Wat is het verschil tussen honorarium en verschotten?

8.⁴

Wat is het verschil tussen honorarium en verschotten?

Het verschil tussen de twee kosten is de reden waarvoor zij in rekening worden gebracht door de notaris. Het honorarium is de financiële vergoeding voor de notariële werkzaamheden. Verschotten zijn de kosten die de notaris heeft gemaakt voor diensten van anderen om de akte te kunnen maken.

Verschil tussen honorarium en verschotten

Bij het maken van notariële akten zal de notaris een honorarium en verschotten in rekening brengen. Deze zie je als aparte kosten terug op de factuur.

Het verschil tussen die twee kosten is de reden waarvoor zij in rekening worden gebracht door de notaris. Zo is het honorarium de financiële vergoeding voor de notariële werkzaamheden. Het is dus het geld dat de notaris verdient met deze akte. Hieruit betaalt hij het kantoor, de medewerkers en zichzelf.

Verschotten zijn de kosten die de notaris heeft gemaakt voor diensten van anderen om de notariële akte te kunnen maken. Denk bijvoorbeeld aan kosten voor inzage in registers en voor het opvragen van uittreksels. Deze kosten worden door de notaris aan jou doorberekend. Dat gebeurt 1 op 1, dus zonder winst.

Voorbeeld verschot

De notaris vraagt een uittreksel uit het Handelsregister aan. Hiervoor betaalt de notaris aan de Kamer van Koophandel een bedrag. Exact dat bedrag rekent de notaris door aan jou. Mogelijk is het wel verhoogd met btw. Dat doorbelaste bedrag noem je dan een verschot.

Verschil tussen honorarium en verschotten
Voorbeeld verschot

Kan ik als erfgenaam een testament laten vernietigen?

Nee, je kan als erfgenaam niet een testament laten vernietigen. Dit kan alleen in bijzondere gevallen. Bijvoorbeeld als het testament is gemaakt onder dwaling, bedreiging of bedrog. Maar dit is niet eenvoudig.

Testament laten vernietigen

Door (nieuwe) omstandigheden na het overlijden van de erflater kunnen de erfgenamen de wens hebben om het testament te vernietigen. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat de langstlevende echtgenoot wil dat een kind die in het testament is genoemd als erfgenaam niet meer mag erven. Of de situatie dat de erflater alles nalaat aan een goed doel en niks aan zijn familie. Wat kan je in dat geval doen?

Je kunt een testament niet vernietigen, omdat je het niet eens bent met de wensen van de erflater. Er moet sprake zijn van bijzondere omstandigheden waarin de erflater het testament heeft gemaakt. Dat zijn de gevallen waarin het testament door de erflater is gemaakt onder dwaling (verkeerde veronderstellingen), bedreiging of bedrog. In deze gevallen kan het testament vernietigbaar zijn.

Het vernietigen van een testament is (zeer) lastig en vereist dan ook kennis van het erfrecht. Daarnaast is de erflater overleden, wat het heel lastig maakt om te kunnen bewijzen dat er een bepaalde situatie speelde toen de erflater zijn testament maakte. Ook zal de notaris bij het maken van het testament een zorgvuldige controle hebben uitgevoerd naar de persoonlijke situatie van de erflater. Er wordt veel waarde gehecht aan een notariële akte.

Bewijs

Of je een testament kan vernietigen is een kwestie van bewijzen. Je moet bij de rechter kunnen bewijzen dat er omstandigheden zijn die rechtvaardigen dat je het testament vernietigd. Dat kan je met alle mogelijke bewijsmiddelen onderbouwen.

De vordering om te kunnen vernietigen kan verjaren. Als de vordering is verjaard, kan de rechter jouw vordering niet meer toewijzen. Het verjaart een jaar na het overlijden van de erflater of drie jaar nadat je wist van de vernietigingsgrond. Binnen die tijd moet je dus actie ondernemen. Een vernietigbaar testament dat niet wordt vernietigd, is namelijk een geldig testament wat dus gewoon kan worden uitgevoerd.

Herroepen van testament?

Het vernietigen van een testament door een erfgenaam moet je niet verwarren met het herroepen van een testament door de testateur. Het moet ook niet worden verward met een nietig testament. Een nietig testament is bijvoorbeeld testamenten waarbij de erflater niet in staat was om zijn wil te bepalen. Of de situatie dat de erflater het testament heeft gemaakt onder een geestelijke stoornis. In de praktijk wordt vaak een beroep gedaan op dat laatste.

