Mag executeur huis verkopen?

8.4
Pablo van Klinken is notarieel jurist en ondernemer. Al jaren actief op het snijvlak tussen juridische dienstverlening, informatie en technologie. Zeer succesvol in het opzetten van commercieel werkende nieuwe initiatieven. Drijvende kracht achter DoeHetZelfNotaris. Afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam in Nederlands Recht.
Mag de executeur het huis of de woning uit de nalatenschap verkopen?

De executeur mag bezittingen verkopen om de schulden van de erfenis te betalen. Als de schulden dus heel hoog zijn komt ook een woning in beeld om te verkopen. Het kan ook zijn dat de bevoegdheden van de executeur zijn uitgebreid in het testament. Dan kan daar de bevoegdheid tot verkoop van een woning nadrukkelijk ook toe behoren.

Verkoop huis door executeur

executeur huis verkopen

De executeur moet de nalatenschap afwikkelen en kan daarbij de goederen uit de nalatenschap verkopen. Met die opbrengst moeten de schuldeisers, legaten en erfbelasting worden betaald. Er kan ook een huis of woning in de nalatenschap zitten. Mag de executeur die ook verkopen?

Executeur mag alle goederen verkopen

De executeur (niet een begrafenisexecuteur) mag alle goederen van de erflater verkopen, maar alleen als dat nodig is voor het kunnen betalen van de schulden van de nalatenschap.

De wet zegt niet dat de (gemeenschappelijke of ouderlijke) woning niet mag worden verkocht door de executeur. De executeur mag dat in principe dus doen. Ook daarbij echter alleen voor zover dat echt nodig is om de schulden te kunnen betalen. Als er geen schulden zijn die het noodzakelijk maken om de woning te verkopen, dan kan de executeur alleen met medewerking van alle erfgenamen de woning in eigendom overdragen aan een ander.

Overleg met erfgenamen

Wel bepaalt de wet dat de executeur zoveel mogelijk moet overleggen met de erfgenamen over de keuze van de door de executeur te verkopen goederen. De erflater kan in zijn of haar testament anders hebben bepaald. De erflater kan deze overlegverplichting hebben uitgesloten. Of hij of zij kan juist hebben bepaald dat toestemming van alle of bepaalde erfgenamen nodig is voor de verkoop van de woning. De executeur moet ook overleggen met de persoon die het vruchtgebruik van de nalatenschap heeft of zijn of haar toestemming hebben.

Bezwaar door erfgenamen

Het is niet ondenkbaar dat één of meer erfgenamen tegen de verkoop van de woning zijn. De erfgenaam die er tegen is, kan dan bezwaar maken tegen de voorgenomen verkoop. De executeur moet de erfgenaam dan in de gelegenheid stellen om de kwestie voor te leggen aan de kantonrechter van de rechtbank.

Gemeenschappelijke woning

Let op: als de woning van de erflater tot een huwelijksgemeenschap met de langstlevende echtgenoot behoort, dan is altijd de medewerking van de langstlevende echtgenoot nodig voor een verkoop van de woning. Daarbij maakt het type executeur niet uit. De langstlevende is dan namelijk voor de helft eigenaar van de woning.

Wat gebeurt er als de gezamenlijke executeurs het niet met elkaar eens zijn?

Als executeurs het niet eens zijn moet je eerst terug naar het testament. Wat staat daar over de bevoegdheden? Zijn er twee gelijk benoemd, dan moeten zij samen een oplossing vinden. Bij een conflict eindigt dit uiteindelijk bij de kantonrechter.

Onenigheid tussen gezamenlijke executeurs

onenigheid tussen executeurs

Je mag in jouw testament meerdere executeurs benoemen. Die zullen dan, als zij besluiten om de executeurstaak uit te voeren, samen jouw nalatenschap afwikkelen. Het is niet ondenkbaar dat tussen de mede-executeurs onenigheid zal ontstaan. Wat moet er dan gebeuren om alsnog tot een (snelle) afwikkeling van de erfenis te komen?

