Executeur een verklaring van executele nodig?

8.4
Pablo van Klinken is notarieel jurist en ondernemer. Al jaren actief op het snijvlak tussen juridische dienstverlening, informatie en technologie. Zeer succesvol in het opzetten van commercieel werkende nieuwe initiatieven. Drijvende kracht achter DoeHetZelfNotaris. Afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam in Nederlands Recht.
Heeft een executeur een verklaring van executele nodig?

Een executeur heeft een verklaring van executele nodig. De benoeming in het testament is niet voldoende. Dat is de aanwijzing door de erflater. Die moet na het overlijden van die persoon nog aanvaard worden door de aangewezen executeur. Die aanvaarding en de formele onderzoeken doet een notaris.

De executeur heeft een verklaring van executele nodig

Brief

Je bent benoemd door de erflater in een testament. Waarom is het dan niet voldoende om een kopie van het testament te laten zien? Daarmee staat toch al vast dat je benoemd bent als executeur.

Het zijn juridisch twee verschillende dingen. Eerst ben je door iemand aangewezen als executeur. Dat kan in een testament of in een aparte akte. Na het overlijden van die persoon geef je aan dat je dat executeurschap wilt uitoefenen (aanvaarden). Dat zijn twee verschillende beslissingen van verschillende mensen. Het ene is een besluit van de opsteller van het testament. Het andere is een besluit van de executeur.

Verklaring van executele

Vervolgens vraag je bij de notaris de verklaring van executele aan. In die verklaring schrijft de notaris wie er is benoemd tot executeur en wat de bevoegdheden zijn van de executeur. Met dat document in de hand kan je vervolgens alle bankzaken gaan regelen en de erfenis van de overledene afhandelen.

Verklaring van erfrecht

Verwar de Verklaring van Executele niet met de Verklaring van Erfrecht. In die verklaring staat wie (op basis van een erfgenamenonderzoek) de erfgenamen zijn. Deze verklaring wordt aangevraagd door de erfgenamen. Ook een executeur kan die verklaring aanvragen.

Je kunt de aanwijzing tot executeur ook verwerken in de verklaring van erfrecht. Op die manier spaar je kosten. Het duurt meestal wel iets langer om een verklaring van erfrecht aan te vragen.

Wat zijn de gevolgen voor mijn woning als ik op of na 1 januari 2018 ben getrouwd?

Als je op of na 1 januari 2018 bent getrouwd, of een geregistreerd partnerschap bent aangegaan, trouw je automatisch is een beperkte gemeenschap van goederen. Dat houdt in dat alles wat voor het huwelijk van jou was, dat ook blijft. Alles wat tijdens het huwelijk wordt opgebouwd is wel gezamenlijk.

Eigen woning en trouwen op of na 1 januari 2018?

Per 1 januari 2018 is de Wet beperking wettelijke gemeenschap van goederen gaan gelden voor huwelijken en geregistreerd partnerschappen die zijn aangegaan op of na die datum. Huwelijken en geregistreerde partnerschappen van vóór 1 januari 2018 veranderen niet door de wetswijziging.

1 januari 2018

Gemeenschappelijk eigendom

Als je vóór het huwelijk bezittingen op eigen naam hebt staan, zoals een eigen woning, dan blijft dat van jou. Ook nadat je bent getrouwd.

Vroeger zou de woning direct voor de helft van jouw echtgenoot worden vanwege de gemeenschap van goederen. Dit is nog steeds mogelijk, maar dat moet je huwelijkse voorwaarden opstellen. In de huwelijkse voorwaarden neem je dan op welke bezittingen van jullie gezamenlijk worden.

Erfrecht en erfbelasting

Wel geldt (ook onder de nieuwe wettelijke regeling) nog steeds dat jullie door het huwelijk automatisch elkaars erfgenamen worden. Als jullie kinderen krijgen dan zijn de kinderen ook erfgenamen. Voor een erfenis betekent dit dat jouw echtgenoot meer erfbelasting moet betalen dan voorheen, namelijk over het gehele deel dat hij van jou gaat erven. Vroeger was de helft al van hem en hoefde hij daardoor over dat deel geen erfbelasting te betalen. Voor de partner geldt wel een hoge vrijstelling van ongeveer € 700.000. De precieze bedragen vind je op de pagina vrijstellingen en tarieven erfbelasting.

