Wat is de besparing erfbelasting bij tweetrapsmaking?

8.4
Pablo van Klinken is notarieel jurist en ondernemer. Al jaren actief op het snijvlak tussen juridische dienstverlening, informatie en technologie. Zeer succesvol in het opzetten van commercieel werkende nieuwe initiatieven. Drijvende kracht achter DoeHetZelfNotaris. Afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam in Nederlands Recht.
Wat is het mogelijke belastingvoordeel bij een tweetrapstestament?

Bij een tweetrapsmaking zijn jouw kinderen bij overlijden geen erfgenaam. Zij betalen dan geen erfbelasting. Als de langstlevende komt te overlijden worden zij erfgenaam in twee nalatenschappen tegelijk.

erfbelasting tweetrapsmaking

Erfenis verdelen

Er wordt in beginsel altijd bij het eerste overlijden binnen een huwelijk, dan wel een geregistreerd partnerschap, erfbelasting geheven. Als er kinderen zijn, dan moet ook over hun erfdeel erfbelasting worden betaald. Dit terwijl de kinderen het erfdeel niet in handen krijgen. Dat blijft bij de langstlevende ouder. De kinderen krijgen een vordering op de langstlevende. Dit kan een probleem opleveren als er geen liquide middelen aanwezig zijn om de erfbelasting te betalen.

Besparing erfbelasting bij tweetrapsmaking

In sommige gevallen kan dit door een tweetrapstestament voorkomen worden.

Als een tweetrapstestament is gemaakt zijn de kinderen bij het eerste overlijden geen erfgenaam. Zij erven pas van hun eerst overleden ouder op het moment dat de tweede ouder overlijdt. De kinderen zijn dan dus erfgenaam in twee nalatenschappen tegelijk op het moment van het overlijden van de langstlevende.

Een tweetrapsmaking levert bij de ontvanger ook een administratieve last op. Die moet de stand van het erfdeel bijhouden.

Het opstellen van een tweetrapsmaking is niet in alle gevallen voordelig. Gelet op de complexiteit en de fiscale aspecten moet je altijd advies inwinnen voordat je een constructie als een tweetrapsmaking opzet. Daarom is het ook niet mogelijk om een tweetrapsbepaling op te nemen in een DoeHetZelfNotaris-testament.

Waarom zou ik huwelijkse voorwaarden opstellen?

Het opstellen van huwelijkse voorwaarden kan verstandig zijn als er schulden zijn of familiebezit. Ook als een van jullie een eigen onderneming heeft kan het verstandig zijn om huwelijkse voorwaarden op te stellen.

3 Redenen Huwelijkse Voorwaarden

redenen om huwelijkse voorwaarden

In welke gevallen moet je nu huwelijkse voorwaarden opstellen? Wat zijn redenen om huwelijkse voorwaarden op te stellen?

  1. Een van jullie beiden heeft schulden, door huwelijkse voorwaarden blijven die schulden bij degene die ze is aangegaan. Voor 1 januari 2018 vielen de schulden in de gemeenschap. Alle huwelijken die na 1 januari 2018 zijn aangegaan hebben een beperkte gemeenschap van goederen. De schulden worden niet meer vermengd met elkaar. Maar na het huwelijk vermengen schulden en ook bezittingen wel. Je kan dus bij grote schulden beter wel nog apart huwelijkse voorwaarden opstellen. De schuldeisers kunnen dan zeker niet aan het geld van de andere partner komen. In de praktijk kunnen jullie natuurlijk gewoon van dat geld leven.
  2. Een van jullie beiden heeft veel bezit, bijvoorbeeld familiebezit. Het gewone bezit is sinds 1 januari 2018 niet meer gemeenschappelijk. Maar als het om een substantieel bezit gaat dan is het altijd beter om de zaken goed vast te leggen. Dat voorkomt bij scheiding of overlijden een hoop discussie. Als je huwelijkse voorwaarden opstelt, dan kun je dat bezit goed omschrijven en privé houden. Als je dan later uit elkaar gaat (40% van de huwelijken eindigt in een scheiding) hoef je dat privé bezit niet te verdelen.
  3. Een van jullie beiden heeft een eigen onderneming of andere financieel risicovolle activiteit. Als je huwelijkse voorwaarden opstelt kun je dat bij die persoon houden. Veel mensen zetten bijvoorbeeld het huis dan op naam van de andere partner. De schuldeisers van de zaak kunnen nooit aan het huis komen.