Gezamenlijke executeurs

Als er twee of meer executeurs zijn, mag iedere executeurs zelfstandig alle werkzaamheden verrichten. Dat is de hoofdregel. In het testament kan iets anders zijn opgenomen, zoals een taakverdeling. Of dat de executeurs uitsluitend tezamen mogen handelen. De executeurs mogen hier alleen vanaf wijken als dat in het testament is opgenomen.

Geschil tussen executeurs

Het is niet ondenkbaar dat tussen de executeurs onenigheid ontstaat over hoe zij de nalatenschap het beste kunnen afwikkelen. Dat heeft nadelige gevolgen voor de voortvarendheid van de afwikkeling. Probeer eerst in onderling overleg tot een oplossing van het probleem te komen.

Mocht dat niet lukken, dan kunnen de executeurs samen of alleen de kwestie voorleggen aan de kantonrechter. De executeur verzoekt dan aan de kantonrechter om een beslissing te nemen over de kwestie waarover onenigheid bestaat. In dezelfde procedure kan de kantonrechter ook meteen een (andere) taakverdeling maken en het executeursloon vaststellen. Door het vaststellen van een taakverdeling staat vast welke executeur waarvoor verantwoordelijk is, zodat de executeur daarop kan worden aangesproken. De kantonrechter kan ook bepalen dat bepaalde taken door de executeurs samen moeten worden uitgevoerd.

Regeling in het testament

De erflater kan zelf ook al anticiperen op ruzie tussen de mede-executeurs. Het testament kan namelijk ook een taakverdeling en geschillenregeling bevatten. De executeurs moeten die regeling naleven. Het niet naleven van de inhoud van het testament kan een reden zijn voor ontslag van de executeur. De mede-executeur of de erfgenamen moeten dan een ontslagverzoek indienen bij de kantonrechter.

Kan ik een bankrekening openen voor een informele vereniging?

Nee, dat kan niet. De bankrekening blijft gekoppeld aan een persoon. Jouw naam staat er dan op, soms is het wel mogelijk om er dan nog achter te zetten: in zake vereniging x of y.

Bankrekening vereniging

bankrekening openen

Je kan geen zakelijke rekening openen bij de banken. Die zijn voorbehouden aan de formele vereniging met rechtspersoonlijkheid. Je kan wel persoonlijk een extra bankrekening openen. Die rekening staat dan op jouw naam, of van de penningmeester. Achter die naam komt dan een toevoeging:
“inzake paintballvereniging de gele bal”. Zo kan je een aparte rekening hebben. De afgesplitste rekening staat wel op jouw naam. Dit is heel gebruikelijk. Een informele vereniging kan immers heel veel verschillende vormen hebben. De goed georganiseerde, met statuten van onze site bijvoorbeeld. Maar ook een studentenhuis, een bridgeclub of vriendenclub die spaart voor een reis naar Amerika.

Het is natuurlijk heel praktisch om een aparte rekening te openen. Jullie hebben dat veel beter inzicht in de financiën. Het is dus aan te raden, in plaats van de situatie dat het allemaal op je privérekening staat.

Informele vereniging

De informele vereniging is geen rechtspersoon. Deze vereniging kan daardoor niet zelfstandig deelnemen aan het rechtsverkeer. Dus kan die vereniging ook geen bankrekening hebben. Deze beperking is lastig bij het overdragen van de rekening. Als je over een paar jaar geen penningmeester meer wilt zijn, moet de rekening op een andere naam. Meestal is het dan eenvoudiger om een nieuwe rekening te openen. Je kan ook een en/of rekening maken en die verbinden aan de informele vereniging.

Mijn ex-partner werkt niet mee met de akte van verdeling. Wat kan ik doen?

Eerst moet je proberen het samen op te stellen. Als dat niet lukt kan je een onafhankelijke derde inschakelen om jullie te helpen. Mocht ook dit niet werken dan kan je naar de rechter voor vervangende toestemming.

Geen medewerking bij opmaken akte van verdeling

boos of conflict

De akte van verdeling is de notariële akte die je na de echtscheiding samen moet maken en ondertekenen. Met die akte regel je de verdeling van de echtelijke of gezamenlijke woning en hypotheek. Soms kunnen ex-partners samen geen akte van verdeling maken. Bijvoorbeeld als niet beide partners de akte willen ondertekenen. Er ontstaat dan een probleem, omdat jullie moeten verdelen. Hoe kan je dan alsnog tot verdeling overgaan? Lees daarvoor ons stappenplan.