Testament kan anders bepalen

De overleden partner kan in zijn of haar testament anders hebben bepaald. Als er echter ook geen kinderen zijn, dan is de langstlevende partner 100% erfgenaam en erft de woning. De langstlevende partner kan dan in de woning blijven wonen.

Wat te doen als een erfgenaam onvindbaar is?

Je kan de erfenis niet afronden zolang je niet alle erfgenamen hebt bereikt. Kan je een erfgenaam echt niet vinden, dan kan je naar de rechtbank. Die wijst dat een vereffenaar aan, die erfenis wel kan afronden.

Onvindbare erfgenaam en verdeling erfenis

Bij het openvallen van een erfenis blijkt dat een of enkele erfgenamen van de overleden erflater niet kunnen worden bereikt, omdat ze onvindbaar zijn. Bijvoorbeeld omdat ze lang geleden naar het buitenland zijn verhuisd en contact met familieleden daarom is verbroken.

Vereffenaar of bewindvoerder aanwijzen

onvindbare

Bij onvindbare erfgenamen kan je de erfenis niet verdelen. In dat geval kan je aan de rechtbank verzoeken om een vereffenaar of bewindvoerder aan te wijzen. De vereffenaar heeft als taak om alle erfgenamen te vertegenwoordigen. Dus ook de erfgenamen die onvindbaar zijn. Uiteindelijk gaat de vereffenaar dan over tot het opstellen van een verdeling. Het erfdeel van de niet te vinden erfgenaam blijft dan geblokkeerd. De bewindvoerder treedt op namens de onvindbare erfgenamen.

Echt onvindbare erfgenaam

Als de erfgenaam na een bepaalde periode nog steeds niet verschijnt, dan geeft de rechter een verklaring van vermoedelijk overlijden af. In dat geval wordt zijn of haar erfdeel verdeeld onder de andere (wel verschenen) erfgenamen.

Ben ik vrij in het opnemen van een naam van een persoon in de naam van een (op te richten) stichting?

Je mag de naam van iemand gebruiken voor de stichting als hij of zij dat zelf ook wilt. Het mag niet als het gebruik van die naam onrechtmatig is. Bijvoorbeeld als diegene niet bij de organisatie betrokken is.

Persoonsnaam in naam stichting

Bij het oprichten van een stichting (en andere rechtspersonen) moet je verplicht een naam kiezen. Hiervoor hoef je niet verplicht voorafgaand een onderzoek te doen. Wel mag de door jou gekozen naam niet onrechtmatig zijn voor andere (rechts)personen. Je kan bijvoorbeeld in de naam van de stichting de naam van een persoon (persoonsnaam) gebruiken (als hij of zij dat zelf ook wil). Het kan pas onrechtmatig zijn als de naam van een levend iemand gebruikt die niet bij de organisatie betrokken is.

naam van een persoon

Voorbeelden

We geven wat voorbeelden om duidelijker te maken wat wel en niet kan.

Jouw zoon is topsporter. Je wilt een fonds om hem te ondersteunen. Hij is het er mee eens. Je kan zijn naam in de naam van de stichting opnemen.

Je bent fan van een bepaalde energy drink. En je wilt een fanclub oprichten met de naam van het drankje. Dat mag niet zonder voorafgaande schriftelijke toestemming. De eigenaar van het merk kan verbieden dat jij de naam gebruikt.

Je wilt een bepaalde politicus ondersteunen met een stichting. Dan mag je zijn of haar naam niet gebruiken zonder toestemming.

Je wilt een stichting die onderzoek doet naar het leven van een overleden oorlogsheld. Je kan zijn naam gebruiken in de naam van de stichting. Tenzij nog levende erfgenamen hier een redelijk bezwaar tegen maken.

Bij oprichting geen controle

Het is niet zo dat de notaris de stichting niet zal oprichten. Meestal blijkt ook pas achteraf dat het gebruik van een naam onrechtmatig te zijn. Achteraf, dus na de oprichting, kan het wel verboden worden. Dat moet dan op verzoek van degene wiens naam wordt gebruikt (of de nabestaanden van die persoon). Dan zal er een statutenwijziging (naamswijziging) nodig zijn.