Huwelijkse voorwaarden zijn er in vele varianten. Je moet ze ook onderhouden. Zo moet je jaarlijks bijvoorbeeld in kaart brengen of er nog nieuwe bezittingen zijn die apart gehouden moeten worden.

Huwelijkse voorwaarden voor ondernemers

Alle ondernemers moeten eigenlijk huwelijkse voorwaarden opstellen. Bij een eenmanszaak of VOF is de ondernemer namelijk persoonlijk aansprakelijk voor het bedrijf. Bij een huwelijk is de partner dat ook automatisch. Maak je huwelijks voorwaarden dan voorkom je dat je meegezogen wordt zal als het bedrijf van jouw partner failliet gaat. Het bedrijf wordt dus apart gehouden van de andere partner. Dit geldt ook als jullie gaan scheiden. De waarde van het bedrijf hoeft bij een echtscheiding dan niet tussen jullie worden te verdeeld.

Huwelijkse voorwaarden intrekken

Je kunt huwelijkse voorwaarden ook intrekken. Je kunt dan terugvallen op het wettelijke regime. Welk regime dat is? In principe het huidige regime van de beperkte gemeenschap van goederen.

Het voordeel is dat je op die manier vermogen kunt overdragen zonder dat de belasting daarbij komt kijken.

Het omzetten van huwelijks voorwaarden kan soms nuttig zijn, maar is vaak niet nodig. Bij overlijden hebben de meeste van die aktes een finaal verrekenbeding. Het is in alle gevallen verstandig een notaris en/of een fiscaal adviseur te raadplegen voor je dit in gang zet.

Hoeveel kan een alleenstaande besparen met een testament?

Omdat alleenstaanden geen erfgenamen in de eerste lijn hebben kunnen zij fors besparen met een testament. Dat kunnen zij bijvoorbeeld door een goed doel aan te wijzen in hun testament.

Besparen met een testament

Ik ben een alleenstaande zonder kinderen. Mijn erfenis gaat straks naar mijn broers en zussen. Ik zie dat niet zo zitten omdat er dan erg veel erfbelasting betaald moet worden. Is daar niet iets aan te doen met bijvoorbeeld een testament?

Alleenstaanden Testament YouTube

Een rekenvoorbeeld voor een alleenstaande. Wat kan die aan erfbelasting besparen door een testament op te maken? 

Een testament is natuurlijk een keuze. daarmee kun jij bepalen wie jouw erfgenamen gaan worden. In het voorbeeld hebben we gewerkt met vrijstellingen uit 2023. Dat bedrag wordt ieder jaar iets aangepast aan de inflatie, maar is voor het idee van het rekenvoorbeeld ook niet van belang.

Het rekenvoorbeeld zonder testament

Stel je bezit als alleenstaande € 20.000. Je hebt één broer en je ouders zijn overleden en je hebt geen kinderen. Je hebt geen testament opgesteld.

Berekening zonder testament

Jouw broer erft volgens het wettelijk erfrecht 100%. Zijn vrijstelling is in 2023 € 2.418,-. Over de rest € 20.000 minus € 2.418 is € 17.582,- moet hij 30% erfbelasting betalen. Dat is € 5.274,60 aan erfbelasting. De broer houdt dan € 14.725,40 over van de nalatenschap.

Het rekenvoorbeeld met testament

Het staat iedereen vrij een testament op te stellen. Daarmee kun je zelf bepalen wie jouw erfgenamen worden. Het is een positieve keuze, jij bepaalt wie er gaan erven. Per saldo schuif je daar de wet mee opzij. Die kent alleen een wettelijk recht op een deel van de erfenis toe aan kinderen.

Berekening met een testament

In je testament laat je € 10.000,- na aan een Goed Doel. Dan wordt er over die € 10.000 geen belasting geheven.

Je kunt dan alsnog aan een vriend en je broer ieder € 5.000,- nalaten. Zij betalen dan 30% erfbelasting over € 2.582,- (€ 5.000 erfenis minus € 2.418,- vrijstelling). Ze betalen ieder € 774,60 (30% van € 2.582). In totaal is nu € 1.549,20 aan erfbelasting betaald. Een stuk minder dan zonder testament.

De kosten om een testament op te stellen zijn ongeveer € 300,-.

Conclusie besparen met een testament

De netto belastingbesparing is dus op cijfers van 2023 € 5.274,60 minus € 300 (voor het opstellen van een testament), minus € 1.549,20 = € 3.425,40

Let op! De besparing verschilt per erfenis en hoe je deze verdeelt.