Testament laten vernietigen
Bewijs
Herroepen van testament?

Kan een deurwaarder beslag leggen op mijn spullen voor de schuld van mijn zoon?

Ja, dat kan! Als een inwonend kind schulden heeft kan de deurwaarder beslag leggen op jouw spullen. Wil je dit voorkomen? Leg dan in een vaststellingsovereenkomst vast welke spullen van wie zijn.

Beslaglegging door schuld van iemand anders in huis
Inboedel beschrijven

Beslaglegging door schuld van iemand anders in huis

Stel jouw inwonende meerderjarige zoon heeft schulden, bijvoorbeeld bij een telefoonmaatschappij. De deurwaarder wil beslag gaan leggen. Kan hij dan ook beslag op jouw spullen leggen? Of je neemt iemand in huis om te helpen die schulden heeft. Hoe voorkom je dat jouw spullen nu in gevaar komen?

Deurwaarders kunnen beslag leggen op eigendommen. Als die op naam staan dan is duidelijk van wie ze zijn. Denk aan een auto, een huis of een boot. Als je in gemeenschap van goederen getrouwd bent, dan zijn alle goederen van jullie beiden. Maar je staat ook beiden voor 100% in voor eventuele schulden.

Inboedel beschrijven

Hoe moet dat nu met inboedel in huis waarvan niet duidelijk is wie de eigenaar is? Het hangt van de deurwaarder af. Die kan het zich makkelijk maken door op de hele inboedel beslag te leggen. Daarna is het aan jullie om aan te tonen welke spullen niet onder dat beslag vielen. Dat kan je dan door bonnetjes op naam of afschriften te tonen. Een andere mogelijkheid is dat je een Verklaring door de notaris laat opmaken. In een Vaststellingsovereenkomst Inboedel verklaren jullie zelf van wie de inboedel is. De notaris voorziet deze van een datum en stempel. Zo heb je een bewijsstuk dat je de deurwaarder kan laten zien.

Op een bijlage kan je bijhouden welke spullen wel van de schuldenaar zijn. Dat zijn altijd kleding, sieraden en andere persoonlijke zaken.

De notaris wil mij geen inzage geven in het testament. Kan dat zomaar?

Ja, dat mag. De notaris mag alleen inzage verlenen aan de personen die een rechtstreeks belang hebben bij de inzage. Als jij geen belang hebt in het testament, omdat je er bijvoorbeeld niet in wordt genoemd, mag de notaris weigeren om jou inzage te geven in het testament.

Inzage testament

De Notariswet regelt aan wie de notaris inzage mag verlenen in een testament. Het testament is geheim. Volgens de Notariswet mag de notaris alleen inzage verlenen aan personen die een rechtstreeks belang hebben bij de inzage. Daarnaast verleent de notaris alleen inzage over de delen van het testament die van belang zijn voor het erfrecht van degene die inzage wil.

Meestal hebben dus alleen de testamentaire erfgenamen, dus personen die in het testament zijn aangewezen als erfgenamen, recht op inzage.

De groep van personen die recht hebben op inzage in een testament is heel beperkt, omdat het testament een hoogst vertrouwelijk en persoonlijk document is.

Onterfd en inzage testament

Als je bent onterfd, heb je alleen recht op inzage van het onderdeel van het testament waarbij je een belang hebt. Dat is dus meestal alleen het onderdeel waaruit blijkt dat je bent onterfd. Je weet dan niet wat er verder is geregeld.

Inzage testament
Onterfd en inzage testament

Wat gebeurt er met de erfenis als je tegelijk dood gaat?

Als niet kan worden vastgesteld wie als eerst is overleden, kan je niet van elkaar erven. Wat er dan gebeurt met de erfenis is afhankelijk van de vraag of er wel of geen testament is en of jullie getrouwd waren en onder welke voorwaarden.

Tegelijk overlijden

Als de volgorde waarin jullie zijn overleden niet kan worden vastgesteld, dan gaat de wet ervan uit dat jullie tegelijk zijn overleden. In dat geval kan je niet meer van de ander erven. Er ontstaan dan namelijk twee nalatenschappen.

Hadden jullie geen testamenten? Dan geldt het wettelijke erfrecht. Dat houdt in dat in het geval van gelijktijdig overlijden jullie nalatenschappen naar de wettelijke erfgenamen van jou en jouw echtgenoot gaan.