Kun je een VOF omzetten in een BV?

Ja, je kunt een VOF omzetten in een BV. Er moet eerst een BV worden opgericht. De leden van de VOF nemen dan aandelen in de BV. Een gewone omzetting met notariële omzettingsakte is niet voldoende. Een VOF is namelijk geen rechtspersoon.

VOF omzetten in BV

Op een gegeven moment kan je de wens hebben om jullie VOF om te zetten in een rechtspersoon, zoals een BV. Bijvoorbeeld als een rechtspersoon achteraf toch beter past bij de organisatie of activiteiten en je als bestuurder beperkt aansprakelijk wilt zijn.

De omzetting is mogelijk, maar dan moet er een BV worden opgericht bij de notaris. In deze BV hebben de leden van de VOF dan aandelen. De vennoten worden vervolgens bestuurders in de nieuwe BV. Je brengt de VOF dan in de BV. Een gewone omzetting met een notariële omzettingsakte is dan niet voldoende. Een VOF is namelijk geen rechtspersoon, maar een overeenkomst. Daarom kan je die overeenkomst (de VOF) niet via de notaris omzetten naar een BV.

Bestaande BV

Je hoeft niet per se een nieuwe BV op te richten voor ‘’omzetting’’. Je kunt in plaats daarvan er ook voor kiezen om alles in te brengen in een al bestaande BV. Met het oprichten van een nieuwe BV heb je wel het voordeel dat je daarmee meteen ook de statuten kunt afstemmen op de situatie.

Vermogen en inbreng

Brief

Dat je een BV moet oprichten betekent ook dat de inbreng en het vermogen van de VOF en vennoten aan de BV moet worden verkocht en overgedragen. Bijvoorbeeld contracten en eigendom van bedrijfsmiddelen. Leveranciers, verhuurders en andere partijen waarmee de VOF overeenkomsten heeft moeten dan instemmen met de contractsoverneming door de BV (dan wordt de BV contractspartij). Overigens kan de mogelijkheid van contractsoverneming in de overeenkomst zelf zijn uitgesloten. Denk daarbij ook aan de waardebepaling van het vermogen van de VOF en de fiscale gevolgen als je de BV het vermogen van de VOF laat kopen.

Aandeelhoudersovereenkomst

Jullie moeten ook een aandeelhoudersovereenkomst opstellen. In de VOF waren jullie als persoon met elkaar verbonden. Jullie hadden regels over wat je van elkaar verwachtte en wat te doen bij ziekte en overlijden. Dat soort regels gelden niet tussen de aandeelhouders in een BV. Wil je daar wel afspraken over maken, dan moet je die vastleggen in een aandeelhoudersovereenkomst.

Er is beslag in zicht, kan ik mijn spullen op een andere naam zetten?

Nee, daar is het te laat voor. Door spullen snel op een andere naam te zetten benadeel je andere schuldeisers en dat is verboden. Het is zelfs een strafbaar feit.

Beslag in zicht

beslag in zicht

Veel mensen proberen terwijl al duidelijk is dat er beslag gelegd gaat worden om hun spullen op iemand anders naam te krijgen. Vrienden, familie er zijn altijd wel mensen die je vertrouwd en die tijdelijk jouw spullen willen bewaren. Maar dat mag niet. Sterker nog het is een strafbaar feit. Daarmee benadeel je namelijk expres de schuldeisers en dat is niet toegestaan. Je zal het woord soms wel horen, het heet juridisch: “paulianeus handelen”.

Je kan zeker niet al met iemand in één huis wonen en dat plotseling achteraf alle spullen doorschuiven naar die andere persoon.

Wat mag wel?

Als je bij iemand in huis gaat wonen en jij hebt niet veel meer, dan kan je dat wel beschrijven. Dat kan je vastleggen bij de notaris in een Verklaring: een Vaststellingsovereenkomst inboedel. Zo is duidelijk bij een eventueel beslag dat de spullen in huis niet van jou zijn. Je kan dat ook regelen met bijvoorbeeld een kostgeldovereenkomst. Daarin regel je dat je het gebruik hebt van de spullen in iemand anders huis. Ook dan staat vast dat die spullen niet jouw eigendom zijn. Dan mag er geen beslag op gelegd worden.