Lees ook voor de meest recente: Vrijstellingen en tarieven erfbelasting

Hoeveel erfbelasting kan ik besparen door te schenken?

De besparing op de erfbelasting is ongeveer 10% van het bedrag dat je jaarlijks schenkt. Dit kun je meerdere jaren achter elkaar doen.

Bespaar op erfbelasting 2026

erfbelasting besparen

De vrijstelling van de erfbelasting bedraagt in 2026 per kind € 26.230,-. Over dat deel is geen erfbelasting verschuldigd. Over het meerdere betalen kinderen 10% erfbelasting. Je hoeft dus pas aan schenken uit fiscale motieven te gaan denken als jouw erfenis meer zal bedragen dan het vrijgestelde bedrag per kind. De vrijstellingen zijn ieder jaar iets hoger, wij publiceren de actuele vrijstellingen erfbelasting.

Voorbeeld besparing erfbelasting

Bijvoorbeeld: je wilt in 2026 schenken aan 3 kinderen. Je schenkt exact de jaarlijkse regulier vrijstelling van dit jaar.

Bij een schenking van € 6.908,- per kind is dat € 690 besparing op de erfbelasting per kind. Heb je het geld gewoon liggen? Dan schenk je direct en hoef je geen schenking op papier te doen. De akte die nodig is voor schenken op papier kost ook geld, maar zou je ook voor meerdere jaren in één keer op kunnen stellen.

OmschrijvingBedrag
Besparing erfbelasting3 x 6902.070
Eventuele kosten schenken op papier1 x 399-399
Netto besparing in 20261.671

Bij schenken op papier ontstaat altijd een lening. Over die lening moet rente betaald worden. Die moet daadwerkelijk betaald worden, anders is er volgens de fiscus sprake van een schenking en geen lening. De rente is 6%.

Er is ook een besparing op belasting in Box 3. Alle jaren tot aan je overlijden heb jij dit geschonken vermogen niet meer in Box 3. Het rendement over het geld valt bovendien ook aan de kinderen. Deze fiscale voordelen zijn niet opgenomen in dit voorbeeld.

Voert de executeur mijn laatste wensen uit?

Je kan helaas nooit zeker weten of jouw wensen worden uitgevoerd. Een uitvaartverzekeraar biedt je meestal de mogelijk om je persoonlijke uitvaartwensen vast te leggen. Daarnaast kan je een executeur benoemen. Een goede verstandhouding tussen de betrokkenen kan meer zekerheid bieden dat de uitvaartwensen zullen worden uitgevoerd.

Uitvaartwensen

Een uitvaartverzekeraar biedt je veelal de mogelijkheid om je persoonlijke uitvaartwensen vast te (laten) leggen in een document. Hierbij gaat het om praktische zaken rondom de uitvaart. Denk aan de soort uitvaart, de muziek die ze afspelen, de aanwezige bloemen bij de ceremonie en de vormgeving van het grafmonument. Je kan de verschillende vormen en kosten van uitvaartverzekeringen vergelijken.

Dergelijke documenten hebben echter geen juridische status. Uitvaartwensen zijn dan ook, anders dan bijvoorbeeld een legaat, niet (juridisch) afdwingbaar. De wet op de lijkbezorging geeft wel aan dat de wensen van de overledene moeten nageleefd, maar geeft geen regeling over het toezicht op de naleving of het afdwingen van deze wensen. Het is dan ook aan jouw nabestaanden of zij jouw uitvaartwensen willen respecteren. Verder kan je in een codicil of levenstestament via de notaris ook jouw uitvaartwensen opnemen.

Executeur benoemen

"laatste wensen"

Je kan daarnaast een executeur benoemen. Deze persoon is aangewezen om jouw wensen (en daarbij ook de uitvaartwensen) uit te voeren. Als je een onafhankelijke externe executeur heb benoemd, dan heb je de meeste kans dat jouw wensen worden uitgevoerd. Een goede verstandhouding tussen de betrokkenen kan meer zekerheid bieden dat de jouw uitvaartwensen zullen worden uitgevoerd. Kortom: je kan (helaas) nooit zeker weten dat de executeur jouw laatste wensen zal uitvoeren.

Ook bij een executeur heb je geen garanties. Het niet correct uitvoeren van een testament is moeilijk aan te tonen. Het kan onder omstandigheden een onrechtmatige daad opleveren. Het kan ook verduistering zijn, dat is een strafbaar feit. De kans op vervolging is erg klein.