Stappenplan

  1. Probeer eerst samen een akte van verdeling op te stellen en te ondertekenen.
  2. Als jullie dat niet lukt, probeer dan om met inschakeling van een onafhankelijke derde tot overeenstemming te komen. Dat kan een familielid, gezamenlijke kennis of mediator zijn.
  3. Als één van de partners uiteindelijk niet wilt meewerken aan de verdeling, moet je aan de rechter vervangende toestemming vragen. De rechter kan aan jullie vragen of jullie het niet alsnog samen kunnen oplossen.

De uitspraak van de rechter vervangt de toestemming van de partner die niet wil meewerken. De uitspraak van de rechter vervangt de akte van verdeling. De rechter zal deze toestemming meestal geven, omdat beide partners wettelijk verplicht zijn om over te gaan tot verdeling. Ook kan de rechter een van de partners machtigen om de woning zonder medewerking van de ander te verkopen en te leveren.

Let op: een procedure bij de rechter kost (veel) tijd en geld. Onze tip is om altijd te proberen om er samen uit te komen zonder tussenkomst van een rechter. Alleen als het echt niet anders kan, ga je naar de rechter.

De legataris is failliet verklaard. Mag de legataris een legaat dan verwerpen?

De curator beslist over het vermogen van de legataris. De curator zal in de meeste gevallen het legaat aanvaarden, zodat het in de failliete boedel komt.

Mag failliete legataris het legaat verwerpen?

De legataris is iemand die iets krijgt uit een erfenis, via een legaat of codicil. Als de legataris persoonlijk failliet is verklaard, dan gaat een curator het vermogen van de legataris beheren. Je wilt dat legaat dan waarschijnlijk liever niet aanvaarden omdat alles direct naar de schuldeisers gaat. Want je krijgt er niets van en misschien is het wel iets met persoonlijke waarde.

legataris verwerpen

Legaat valt in faillissement

Het legaat valt in het faillissement (faillissementsboedel) en moet dus worden verdeeld onder de schuldeisers van de legataris. Met het legaat moet je dus de schulden betalen. De legataris mag het legaat niet verwerpen. Anders worden de schuldeisers van de legataris benadeeld. Hij kan het trouwens ook niet aanvaarden. Dat zal de curator moeten doen.

Legaat onder last

In bepaalde gevallen kan de curator het legaat verwerpen. Bijvoorbeeld als het een legaat onder last is. Denk hierbij aan het zorgen voor een huisdier, het oprichten van een stichting voor de overledenen of het uitkeren van een bedrag aan een goed doel.

Kan de notaris een akte in een buitenlandse taal maken?

Ja, dat kan. Maar meestal wordt de akte in het Nederlands opgesteld. Sommige aktes moeten volgens de wet ook in het Nederlands worden opgesteld, zoals de statuten van een rechtspersoon. De notaris zal de akte alleen in een andere taal opstellen als hij die taal zelf ook machtig is.

Akte in buitenlandse taal opstellen

Normaal gesproken stelt de notaris een notariële akte op in het Nederlands. Soms kan het handig(er) zijn als de notaris de akte in een buitenlandse taal opstelt, bijvoorbeeld als de persoon voor wie de akte wordt gemaakt de Nederlandse taal niet beheerst. Mag de notaris een akte in een buitenlandse taal maken?

Vreemde taal mogelijk

Spaanse vlag

De notaris mag inderdaad een authentieke akte in een vreemde taal opstellen, tenzij de wet anders bepaalt. Een voorbeeld waarin de wet anders bepaalt is de oprichtingsakte van een rechtspersoon. Die moet de notaris verplicht in het Nederlands opstellen. Juist bij de oprichting van een stichting is deze vraag vaak aan de orde. Bestuurders zijn niet Nederlands, of de stichting is onderdeel van een internationale organisatie.

Het laten opstellen van een akte in een andere taal is wel maatwerk, waarvoor de notaris (voor zover hij of zij de statuten al in een andere taal kan opstellen) extra kosten in rekening zal brengen.