De notaris zal goed controleren of je wel de waarheid vastlegt. Want anders werkt de notaris mee aan een strafbaar feit en dat kan niet.

Wat kan wel, maar is niet netjes?

Je spullen weggeven aan je kinderen of vrienden. Ook dat is in het zicht van een beslag of faillissement strafbaar. Het gaat dus niet op voor goederen die op jouw naam staan zoals een auto, motor of boot. Maar spullen waarvan niemand kan bewijzen dat je ze had kunnen natuurlijk wel weg gegeven worden. Dat gaat weer fout als dat nou juist de spullen zijn waar de vordering over gaat. Dus heb je een schuld voor de aankoop van een TV, dan moet die juist niet weg geven. Het gaat ook fout als de deurwaarder al bewijs heeft dat je bepaalde spullen bezit.

Wat zijn de tarieven voor de schenkbelasting in 2026?

De tarieven schenkbelasting kennen een stukje vrijstelling. Dat is een bedrag dat je belastingvrij mag schenken. Dat bedrag wisselt naar gelang jouw verhouding tot de schenker. Het tarief loopt daarna van 10% tot 40%.

Tarief schenkbelasting 2026

Tarieven en vrijstellingen schenkbelasting

De tarieven en vrijstellingen schenkbelasting worden jaarlijks vastgesteld. Het tarief van de schenkbelasting wordt bepaald door de relatie tussen ontvanger en schenker. Per categorie zijn er bovendien algemene vrijstellingen voor de schenkbelasting en soms extra of verruimde vrijstellingen. Op de site van de Belastingdienst staan een rekenmodule waarmee je zelf exact kunt uitrekenen hoeveel schenkbelasting uiteindelijk verschuldigd is. De ontvanger van de schenking betaalt de schenkbelasting.

Vrijstellingen schenkbelasting

Voor 2026 gelden de volgende vrijstellingen:

VerhoudingVrijstellingNaam vrijstelling
kind of pleegkind€ 6.908,-algemene vrijstelling ouder/kind
kind of pleegkind tussen de 18 en 40€ 33.129,-eenmalig verhoogde vrijstelling
kind of pleegkind tussen de 18 en 40€ 69.009,-eenmalig verhoogde vrijstelling dure studie
geen of andere relatie€ 2.769,-algemene vrijstelling
Bron: Belastingdienst

Schenkingen van grootouders aan kleinkinderen vallen onder de laatste categorie, namelijk “andere”. Dat geldt ook voor schenkingen van kinderen aan ouders, die vallen ook onder “andere relatie”.
De vrijstelling voor kinderen tussen de 18 en 40 gelden ook als het kind ouder is, maar de partner van het kind nog in die leeftijdsgroep valt.

Bij schenkingen door ouders moeten de bedragen bij elkaar opgeteld worden. Dat optellen is vooral belangrijk bij gescheiden ouders. De Belastingdienst kijkt namelijk voor de vrijstellingen bij de ontvanger. Dus als een kind van twee gescheiden ouders een schenking ontvangt dan moet je die optellen en dan beoordelen of je als kind onder de vrijstelling blijft.

Tarieven schenkbelasting 2026

Voor 2026 gelden de volgende belastingtarieven:
Voor schenkingen tot € 158.669,-

VerhoudingPercentage
kind of pleegkind10%
(achter) kleinkind18%
alle anderen30%
Bron: Belastingdienst

Voor schenkingen vanaf € 158.669,- en hoger

VerhoudingPercentage
kind of pleegkind20%
(achter) kleinkind36%
alle anderen40%
Bron: Belastingdienst

Voorbeeld schenkbelasting

De tarieven die hiervoor staan zijn schijven. Bij een schenking trek je eerst de vrijstelling af van de schenking. Het overige bedrag zoek je op in de tabel. Over schenkingen die dus onder de vrijstelling vallen hoef je geen schenkbelasting te betalen. Voor schenkingen die vallen onder gewone vrijstelling hoef je geen aangifte te doen. Maak je gebruik van een verhoogde vrijstelling dan moet je de schenking wel aangeven bij De Belastingdienst.