Wat is een geldig ID bewijs in Nederland

Een geldige ID bewijs is een paspoort, een ID kaart, een rijbewijs, een reisdocument voor vluchtelingen of vreemdelingen en een diplomatiek of dienstpaspoort.

Waarmee kan je jezelf legitimeren bij een notaris?

ID Bewijs Paspoort

Als je voor het eerst bij de notaris komt voor het opmaken van stukken dan is de notaris wettelijk verplicht om je identiteit vast te stellen (legaliseren). Dat doet de notaris aan de hand van een wettelijk en geldig ID bewijs. De notaris mag jouw identiteitsbewijs kopiëren en bewaren. Je hoeft je hier geen zorgen over te maken. Notarissen zijn onderworpen aan een hele reeks van geheimhoudingen en beschermingen. Zie ook WWFT.

De notaris controleert de gegevens van het ID bewijs in de online databank VIS. Daarin staan ook de vermiste en gestolen ID bewijzen.

Online legitimeren

iDIN itsme

Je kan voor een aantal diensten je ook online legitimeren. Zoals voor alle aktes die je bij Notariële Diensten maakt. Bijvoorbeeld voor de Verklaringen van Erfrecht. Daarbij maak je gebruik van iDIN. De door de banken opgezette dienst om online te legitimeren. Deze methode is zeer veilig en je hoeft er de deur niet voor uit.

Geldig ID Bewijs

Geldige ID bewijzen zijn:

  • Paspoort (mag ook van een ander land zijn);
  • Nederlandse identiteitskaart;
  • Reisdocument voor vluchtelingen of vreemdelingen;
  • Nationaal, diplomatiek of dienstpaspoort;
  • Rijbewijs.

Al deze documenten mogen niet verlopen zijn en in origineel aan de notaris worden getoond.

Moet ik alle kinderen hetzelfde bedrag schenken?

Nee, er is geen juridische of fiscale regel die je dwingt om alle kinderen hetzelfde bedrag te schenken. Je kunt je ene kind wel een schenking geven en het andere kind niet. Zorg wel dat je dit goed vastlegt om achteraf discussie te voorkomen

Schenken aan kinderen

evenveel schenken

Je hebt meerdere kinderen. Moet je ze dan allemaal evenveel schenken?
Nee. Juridisch of fiscaal ben je daar niet toe verplicht. Er zijn verruimde vrijstellingen voor kinderen tussen de 18 en de 40 jaar oud. Zijn nog niet al je kinderen 18, dan kun je vast het kind dat wel de 18 is gepasseerd een verruimde schenking doen.

Binnen de familieverhoudingen kan het soms wel goed zijn om de schenkingen af te stemmen. Dat voorkomt dat er later discussie over gaat ontstaan.

Schenking inbrengen in erfenis

Je kunt ook bepalen dat de schenking later moet worden ingebracht in de erfenis. Op die manier is de schenking eigenlijk een voorschot op de erfenis. Dit kun je bij testament weer wijzigen. Als je alle schenkingen in laat brengen in de erfenis dan trek je op dat moment de verhoudingen recht tussen de kinderen.

Akte op onze site

Wil je op onze site een schenking op papier maken, dan moet je in die akte de daarin opgenomen kinderen wel hetzelfde bedrag schenken. Daarvoor hebben wij gekozen om tegen het lage tarief de akte zo eenvoudig mogelijk te houden.

Voorbeeld

Je hebt drie kinderen. Een van de drie schenk je € 25.000 voor de aankoop van een eigen woning. Dat mag aan kinderen tussen 18 en 40 jaar. Je hoeft nu niet direct aan de andere twee evenveel te schenken. Dat hoef je juridisch zelfs nooit te doen. In de meeste families is het wel goed voor de verhouding als je de schenking duidelijk op papier zet. Daarin kun je bijvoorbeeld bepalen dat je deze schenking verrekent met de erfenis van dit kind. Je kunt de andere kinderen later alsnog geld schenken.

Mag ik twee keer schenken met vrijstelling als de schenkingen samen opgeteld niet boven het vrijgestelde bedrag komen?

Nee, je mag maar één keer een beroep doen op de verruimde vrijstelling.

