Juridisch ouderschap

8.4
Pablo van Klinken is notarieel jurist en ondernemer. Al jaren actief op het snijvlak tussen juridische dienstverlening, informatie en technologie. Zeer succesvol in het opzetten van commercieel werkende nieuwe initiatieven. Drijvende kracht achter DoeHetZelfNotaris. Afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam in Nederlands Recht.
Hoe stel je het ouderschap vast?

In de wet staat geregeld wie de juridische ouders van een kind zijn. In bepaalde gevallen kan je het ouderschap door de rechter laten vaststellen. Dat heet de gerechtelijke vaststelling van het ouderschap.

Wie zijn de (juridische) ouders?

Ieder kind heeft biologische ouders. Maar juridisch kan het anders liggen. In bepaalde gevallen zijn de biologische ouders automatisch de juridische ouders. Bijvoorbeeld: de biologische moeder is automatisch juridisch ouder. Als zij is getrouwd of een geregistreerd partnerschap heeft, dan is die partner ook automatisch de juridische ouder. Dit hoeft niet de biologische vader te zijn.

In de wet is opgenomen wie de juridische ouders van een kind zijn. Dit is geregeld in de artikelen 1:198 en 1:199 van het Burgerlijk Wetboek. De juridische moeder is:

ouderschap
  • De vrouw uit wie het kind is geboren.
  • De echtgenoot of geregistreerde partner van de moeder.
  • De vrouw die het kind heeft erkend of geadopteerd.
  • De vrouw van wie het ouderschap door de rechter is vastgesteld.

De juridische vader is:

  • De echtgenoot of geregistreerde partner van de moeder.
  • De man die het kind heeft erkend of geadopteerd.
  • De man van wie het ouderschap door de rechter is vastgesteld.

Een kind erkennen

Erkenning vindt plaats bij de gemeente. Je kan een kind erkennen tijdens de zwangerschap maar ook na de geboorte. Erkenning kan ook later plaatsvinden. Als het kind 12 jaar is moet hij/zij daar schriftelijke toestemming voor geven samen met de moeder. Als het kind 16 jaar of ouder is, is alleen toestemming van het kind nodig.

Een kind kan maximaal 2 juridische ouders hebben. Is het kind dus al erkend door 2 ouders? Bijvoorbeeld door de moeder en haar partner, maar blijkt de partner niet de biologische ouder te zijn? Dan kan de biologische vader niet ook nog het kind erkennen.

Procedure gerechtelijke vaststelling ouderschap

Het kan zijn dat de biologische vader het kind niet wil erkennen. De moeder kan dan via de rechter het vaderschap vaststellen. De rechtbank kan een DNA-onderzoek doen. Uit het onderzoek blijkt dan wie de vader is. Dit kan ook bij een vrouwelijke partner. De rechter onderzoekt dan wie er toestemming gaf voor de verwekking van het kind.

Er zijn situaties waarin een kind een verzoek kan doen voor de gerechtelijke vaststelling van het vaderschap. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat de biologische vader het kind niet wil erkennen, maar het kind hier zelf wel behoefte aan heeft. Of dat de biologische vader al is overleden voordat hij het kind kon erkennen. Het kan ook zijn dat het kind zijn erfdeel wil opeisen bij de biologische vader.

Om het ouderschap vast te stellen moet je langs de rechter. Hiervoor heb je een advocaat nodig. De advocaat stuurt een verzoekschrift naar de rechtbank. Alleen de moeder en het kind kunnen een verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het ouderschap indienen bij de rechtbank.

De gerechtelijke vaststelling van het ouderschap is geregeld in artikel 1:207 van het Burgerlijk Wetboek.

Waarom is dit van belang?

De gerechtelijke vaststelling heeft verschillende gevolgen. De ouder is vanaf dat moment onderhoudsplichtig voor het kind en de ouder heeft recht op omgang met het kind. Daarnaast wordt het kind ook erfgenaam van de ouder.

Biologisch kind is erfgenaam

De vaststelling van het ouderschap werkt terug tot het moment van de geboorte. Is de ouder al overleden voordat het ouderschap was vastgesteld? Dan is het kind alsnog erfgenaam in de eerste graad. De erfenis zal dus opnieuw verdeeld moeten worden. Hierop geldt wel een uitzondering. Als een erfgenaam zijn/haar erfdeel al heeft opgemaakt en niet wist van de gerechtelijke vaststelling, dan hoeft deze erfgenaam het erfdeel niet terug te betalen. De erfgenaam was dan ‘te goeder trouw‘.

Zo’n gerechtelijke vaststelling van het ouderschap kan er dus voor zorgen dat een erfenis opnieuw verdeeld moet worden. Dat heeft vergaande gevolgen. Er is namelijk een erfgenaam in de eerste graad bijgekomen. Was er eerst geen kind, dan moet de hele erfenis nu teruggedraaid worden. Het kind is nu enig erfgenaam. Ook de aangifte erfbelasting zal moeten worden aangepast.

Donor

Als er sprake is van een donor ligt het net wat anders. De donor is niet de juridische ouder. Het kind kan dus ook geen aanspraak maken op de erfenis van de donor.