Voor schenkingen ontvangen in 2025 doe je dat vanaf 1 maart 2025 tot uiterlijk vóór 1 maart 2026 aangifte. Voor schenkingen ontvangen in 2026 doe je dat vanaf 1 maart 2026 tot uiterlijk vóór 1 maart 2027 aangifte.

ANBI betaalt geen schenkbelasting

Tarieven en vrijstellingen schenkbelasting

Doe je een schenking aan een goed doel? Dan is er een grote kans dat dit belastingvrij is. Heeft het goede doel namelijk de ANBI status, dan hoeven zij geen schenkbelasting te betalen. Zo gaat dus 100% van jouw schenking daadwerkelijk naar het goede doel.

Waarom mogen bestuurders van een ANBI geen familie van elkaar zijn?

Het bestuur van een ANBI moet bestaan uit onafhankelijke personen. Als er binnen het bestuur familierelaties zijn, dan is er volgens de Belastingdienst geen sprake van een onafhankelijk bestuur. De bestuurders van een ANBI mogen dus geen familie van elkaar zijn.

ANBI: Bestuurders mogen geen familie zijn

geen familie

Een van voorwaarden voor een ANBI status of subsidie is dat er wordt voldaan aan het beschikkingsmachtcriterium. Daarbij kijkt de Belastingdienst of de bestuurders familie van elkaar zijn. Wat wil dat nu precies zeggen en waarom wordt daar naar gekeken door de Belastingdienst?

Beschikkingsmachtcriterium

Het beschikkingsmachtcriterium betekent dat je moet kunnen verklaren dat er voldoende is gewaarborgd dat één persoon niet over het vermogen van de instelling kan beschikken alsof het zijn eigen vermogen is.

Het bestuur moet (uiteraard) bestaan uit onafhankelijke personen. Als er binnen het bestuur familierelaties (of zakelijke relaties) zijn, dan betekent dat volgens de Belastingdienst dat het bestuur niet onafhankelijk is. Subsidiegevers zullen ook een meer onafhankelijk bestuur verlangen.

Doorslaggevende zeggenschap en familierelatie

Het beschikkingsmachtcriterium betekent dat één bestuurslid geen doorslaggevende (meerderheid van de) zeggenschap mag hebben over het vermogen van de stichting of vereniging. Dat houdt in dat hij niet zelf mag besluiten over (wat te doen met) het vermogen. Dit is omdat de andere bestuurders dat niet kunnen tegenhouden met tegenstemmen. Een familierelatie tussen bestuurders kan een indicatie zijn dat een bestuurslid juist wel doorslaggevende zeggenschap kan hebben.

Statuten

Om te waarborgen dat hieraan wordt voldaan, kan je in de statuten een bepaling opnemen. Hierin staat dat de meerderheid van het stichtingsbestuur geen familie van elkaar mag zijn. Ter volledigheid neem je daarbij op tot welke graad van bloed– en aanverwantschap dat gaat.

Wat gebeurt er met het vermogen als de ANBI wordt opgeheven?

Als een ANBI wordt opgeheven moet het vermogen naar een andere ANBI. Is het een culturele ANBI? Dan moet het vermogen naar een andere culturele ANBI met dezelfde doelstelling.
In de statuten moet uitdrukkelijk zijn beschreven wat er met het vermogen bij opheffing gebeurt.

Vermogen bij opheffing ANBI

ANBI Logo

Wat moeten de statuten zeggen over het vermogen bij opheffing van de ANBI?

De wet stelt duidelijke eisen aan de statuten. Bij de aanvraag voor een ANBI status controleert de Belastingdienst of jouw statuten voldoen aan alle eisen.

Vermogen bij opheffing ANBI

Eén van die eisen is dat in de statuten uitdrukkelijk moet staan dat bij opheffing van de instelling (stichting of vereniging) het volledige vermogen dat overblijft moet worden besteed (niet slechts zoveel als mogelijk!) aan een ANBI. Betreft het een culturele ANBI? Dan moet het volledige vermogen naar een ANBI met een soortgelijk doel. Dit is dus een dubbele eis. Na opheffing moet het overgebleven vermogen naar een andere stichting of vereniging met ANBI-status en die moet ook een soortgelijk doel nastreven.

