Rondom de stichting zijn veel juridische begrippen waar je niet dagelijks mee te maken hebt. In het juridisch woordenboek geven we een duidelijke en eenvoudige uitleg van die begrippen. Zo kan je ook als niet jurist je weg vinden in dit juridische onderdeel.
Informatie over alle woorden bij het oprichten of beheren van een stichting.
Wat is administratievoorwaarden (STAK)?
De administratievoorwaarden zijn de regels die gaan over de verhouding tussen een Stichting Administratiekantoor (STAK) en de certificaathouder. Het is dus eigenlijk niet meer dan een overeenkomst tussen de STAK en de certificaathouders.
Inhoud administratievoorwaarden
Het belangrijkste wat hierin staat geregeld is de verplichting van de STAK om de winst door te geven aan de certificaathouders. De wet geeft niet aan wat er in deze regeling moet staan. Meestal staan er ook regels in over de verdeling van de kosten van de certificering en over wijzigingen of het einde van de certificering.
Administratievoorwaarden opstellen
Administratievoorwaarden hoeven niet door of via de notaris te worden opgesteld. Die kunnen namelijk ook onderhands zijn. Het is belangrijk om de regeling in ieder geval wel zo duidelijk mogelijk en schriftelijk vast te leggen. In de praktijk is het gebruikelijk om de administratievoorwaarden direct bij de oprichting van de STAK te maken..
Administratievoorwaarden en statuten
Verwar deze interne voorwaarden niet met de statuten van de STAK. De statuten zijn de interne regels van de STAK, bijvoorbeeld over het bestuur van de STAK. Deze regeling gaat alleen over de rechten en plichten bij de certificering.
Wat is een Ultimate Beneficial Owner UBO?
De UBO is de Ultimate Beneficial Owner, dus de uiteindelijke belanghebbende van een juridische organisatie. Het gaat dan om UBO’s van BV’s en NV’s, stichtingen en verengingen, maar bijvoorbeeld ook van Vennootschappen Onder Firma’s. Al deze personen staan in het openbare UBO-register.
Volgens de overheid is een UBO in ieder gevaleen natuurlijk persoon (dus niet een rechtspersoon). Deze persoon heeft direct of indirect meer dan 25% belang (aandelen of stemrecht) of feitelijke zeggenschap in een organisatie of onderneming. Ook de begunstigden van meer dan 25% van het vermogen van een rechtspersoon zijn UBO’s.
Als via de notaris transacties tussen rechtspersonen of andere juridische organisaties plaatsvinden, is de notaris verplicht om onderzoek te doen naar de UBO. Bij alle oprichtingen van rechtspersonen moeten de oprichters of bestuurders een UBO-verklaring afleggen. Die wordt dan ingeschreven in het UBO-register, tegelijk met de inschrijving van de organisatie in het handelsregister.
Wat is het uBO-register?
Het UBO-register (Ultimate Beneficial Owner-register) is een openbaar register dat onderdeel uitmaakt van het handelsregister. In dit register is opgenomen wie de uiteindelijke belanghebbende of eigenaar (UBO) van een Nederlandse rechtspersoon is. Hierdoor kan je achterhalen welke natuurlijke persoon (mensen dus), belanghebbende zijn in een rechtspersoon.
Dat geldt voor alle ondernemingen zoals natuurlijk de BV en een Vennootschap Onder Firma of maatschap. UBO’s zijn personen die meer dan 25% belang (aandelen of stemrecht) of feitelijke zeggenschap in een organisatie hebben.
Het UBO-register maakt deel uit van het handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK). Omdat het een openbaar register is, kan iedereen tegen betaling opzoeken wie de UBO van een bij de KvK ingeschreven organisatie is.
Wat is het orgaan (rechtspersonen)?
Het orgaan is een instantie binnen een rechtspersoon met rechten en plichten. Ook wel vennootschapsorgaan. Het is voor een rechtspersoon om te functioneren nodig dat hij bepaalde organen heeft. Als je bij de notaris een rechtspersoon opricht, moet die rechtspersoon verplicht bepaalde organen hebben.
Verplichte organen
Het verschilt per soort rechtspersoon welke organen verplicht zijn:
Let op: je kunt niet meer of andere organen instellen dan de wet toelaat. Je mag bijvoorbeeld bij een stichting geen ledenvergadering instellen, omdat stichtingen een ledenverbod hebben. Je kunt bijvoorbeeld wel steeds een Raad van Toezicht of Raad van Commissarissen instellen.
Wat is ontbinding (rechtspersoon)?
De ontbinding is de gebeurtenis waarbij een rechtspersoonophoudt te bestaan. Ook wel liquidatie van de rechtspersoon. Dit is een gebeurtenis met zeer verstrekkende gevolgen, waardoor een rechtspersoon niet zomaar kan worden ontbonden. Er moet namelijk een geldig ontbindingsbesluit worden genomen.