De notaris mag andere aktes, zoals testamenten, wel in een buitenlandse taal opstellen. Let op: het testament waarbij een testamentaire stichting wordt opgericht mag dus in een vreemde taal zijn, maar de statuten moeten wel in het Nederlands zijn.

Notaris moet vreemde taal verstaan

Een ander vereiste is dat de notaris de taal verstaat, begrijpt en spreekt. De notaris moet namelijk ook zijn belehrungsplicht naleven en kunnen controleren wat er in de akte staat. Het ook wel zo handig als de comparanten die vreemde taal ook verstaan. Als dat niet zo is, moet er een tolk worden ingeschakeld die de inhoud van de akte mondeling moet vertalen bij het passeren van de akte.

Nederlands recht

In het algemeen zal een Nederlandse notaris een akte opstellen naar Nederlands recht. Dat is ook logisch omdat de notaris in het algemeen te weinig kennis heeft van andere rechtstelsels. Stel dat je een testament wilt naar Duist recht. In dat geval kun je beter naar een Duitse notaris gaan.

Wie kan er executeur zijn?

Je kunt iedereen aanwijzen als executeur. Het is na overlijden aan hun om te bepalen of ze die benoeming willen aanvaarden. Dat zal met de leeftijd, de hoeveelheid werk en de beloning te maken hebben.

Aanvaarden van benoeming

De notaris zal bij het opmaken van het testament nagaan of de inhoud van het testament rechtsgeldig is. Zo zal de notaris ook moeten controleren of de aangewezen persoon ook juridisch gezien als executeur mag optreden. Of de aangewezen persoon daadwerkelijk als executeur mag optreden, zal echter vaak pas duidelijk zijn op het moment dat hij of zij de executeurstaak wil aanvaarden.

Hierna stelt de notaris een verklaring van executele op waarmee de benoeming pas formeel in werking is getreden. Ook kan de notaris de benoeming van de executeur verwerken in een verklaring van erfrecht. Als je dit door ons laat doen, zijn er geen extra kosten om de executeur op te nemen in de verklaring van erfrecht.

Wie kunnen executeur zijn?

In principe kan iedereen executeur worden. Zowel natuurlijke personen (mensen van vlees en bloed) als rechtspersonen (zoals een stichting) kunnen als executeur optreden en een nalatenschap afwikkelen. De executeur hoeft niet per se ook erfgenaam van de overleden erflater te zijn. Vaak is de executeur in eerste instantie de partner/echtgenoot of een erfgenamen of vriend(in) waarin de erflater veel vertrouwen in heeft.

Daarnaast kan je ook een notaris of een organisatie als executeur aanwijzen. Er zijn ook professionele executeurs. Zij hebben hun beroep gemaakt van het vak van executeur. Sommige banken hebben ook een afdeling ‘executele en bewind’. Er zijn verschillende organisaties die zich bezighouden met het organiseren van executeurs. Wat zijn de verschillen tussen deze organisaties?

Wie kunnen geen executeur zijn?

De wet geeft aan dat bepaalde personen geen executeur kunnen worden. Dat zijn:

  1. Handelingsonbekwame personen, zoals minderjarigen.
  2. Personen die in de schuldsanering zitten.
  3. Failliet verklaarde personen.
  4. Personen waarvan het vermogen door de rechter onder bewind is gesteld.

In een testament kan niet rechtsgeldig zijn opgenomen dat een persoon die geen executeur kan worden alsnog als jouw executeur mag optreden. De aangewezen persoon wordt simpelweg geen executeur.

Minderjarige kan geen executeur worden

Brief

De wet bepaalt dat handelingsonbekwamen niet executeur kunnen worden. Minderjarigen zijn handelingsonbekwaam. Nou kan je wel in je testament opnemen dat iemand die op dit moment minderjarig is jouw executeur zou moeten zijn. Je wijst je oudste zoon aan die nu nog vijftien jaar oud is.

Kom je te overlijden voordat die persoon meerderjarig is, dan kan die geen executeur worden. Dat betekent dat je een minderjarige dus niet als executeur kan benoemen. Om te voorkomen dat iemand geen executeur mag worden en er dus geen executeur is, het verstandig om in deze situatie meerdere executeurs (voorwaardelijk) te benoemen. Dan heb je meer zekerheid dat degene of degenen die jij hebt benoemd, ook als executeur kan of kunnen gaan optreden na jouw overlijden.