Dit is geregeld in artikel 1a lid 1 sub h van de Uitvoeringsregeling Algemene wet inzake rijksbelastingen.

Oudere ANBI

Voor instellingen die vóór 23 juni 2012 zijn opgericht en al een ANBI waren, geldt een andere regeling. In die statuten zal namelijk (meestal) staan dat het vermogen bij opheffing ten goede komt aan een goed doel. Die ANBI’s hoeven niet direct in hun statuten op te nemen dat het vermogen bij opheffing geheel wordt besteed aan een ANBI met een soortgelijk doel. Dit geldt namelijk alleen voor de culturele ANBI’s. Een statutenwijziging is daarom niet nodig om de ANBI status te mogen behouden.

Bij een volgende statutenwijziging moet die voorwaarde wel worden opgenomen.

Mag een ANBI winst maken?

Ja zeker. Maar een ANBI mag niet het maken van winst als doel hebben. Ook moet die winst gebruikt worden om de maatschappelijke doelen te bekostigen. Dus een ANBI kan winst maken op bepaalde activiteiten. Die winst gebruikt ze dan voor het doel.

Geen winstoogmerk of geen winst?

Een ANBI mag geen winstoogmerk hebben, maar mag er nergens winst op gemaakt worden?

ANBI Logo

Een van de voorwaarden voor de ANBI status is dat de vereniging of stichting geen winst mag maken met de algemeen nuttige activiteiten. Dat zijn de activiteiten die onlosmakelijk zijn verbonden met het algemeen nuttige doel. Dat betekent dat de ANBI geen commerciële (meer dan kostendekkende) tarieven in rekening mag brengen voor de algemeen nut activiteiten.

Geen winstoogmerk schriftelijk vastleggen

Dat de ANBI geen winstoogmerk heeft, moet volgens de Belastingdienst blijken uit de regelgeving van de instelling. Dat wil zeggen dat bijvoorbeeld uit de statuten, het stichtingsplan en reglementen (uitdrukkelijk) moet blijken dat de instelling geen winstoogmerk heeft. Bijvoorbeeld door dit uitdrukkelijk in de statuten te verklaren. Natuurlijk voorzien de modelstatuten van DoeHetZelfNotaris hierin.

Wel winst maken met commerciële activiteiten

Dit betekent niet dat een ANBI helemaal geen winst mag maken. Winst maken is dus iets anders dan een winstoogmerk hebben. Voor het maken van winst gelden volgens de Belastingdienst grofweg twee voorwaarden:

  1. De winst is gemaakt met commerciële activiteiten en
  2. De winst die de stichting daarmee maakt, gaat helemaal en volledig naar het algemeen nut van de ANBI. De hele winst is dus bedoeld voor het algemeen nut.

Dit alles moet ook duidelijk blijken uit de financiële administratie.

Voorbeeld gemengde activiteiten

Natuurmonumenten heeft een winkel, ook online. In die winkel verkopen zij spullen. Op die verkoop maakt Natuurmonumenten winst. Dat mag, je mag hiermee winst maken. Daarmee heeft Natuurmonumenten nog geen winstoogmerk. Die winst wordt daarna gebruikt voor de andere activiteiten van de organisatie, namelijk natuurbehoud. Op die manier kan ook natuurmonumenten de ANBI status hebben.

Commerciële activiteiten voor ANBI?

Wat zijn nog meer voorbeelden van commerciële activiteiten van een ANBI? Denk bijvoorbeeld aan een museumwinkel of kaartverkoop. Maar bijvoorbeeld ook een cadeauwinkel, thee- of koffieschenkerij op locatie of het uitgeven van een betaald blad/krantje. Er zijn talrijke voorbeelden denkbaar. Let bij de commerciële activiteiten er wel op dat duidelijk uit de administratie blijkt dat er is voldaan aan de twee hierboven genoemde voorwaarden van de Belastingdienst.

© 2026 · DoeHetZelfNotaris
  • Veilige gegevensoverdracht
  • SSL certificaat