Je hoeft niet naar de notaris om een rechtspersoon te kunnen ontbinden.
Wat is het ANBI-register?
Het ANBI-register is een register dat de Belastingdienst bijhoudt. Hiermee kan je controleren of een instelling daadwerkelijk een ANBI-status heeft. In het register houdt de Belastingdienst bij aan welke instellingen een ANBI-status of Culturele ANBI-status is toegekend. Het register laat zien op welke datum de ANBI-status is toegekend, ingetrokken of beëindigd. Ook staat in het ANBI-register de eigen website van de ANBI vermeld.
Je kunt in het ANBI-register zoeken op de statutaire naam of de publieksnaam (de naam waaronder de instelling bekend is). De Belastingdienst houdt ook een groot overzicht van alle ANBI’s bij.
Wat is een boekhoudplicht?
De boekhoudplicht is de verplichting voor bestuurders van rechtspersonen om een (financiële) administratie bij te houden. Ook wel administratieplicht. De administratie moet zo bijgehouden dat die inzicht geeft in de financiële stand van zaken en alles betreffende de werkzaamheden van de rechtspersoon. Die administratie bewaar je (digitaal of schriftelijk) minimaal zeven jaar. De boekhoudplicht is ruim en vaag omschreven. Daarom is het raadzaam om zoveel mogelijk relevante documenten met betrekking tot de rechtspersoon te bewaren.
Het niet voldoen aan die boekhoudplicht kan vergaande gevolgen hebben. Vooral in het geval van bestuurdersaansprakelijkheid en faillissement van de rechtspersoon. Handelen in strijd met de administratieplicht (boekhoudplicht) levert automatisch onbehoorlijke taakvervulling op. Alsook het vermoeden dat dit een belangrijke oorzaak is van het faillissement. Dan is de bestuurder in principe aansprakelijk voor het faillissementstekort (de schulden die de failliete BV niet kan betalen). De rechter kan dan zelfs een bestuursverbod opleggen.
Wat is een Culturele ANBI?
De Culturele ANBI is een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Deze ANBI moet minstens 90% van de uitgaven gebruiken op cultureel gebied. Bijvoorbeeld muziek, musea, theatergroepen en monumentenzorg. Kerken en kerkelijke instellingen zijn geen culturele ANBI’s.
Extra belastingvoordeel voor donateurs
Het zijn van een Culturele ANBI heeft voordelen. Bijvoorbeeld dat donateurs belastingvoordeel genieten als zij schenken aan de Culturele ANBI, omdat zij gebruik kunnen maken van een extra giftenaftrek.
Wat is het uitkeringsverbod?
Het uitkeringsverbod is het verbod voor stichtingen om geld uit te keren aan de oprichters. Alsook aan bestuurders of andere personen die bij de organisatie betrokken zijn. Gelduitkeringen voor liefdadigheid en in het kader van het statutaire doel vallen hier natuurlijk niet onder.
Er is sprake van een uitkering als daar tegenover geen redelijke prestatie staat. Een redelijke management fee voor het stichtingsbestuur mag dus wel. Maar het bestuur mag zich niet verrijken. Een stichting mag winst maken, zie ook commerciële stichting. Een Stichting Administratie STAK die winst uitkeert is niet in strijd met het uitkeringsverbod.
Overtreding van het uitkeringsverbod kan leiden tot ontslag van het stichtingsbestuur. of ontbinding van de stichting (op verzoek van een belanghebbende of het Openbaar Ministerie) door de rechtbank.
Na omzetting van de stichting in een andere rechtsvorm blijft het uitkeringsverbod gelden, je noemt dat het beklemd vermogen. Alleen met toestemming van de rechter mag je het vermogen (opgebouwd voor het statutaire goede doel) na de omzetting voor een ander doel gebruiken.
Het beklemd vermogen is het vermogen van een omgezette rechtspersoon. Dat vermogen mag je niet zonder toestemming van de rechtervoor een ander doel dan het oude doel gebruiken. Ook wel vermogensklem. Dit geldt voor rechtspersonen die vóór omzetting de rechtsvorm van de stichting hadden. Het is een uitvloeisel van het uitkeringsverbod.
Bij omzetting van een stichting moet in de nieuwe statuten staan dat je het vermogen van de stichting na omzetting nietzonder toestemming van de rechter voor een anderdoel dan het oude doel mag gebruiken.
Het voorkomt dat een stichting geld inzamelt voor een goed doel en daarna de stichting omzet in een BV. Om vervolgens de bestuurders te verrijken met dat geld. Overtreding kan ingrijpende gevolgen hebben, zoals bestuurdersaansprakelijkheid of ontbinding van de rechtspersoon (op verzoek van een belanghebbende of het Openbaar Ministerie). Zie ook uitkeringsverbod.