Hoe vaak schenken tot de vrijstelling aan je kind

Je mag maar éénmaal een beroep doen op de verruimde vrijstelling. Dit is de algemene verruimde vrijstelling.

twee keer schenken

Voorbeeld opeenvolgende schenking

Geef je dus in 2024 een bedrag van € 15.000,- op grond van de algemene verruimde vrijstelling, dan mag je niet in 2025 nog een schenking doen waarbij je gebruik maakt van de algemene vrijstelling. Ook niet van het “overgebleven deel van € 16.000,-“.

Exacte regels

Op de site van de Belastingdienst staat een reeks van rekenvoorbeelden. Die hebben ook te maken met het overgangsrecht. Let goed op, hoe dat zit met eventuele schenkingen die je in eerdere jaren hebt gedaan dus die weer onder andere vrijstellingen vielen.

Hoe kan ik voorkomen dat een schenking bij scheiding moet worden verdeeld?

Je kunt in de schenkingsovereenkomst opnemen dat de schenking geen deel mag gaan uitmaken van een gemeenschappelijk boedel. Dit moet je dan regelen op het moment dat je de overeenkomst opstelt.

Schenking en scheiding

Je wilt iemand een geldbedrag schenken. Bijvoorbeeld een schenking aan je kind, kleinkind of ander familielid. De ontvanger is getrouwd. Nu wil je niet dat de schenking bij een scheiding voor de helft meegaat naar die partner. Kun je dat voorkomen?

schenking bij een scheiding

Dat kan. Je kunt in de schenkingsovereenkomst opnemen dat de schenking geen deel mag gaan uitmaken van een gemeenschappelijke boedel. Dus je regelt dat de aangetrouwde niet straks de helft bezit. Jij als schenker bepaalt dat. Het staat dus los van de vraag hoe je kinderen (of andere ontvangers) getrouwd zijn. Die kunnen nog steeds in gemeenschap van goederen trouwen. Voor jouw schenking bepaal jij dat die niet in de gemeenschap valt.

Schenking bij gemeenschap van goederen

De schenking komt dus ook niet bij een huwelijk in gemeenschap van goederen in het gemeenschappelijk bezit. Jouw schenking is alléén van jouw kind. Bij een echtscheiding hoeft die dan niet verdeeld te worden. Je noemt dit koude uitsluiting. Het is een uitsluiting van de koude kant.

Uitsluiten is een keuze

Het uitsluiten van de schoonfamilie is een keuze in onze aktes. Hoewel het heel gebruikelijk is laten we de schenker toch zelf kiezen. In onze aktes is de uitsluiting iets minder hard. Als het huwelijk beëindigd is door overlijden van de ontvanger van de schenking, dan valt de schenking wel in de boedel. Het zou immers wrang zijn als de nabestaanden van de ontvanger van de schenking dan plotseling heel veel erfbelasting moeten betalen.

Je kunt de uitsluiting trouwens ook regelen bij een testament.

Voorbeeld

Je doet een schenking met een schenkingsovereenkomst. Hierin neem je een uitsluitingsclausule op. Nu gaat jouw kind scheiden. De schenking blijft van jouw kind en hoeft niet gedeeld te worden. Hier is jouw kind mee akkoord gegaan door de schenking aan te nemen. Staat het niet op papier, dan kun je het niet later nog wijzigen.

Mag een stichting of vereniging een handelsnaam hebben?

Ja, een stichting of een vereniging mag een handelsnaam hebben. Deze mag afwijken van de statutaire naam.

Handelsnaam stichting en vereniging

Brief

Een stichting en vereniging mag een handelsnaam hebben. Stichtingen en verenigingen mogen namelijk ondernemingen drijven en winst maken. In dat geval moet de handelsnaam worden ingeschreven in het Handelsregister.

Afwijkende naam

Wat je ook vaak ziet is dat de officiële naam van de stichting of vereniging afwijkt van de naam waarmee geld wordt opgehaald. Zo kennen wij de Vrienden van het Concertgebouw. Maar dat is eigenlijk de gangbare naam van: Vrienden van het Concertgebouw en het Koninklijk Concertgebouworkest

Geen winst

De stichting of vereniging mag geen winst maken voor commerciële doeleinden. Of deze winst uitkeren aan de bestuurders of andere betrokkenen. De winst uit de commerciële activiteiten moet worden gebruikt voor het doel waarvoor de stichting is opgericht. De vereniging mag geen winst uitkeren aan haar leden, dat noem je het uitkeringsverbod.

© 2026 · DoeHetZelfNotaris
  • Veilige gegevensoverdracht
  • SSL certificaat