Vervangende of tweede executeur

Je kunt echter nooit zeker weten of de persoon na jouw overlijden nog wel executeur kan worden. Het kan namelijk voorkomen dat de persoon die je hebt aangewezen pas na jouw overlijden in de schuldsanering komt of failliet gaat. Het is daarom raadzaam om in jouw testament een vervangende (of tweede) executeur aan te wijzen voor het geval dat de eerste aangewezen persoon niet executeur kan of wil worden.

Verzorgers van de erflater

Ook wordt aangenomen dat verzorgers die de erflater (geestelijk) hebben bijgestaan tijdens zijn of haar ziekte waaraan hij of zij is overleden niet als executeur-afwikkelingsbewindvoerder kunnen worden benoemd.

Kan ik mezelf of een ander als executeur benoemen voor iemand?

Een executeur kan uitsluitend door de erflater in een testament zijn benoemd. Je kunt jezelf dus niet als zodanig benoemen. Dan moet je gebruik maken van een volmacht.

Jezelf of een ander als executeur benoemen

Handen schudden

De erflater kan in zijn of haar testament een of meer executeurs benoemen. De executeur mag de nalatenschap afwikkelen als de erflater komt te overlijden. Soms is er geen executeur aangewezen. De wet wijst dan niemand automatisch aan als executeur. Mag iemand zichzelf benoemen of melden als executeur? Kan je iemand anders als executeur aanwijzen voor de erflater?

Benoeming in testament

De wet is op dit punt heel duidelijk: de erflater kan bij uiterste wilsbeschikking (dus bij testament) een of meer executeurs benoemen. Het is aan de erflater om te bepalen of er een executeur moet komen. Een executeur moet altijd door de erflater zelf en bij testament van die erflater worden benoemd. Daarnaast bepaalt de erflater ook zelf welk type executeur hij of zij benoemt.

Je kunt jezelf dus niet benoemen als executeur voor iemand, terwijl die persoon jou niet in zijn of haar testament als executeur heeft benoemd. Je kunt namelijk alleen executeur worden door aanvaarding van jouw benoeming na het overlijden van de erflater. Hiervoor heb je een Verklaring van Executele nodig.

Zonder benoeming kan niemand een executeur worden, ook niet als het een erfgenaam is. De erflater moet zelf kunnen bepalen of hij of zij een executeur wenst aan te wijzen.

Boedelvolmacht als alternatief

Je kunt wel een volmacht vragen aan de andere erfgenamen. Zij kunnen jou aanwijzen als gevolmachtigde. Op die manier kun jij aan de slag met het afwikkelen van de nalatenschap. De erfgenamen kunnen hierbij ook de bevoegdheden vast stellen.

Verbiedt schuldsanering het zitten in het bestuur?

Nee. Als je in de schuldsanering zit mag je geen grote financiële risico’s nemen. Je mag nog wel zelf contracten aangaan. Dus je kan ook in het bestuur van een vereniging, stichting of zelfs een BV gaan zitten. Je kan alleen niet persoonlijk garant staan.

Schuldsanering en bestuurder zijn

Kan ik in het bestuur als ik in de schuldsanering zit?
Als je in de schuldsanering terechtkomt, dan benoemt de rechtbank een bewindvoerder die jouw schulden gaat betalen met jouw vermogen. Je bent dan beperkt in jouw mogelijkheden om helemaal zelfstandig jouw eigen (financiële) zaken te regelen. Mag je nog bestuurder worden van een rechtspersoon als je in de schuldsanering zit?

Schuldsanering

geld schenken

Er is geen wettelijke regel die zegt dat je geen bestuurder mag worden als je in de schuldsanering zit. Dat geldt dus voor alle besturen, stichtingen, verenigingen, BV’s of coöperaties. Of je ook daadwerkelijk als bestuurder wordt benoemd (door de aandeelhouders of Algemene Vergadering) is een andere vraag.