Als jullie kinderen hebben, dan gaat het dus naar de kinderen. Zijn er geen kinderen? Als jullie in gemeenschap van goederen zijn getrouwd dan gaat de helft van het huwelijksvermogen naar jouw familie (erfgenamen) en de andere helft naar de familie van jouw echtgenoot. Bij huwelijksvoorwaarden gaan alleen de afgescheiden (eigen) vermogens van de erflaters naar hun families.

Rampenclausule in testament

Voor deze gevallen is het mogelijk om een rampenclausule op te nemen in het testament. Die clausule beschrijft hoe jullie willen dat de erfenis wordt afgewikkeld in het geval dat jullie beiden tegelijk overlijden. Hierbij kan je dus iemand anders dan jouw familie(lid) aanwijzen als erfgenaam.

Vlak na elkaar overlijden

Als wel is vastgesteld wie eerder is overleden, geldt een andere regeling. Dan erft de langstlevende eerst. Bij zijn/haar overlijden erven vervolgens zijn/haar wettelijke erfgenamen (of de testamentaire erfgenamen als er een testament is). In dat geval erft de familie van de eerste overleden erflater dus niks. Dit nadelige gevolg kan worden voorkomen door het opnemen van een rampenclausule. In onze standaard testamenten voor mensen zonder kinderen is een dergelijke eenvoudige rampenclausule opgenomen.

Zie ook het aparte artikel over dit onderwerp, vlak na elkaar overlijden.

Tegelijk overlijden
Rampenclausule in testament
Vlak na elkaar overlijden

Wat is een noodtestament?

Een noodtestament is een testament dat je maakt in omstandigheden dat je niet naar een notaris kan. In aanwezigheid van twee getuigen kan je dan een testament opstellen. Denk aan oorlog, rampen of brand. Je moet het testament, als dat nog kan, later omzetten in een echt testament.

Noodtestament

Soms is het niet mogelijk of verboden om bij de notaris een officieel testament te laten maken. Denk bijvoorbeeld aan tijden van oorlog, rampen, crises of andere buitengewone omstandigheden. Je kan in die gevallen in aanwezigheid van bijvoorbeeld een burgemeester, wethouder, brandweerofficier of advocaat alsnog een geldig testament, een noodtestament maken. Bij het verlijden van dat testament moeten dan wel twee (meerderjarige) getuigen aanwezig zijn. De akte moet ook zijn ondertekend door degene voor wie het testament gemaakt is en de functionaris die de akte doet verlijden.

Voorwaarden noodtestament

Daarnaast kan je in noodgevallen ook zelfstandig een testament maken in aanwezigheid van twee getuigen. Die onderhandse akte moet je dan afgeven aan een functionaris die de akte kon verlijden (bijvoorbeeld een burgemeester of advocaat).

Het noodtestament moet dan zo snel mogelijk worden verstuurd naar het Centraal Testamentenregister (CTR).

Het noodtestament is vernietigbaar als er zes maanden zijn verstreken nadat je een normaal testament kon maken bij de notaris.

Militairen en anderen die tot de krijgsmacht behoren kunnen een krijgsmantestament maken.

Noodtestament
Voorwaarden noodtestament

Wij zijn ouders van een samengesteld gezin. Hoe kunnen wij regelen dat ieder kind een gelijk kindsdeel krijgt bij ons overlijden?

Als er sprake is van een samengesteld gezin moet er een testament worden opgesteld. Stiefkinderen zijn namelijk niet automatisch erfgenaam. In het testament leg je vast dat alle kinderen een gelijk deel krijgen.

Samengesteld gezin en overlijden

De wet regelt dat ieder kind (en langstlevende echtgenoot) een even groot deel krijgt uit de boedel. Voor kinderen heet dit het kindsdeel.

Jouw eigen biologische kinderen zijn op basis van de wet jouw erfgenamen. Jouw stiefkinderen zijn niet automatisch erfgenamen en delen dus niet altijd mee in de erfenis. Daarvoor moet je de stiefkinderen in een testament nadrukkelijk als erfgenamen benoemen. In het testament kan worden opgenomen dat de stiefkinderen ook een deel krijgen van de erfenis. Hierdoor hebben stiefkinderen mogelijk dezelfde juridische positie als je eigen (biologische) kinderen.

