en andere onroerende zaken. Deze waarde wordt geschat aan de hand van een taxatie. Een taxateur voert de taxatie uit.
De gemeente stelt jaarlijks de WOZ-waarde vast. De peildatum is 1 januari van het voorgaande jaar. De gemeente gebruikt deze waarde voor het vaststellen van gemeentelijke belastingen. Denk hierbij aan de onroerendezaakbelasting, rioolheffing en waterschapslasten.
De WOZ-waarde is ook van belang bij de schenk- en erfbelasting. Krijg jij een woning geschonken of erf jij een woning? Dan is de WOZ-waarde van belang voor het vaststellen van de belasting.
WOZ staat voor Waardering Onroerende Zaken.
Wat is een Algemene Nabestaandenwet?
In de Algemene Nabestaandenwet (ANW) is geregeld wie er recht heeft op een nabestaandenuitkering. De overheid wil dat nabestaanden zeker zijn van een basisinkomen. Daarom kunnen zij in bepaalde gevallen aanspraak maken op zo’n uitkering. Voorwaarde is wel dat je in Nederland moet wonen. En jouw partner moest op het moment van overlijden verzekerd zijn voor de ANW.
Je kan recht hebben op zo’n uitkering als je weduwe of weduwnaar bent met kinderen onder de 18 jaar. Of als je arbeidsongeschikt bent. Er moet wel zijn voldaan aan bepaalde voorwaarden in om aanmerking te kunnen komen voor de uitkering. Op de website van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) vind je meer informatie over de voorwaarden.
Wat is een onwillige erfgenaam?
Een onwillige erfgenaam is een erfgenaam die niet wil meewerken aan de afhandeling van de erfenis.
Alle erfgenamen zijn verplicht mee te werken aan de afhandeling van de erfenis. Niet meewerken is onrechtmatig. Niets doen is geen optie. Je kan een erfgenaam die niet wil meewerken een termijn stellen waarbinnen je alsnog antwoord wenst.
Uiteindelijk kan de rechter iemand dwingen om een besluit te nemen.
Brief aan onwillige erfgenaam
Een erfgenaam die niet mee wil werken? Die ene onwillige erfgenaam die niet wil aangeven of die de erfenis gaat aanvaarden of verwerpen. Die wil je dwingen om nu een duidelijk besluit te nemen. Met deze brief geef je een laatste termijn. Je maakt duidelijk wat de positie van de onwillige erfgenaam is. Die zal vermoedelijk wel reageren op deze duidelijke brief.
Het wettelijk erfrecht bepaalt wie de erfgenamen zijn als er geen testament is. De regels van het ‘versterferfrecht’ zijn dan van toepassing. In een vaste volgorde komen erfgenamen in aanmerking voor de erfenis. De wet kent vier groepen erfgenamen, namelijk:
Grootouders met hun (klein)kinderen, ooms, tantes, neven, nichten.
Overgrootouders en hun afstammelingen.
Als er in de eerste groep niemand is, gaat de erfenis naar de tweede groep. Als er in de tweede groep niemand is, gaat de erfenis naar de derde groep. En zo verder.
Als ook in de vierde groep niemand meer in leven is, vervalt de nalatenschap aan de Staat der Nederlanden.
Met een testament kan je afwijken van het wettelijk erfrecht. In het testament kan je een andere verdeling van de nalatenschap opstellen. Ook kan je anderen als erfgenaam benoemen.
Wat is een consignatiekas?
In de consignatiekas zit geld dat het ministerie van Financiën in bewaring heeft gekregen. Het gaat meestal om geld waarvan onduidelijk is wie er recht op heeft. Het kan ook geld zijn dat degene die er recht op heeft niet wil aannemen.
Het geld komt bijvoorbeeld uit faillissement, schuldsanering, erfenis, onteigeningsprocedures of uitgekochte minderheidsaandelen. Het geld blijft daar voor minimaal 20 jaar in bewaring.
Voorbeeld: een notaris komt tot de conclusie dat er geen erfgenamen zijn. De erfenis gaat nu naar de consignatiekas van het ministerie van Financiën. Wie vervolgens recht heeft op dat geld (de rechthebbende) kan het geld zelf opvragen.
Dit inkorten betekent dat er bij een andere erfgenaam een geldbedrag wordt weggehaald. Dit gaat naar evenredigheid. Dit noemt men inkorten.
Wat is afstammeling?
Een afstammeling is een bloedverwant in neerdalende lijn. Kinderen en kleinkinderen zijn dus afstammelingen. Afstammelingen zegt iets over de familieverhouding, niet per definitie over de vraag of iemand erfgenaam is.
Wat is een legitimaire massa?
De legitimaire massa, ook wel legitieme massa genoemd, is het bedrag waarover je de legitieme portie berekent. Het is de waarde vaneen erfenis, vermeerderd met de giften die de overledene in de afgelopen vijf jaar heeft gedaan. Van dit bedrag gaan de kosten van de nalatenschap af, zoals de uitvaart, een executeur of vereffenaar.
De onbeheerde nalatenschap is een nalatenschap of erfenis van iemand die geen erfgenamen heeft, onbekende erfgenamen heeft of waarvan niemand bereid is de nalatenschap op zich te nemen. Het is dus een erfloze nalatenschap. Het is niet zo dat de notaris die een eventueel testament heeft opgesteld dan automatisch de onbeheerde nalatenschap gaat afwikkelen.
De wettelijke overlijdensuitkering is de uitkering voor nabestaanden van een overleden werknemer. Dat is een eenmaligeuitkering. De werkgever moet die uitkering betalen aan de nabestaande. Dat is meestal de langstlevende partner.
Soms betaalt de werkgever niet of niet vrijwillig de overlijdensuitkering. Dan kan je de werkgever een brief sturen waarin je verzoekt om uitkering. Die brief moet een verzoek tot betaling van de overlijdensuitkering bevatten. Het is ook verstandig om daar een kopie van een Verklaring van Erfrecht bij te voegen.