De schuldsanering, op grond van de WSNP, heeft alleen gevolgen voor het aangaan van overeenkomsten met grote financiële gevolgen (zoals borgtochten) en het beheren van jouw vermogen (dat wordt verdeeld over jouw schuldeisers). Je blijft wel zelf bevoegd om rechtshandelingen te verrichten, zoals het aangaan van een arbeidsovereenkomst of managementovereenkomst. Je kan dus bijvoorbeeld niet persoonlijk borg staan voor de verplichtingen van de organisatie.

Statuten en kwaliteitseisen

De statuten van de rechtspersoon waarvan je bestuurder wilt worden, kunnen bepalen dat alleen personen die niet in de schuldsanering zitten bestuurder mogen zijn. Dat is een kwaliteitseis. Een belanghebbende kan een benoeming die daarmee in strijd is terugdraaien. Ga daarom na of de statuten iets zeggen over de schuldsanering en bestuurders.

Als je eenmaal bestuurder bent en daarna pas in de schuldsanering komt, kan dat een reden zijn voor ontslag. Het is over het algemeen niet verantwoord dat een persoon die in de schuldsanering terecht komt de (financiële) gang van zaken van een rechtspersoon gaat regelen.

Moet de executeur de erfgenamen informeren?

Ja, de executeur moet de erfgenamen informeren. In ieder geval over de belangrijke ontwikkelingen bij de afwikkeling van de erfenis. Ook aan het einde van zijn werkzaamheden moet er een verslag komen.

Informatie van de executeur aan erfgenamen

De executeur doet de afwikkeling van de nalatenschap zelfstandig. Moet de executeur de erfgenamen informeren over zijn of haar werkzaamheden? Waarover en wanneer moet de executeur de erfgenamen informatie geven?

Informatieplicht, de erfgenamen informeren

erfgenamen informeren

De executeur heeft tegenover de erfgenamen een informatieplicht, ook als het testament dat niet uitdrukkelijk zegt. Die informatieplicht houdt in dat de executeur aan de erfgenamen alle informatie moet geven over zijn of haar werkzaamheden. Die informatie kan ook gaan over de goederen en schulden van de nalatenschap. De informatieplicht geldt zolang de executeur het beheer over de nalatenschap heeft. Zie ook beheersexecuteur.

Niet over alles de erfgenamen informeren

Moet de executeur nu altijd en over van alles wat hij of zij doet de erfgenamen informeren? Nee, de informatieplicht gaat niet zo ver dat de executeur bij elke stap of activiteit die hij of zij verricht de erfgenamen steeds zo volledig mogelijk moet informeren. Dat zou ook niet praktisch zijn en de executeur te zwaar belasten. Ook is de executeur niet verplicht om de schuldeisers over de nalatenschap te informeren. De informatieplicht geldt dus alleen tegenover erfgenamen.

Het uitgangspunt is dat de erfgenamen de executeur eerst om informatie moeten vragen. Dat kunnen de erfgenamen gewoon mondeling doen, maar ook schriftelijk.

Geen of onvoldoende informatie van geheimzinnige executeur

Wat nu als de executeur niets of nauwelijks van zich laat horen? Laat dat dan eerst weten aan de executeur, zodat jullie er onderling uit kunnen komen. Als de executeur alsnog geen informatie wil verschaffen, kun je overwegen om via de rechtbank een verzoek tot informatie te doen. Wees erop bedacht dat het een tijdrovende en kostbare procedure kan zijn en dat de executeur ook nog rekening en verantwoording zal afleggen als hij of zij klaar is met de executeurstaak.

Soms heb je zo weinig vertrouwen meer in de executeur dat je wenst dat de executeur de werkzaamheden stopzet. In die gevallen kun je aan de kantonrechter van de rechtbank verzoeken om de executeur te laten ontslaan. Het niet of onvoldoende verschaffen van informatie kan een reden zijn voor ontslag van de executeur.

De kantonrechter beslist of er genoeg redenen zijn om de executeur te ontslaan. Het doen van een verzoek garandeert dus niet dat de executeur daadwerkelijk zal worden ontslagen. De erfgenamen kunnen niet zelf de executeur ontslaan.

© 2026 · DoeHetZelfNotaris
  • Veilige gegevensoverdracht
  • SSL certificaat