Als jouw stiefkind is opgenomen in een testament dan geniet het dezelfde vrijstellingen voor erfbelasting (voor zover je bent gehuwd of een geregistreerd partnerschap hebt). In dat geval worden de stiefkinderen namelijk gelijkgesteld met eigen kinderen.

Drie soorten kinderen

Je kunt een samengesteld gezin onderscheiden met verschillende juridische kinderen. Naast dat beide ouders kinderen kunnen hebben uit een eerdere relatie kunnen ze ook nog samen een nieuw kind op de wereld zetten. Zo zijn er zes varianten:

Ouder A kinderen Ouder B niet Geen nieuwe kinderen
Ouder A kinderen Ouder B niet Wel samen nieuwe kinderen
Ouder A geen kinderen Ouder B wel Geen nieuwe kinderen
Ouder A geen kinderen Ouder B wel Wel samen nieuwe kinderen
Ouder A kinderen Ouder B kinderen Geen nieuwe kinderen
Ouder A kinderen Ouder B kinderen Wel samen nieuwe kinderen

Risico voor verlies erfdeel

Een risico is dat de langstlevende echtgenoot na het overlijden van de erflater een nieuw testament maakt waarin alleen de eigen kinderen zijn benoemd tot erfgenamen. Dit kan je voorkomen door een voorwaarde op te nemen in het eerste testament. De eigen kinderen van de langstlevende echtgenoot kunnen alleen erven als de eigen kinderen van de erflater ook voor een gelijk deel erven.

Een andere manier voor stiefkinderen om hun erfdeel veilig te stellen, is door het uitoefenen van hun wilsrechten.

Per definitie maatwerk

Zoals je in het schema kon zien zijn er zes mogelijkheden. Daarbij is het dan ook nog niet gezegd dat iedereen dezelfde weg wil bewandelen. Sommige mensen willen juist onder geen beding de kinderen uit een eerdere relatie erfgenaam maken. Daar is geen contact meer mee bijvoorbeeld.

Kortom, wat jullie willen en hoe dat het beste kan worden vastgelegd moet je uitgebreid met een notaris bespreken.

Niets doen is geen optie bij samengesteld gezin

Hebben jullie een samengesteld gezin? Dan is het heel belangrijk om een testament op te stellen. In een samengesteld gezin zijn er vaak kinderen uit eerdere relaties. Zonder testament kan het bij een overlijden gebeuren dat de erfenis verdeeld wordt tussen de kinderen van de eerst overledene en de nieuwe partner. De nieuwe partner erft dan een groot deel van het vermogen. Bij het overlijden van de nieuwe partner gaat de hele erfenis naar de eigen kinderen van die partner. De kinderen van de eerst overledene kunnen hierdoor niets meer krijgen. Dit wordt vaak als oneerlijk ervaren.

In samengestelde gezinnen is de situatie complex. Niemand weet van tevoren wie het eerste zal overlijden. Zonder afspraken kan de verdeling van de erfenis voelen als een oneerlijke loterij. Dit kan zorgen voor ongelijkheid tussen de kinderen en mogelijk voor conflicten binnen de familie.

Voorbeeld

Jullie vormen een samengesteld gezin met elk kinderen uit eerdere relaties en samen een kind. Als één van jullie komt te overlijden zonder testament, kan de erfenis verdeeld worden tussen de kinderen van de eerst overledene en de overgebleven partner.
De overgebleven partner krijgt een groot deel van het vermogen. Wanneer deze partner later overlijdt, gaat de erfenis volledig naar de eigen kinderen van die laatst overleden partner. De kinderen van de eerst overledene ontvangen dan niets meer. Dit kan als oneerlijk voelen en problemen veroorzaken. Een testament zorgt ervoor dat de erfenis eerlijk wordt verdeeld over alle kinderen, ongeacht wie eerst overlijdt.

Testament is oplossing

Een testament biedt een oplossing. Met een testament kunnen ouders vastleggen hoe de erfenis eerlijk wordt verdeeld over álle kinderen. Zo blijft de verdeling gelijk, ongeacht wie als eerste overlijdt. Het opstellen van een testament voorkomt dat één groep kinderen wordt benadeeld en zorgt voor rust en duidelijkheid binnen het gezin.

Samengesteld gezin en overlijden
Drie soorten kinderen
Risico voor verlies erfdeel
Per definitie maatwerk
Niets doen is geen optie bij samengesteld gezin
Testament is oplossing

Is een schenking inkomen?

Nee, een schenking wordt niet gezien als inkomen. Het heeft dus geen gevolgen voor eventuele toeslagen. Het kan in sommige gevallen wel gevolgen hebben voor een uitkering waar een vermogenstoets aan vastzit.

Schenken en inkomen

Het ontvangen van een schenking geldt niet als inkomen. Het heeft dus geen invloed op eventuele belastingtoeslagen. Als je de schenking gaat sparen dan komt deze in box 3. De schenking telt dan wel als vermogen. Bij toeslagen met een vermogenstoets kan dit dus effect hebben op het recht op een toeslag. De oplossing is om het geld uit te geven voor de peildatum van het vermogen. Tenzij het bedrag natuurlijk onder de norm blijft, dan kun je het sparen.
Als de schenking hoger is dan de vrijstelling voor schenkbelasting, dan moet er wel schenkbelasting worden betaald. Die tarieven zijn lager dan inkomstenbelasting.

Gevolgen voor uitkering

Ontvang je een bijstandsuitkering? Dan kan een schenking gevolgen hebben voor de uitkering. De gemeente stelt regels onder welke voorwaarden je een schenking mag ontvangen. De hoofdregel is dat jouw vermogen niet boven de vermogensgrens voor de bijstand mag komen. Als dat wel het geval is kan de gemeente de uitkering stop zetten of zelfs een boete opleggen.

Wettelijk ben je verplicht om alle schenkingen die je ontvangt te melden bij de gemeente. Als je geen melding maakt, kan de gemeente een boete opleggen. Het is dus verstandig om voorafgaand contact op te nemen met de gemeente en na te vragen of er eventueel gevolgen zijn voor de uitkering.

Schenken en inkomen
Gevolgen voor uitkering

Hoe kan je een tweetrapstestament gebruiken om je schoonfamilie uit te sluiten?

In het testament kan je een tweetrapsmaking opnemen. Je benoemt dan eerst jouw partner als erfgenaam. Als deze komt te overlijden gaat jouw erfdeel weer terug naar jouw familie.

Tweetrapstestament om schoonfamilie uit te sluiten

Een echtpaar zonder kinderen wil dat zij in eerste instantie van elkaar erven. Maar nadat de laatste van de twee is overleden moet het eerste erfdeel weer naar de familie van die eerst overledene. Je kan dit bereiken met een tweetrapsmaking.

Voorbeeld

De man laat in eerste instantie na aan zijn vrouw. Hierbij de bepaling dat na haar overlijden het erfdeel naar zijn familie gaat.

Een tweetrapsmaking levert bij de ontvanger ook een administratieve last op. Die moet de stand van het erfdeel bijhouden. Het opstellen van een tweetrapsmaking is niet in alle gevallen voordelig. Gelet op de complexiteit en de fiscale aspecten moet je altijd advies inwinnen voordat je een constructie als een tweetrapsmaking opzet.

Tweetrapstestament om schoonfamilie uit te sluiten
Voorbeeld

Hoe werkt een tweetrapsmaking om je ex uit te sluiten bij een erfenis?

Met een tweetrapsmaking bepaal je dat jouw erfenis die jouw kind heeft geërfd, na zijn of haar dood naar iemand anders gaat. Dit leg je vast in een testament.

Tweetrapsmaking

Je kan als alleenstaande met kinderen een tweetrapsmaking opnemen in jouw testament, een zogeheten tweetrapstestament. Dat kan je doen als je wilt voorkomen dat jouw erfenis via jouw kinderen alsnog bij je ex terecht zal komen. Dat is het geval indien jouw kinderen zelf geen kinderen hebben. Je bepaalt dan dat de erfenis die de kinderen erven, bij hun overlijden naar iemand anders gaat. Bijvoorbeeld naar elkaar, of een ander.

Gevolgen tweetrapsbepaling in testament

Realiseer je wel dat je “over je graf” aan het regeren bent. Daardoor kan de werkelijkheid er tien jaar na jouw overlijden misschien heel anders uitzien.

Een tweetrapsmaking levert bij de ontvanger ook een administratieve last op. Die moet de stand van het erfdeel bijhouden. Ook zijn er fiscale aspecten. Laat je dus goed informeren alvorens een dergelijke constructie in een testament op te nemen.

Tweetrapsmaking
Gevolgen tweetrapsbepaling in testament