De erflater heeft voor het overlijden een volmacht verstrekt. Is deze nog geldig?

Nee, door het overlijden komt de volmacht te vervallen. Hier kan je geen gebruik meer van maken.

Volmacht

Je hebt een volmacht om namens iemand anders de financiële zaken te regelen. Nadat die persoon komt te overlijden wil jij op grond van die volmacht de erfenis afhandelen. Dit is niet mogelijk. Deze vertegenwoordiging geldt voor tijdens het leven. Op het moment dat iemand overlijdt, ontstaat een nieuwe situatie. De volmacht komt dan te vervallen. Dit geldt ook voor levenstestamenten. Eigenlijk is het heel simpel. Met een volmacht handel je namens iemand anders. Je kan nooit meer bevoegdheden hebben dan de persoon die jij vertegenwoordigt. Als die dus is overleden dan heeft die persoon geen bevoegdheden meer. Daarvoor vervalt de volmacht.

volmacht

Alleen in een testament of een executeursbenoeming kan je de bevoegdheid krijgen om namens de overledene de erfenis af te handelen.

Voorbeeld: jij bent erfgenaam van een familielid. Dit familielid heeft vlak voor het overlijden een volmacht gegeven aan een broer of zus. Vervolgens wil die broer of zus op grond van de volmacht de erfenis afhandelen. Dat is niet mogelijk. Ook niet als de erflater ervan uitging dat het voldoende was. De erfgenamen moeten gezamenlijk de erfenis afhandelen.

Einde van de volmacht

In artikel 3:72 van het Burgerlijk Wetboek is geregeld in welke gevallen een volmacht komt te vervallen. Dat is onder andere het geval bij overlijden. Maar er zijn ook andere mogelijkheden om het te laten vervallen:

  • als de volmachtgever onder curatele is gesteld, failliet is verklaard of in de wettelijke schuldsanering zit;
  • als de gevolmachtigde onder curatele is gesteld, failliet is verklaard of in de wettelijke schuldsanering zit;
  • door herroeping van de volmachtgever;
  • door opzegging van de gevolmachtigde.

Boedelvolmacht

De erfgenamen kunnen gezamenlijk een boedelvolmacht aan één van de erfgenamen geven of aan iemand anders. De boedelgevolmachtigde kan dan namens de erfgenamen de erfenis afhandelen. Zo voorkom je ook dat de erfgenamen telkens met elkaar in overleg moeten en alle erfgenamen overal voor moeten tekenen. Het versnelt de afhandeling van de erfenis.

Situatie voor 2003

In 2003 is een wetswijziging geweest in het erfrecht. Voor die tijd was het wel mogelijk om iemand een schriftelijke volmacht te geven voor het afhandelen van de erfenis. Na 1 januari 2003 is dat niet meer mogelijk en kan het alleen via een testament of executeursbenoeming.

Wat is een boedelnotaris?

Een boedelnotaris is een notaris die de erfgenamen adviseert bij het afhandelen van de nalatenschap. De taken en werkzaamheden worden in samenspraak met de erfgenamen vormgegeven.

De boedelnotaris

Een boedelnotaris is een notaris die zich bezighoudt met het adviseren over de afwikkeling van een nalatenschap. Het is een specialisatie van de notaris. Niet elke notaris is ook een boedelnotaris.

De boedelnotaris heeft meer bevoegdheden dan een executeur. De belangrijkste taak is het adviseren van de erfgenamen. Zij bespreken dan met de notaris welke werkzaamheden hij zal verrichten. Deze notaris kan een boedelbeschrijving maken, een verklaring van erfrecht opstellen, de schulden van de nalatenschap voldoen, de nalatenschap verdelen eventueel met een verdelingsakte, en de aangifte erfbelasting verzorgen.

Boedelregister

Als je de notaris een opdracht hebt gegeven om een verklaring van erfrecht op te stellen is het nog geen boedelnotaris. Deze notaris staat dan wel ingeschreven in het boedelregister van de rechtbank. In dit register staan rechtsfeiten rondom de nalatenschap. Rechtsfeiten zijn de verklaringen van erfgenamen die de erfenis hebben aanvaard of verworpen, gegevens van de notaris die betrokken is bij de afwikkeling van de erfenis en de gegevens van de vereffenaar.

boedelnotaris

Wanneer is er sprake van?

De erfgenamen of een executeur kunnen een boedelnotaris inschakelen. In de wet staat geen precieze omschrijving van de taken. De erfgenamen bespreken deze taken samen met de boedelnotaris.

Via het boedelregister kan je achterhalen welke notaris betrokken is bij de afwikkeling van een nalatenschap. In de meeste gevallen is er geen boedelnotaris betrokken bij de afhandeling.

In de volgende situaties kan het handig zijn om zo’n notaris in te schakelen:

  • bij grote erfenissen waarbij veel in kaart moet worden gebracht;
  • als er ruzie is tussen de erfgenamen en jullie er samen niet uitkomen;
  • als de executeur een boedelnotaris inschakelt;
  • of als er geen executeur is aangewezen en de meerderheid van de erfgenamen willen een boedelnotaris aanstellen.

Kosten boedelnotaris

Let wel op de kosten. De notaris rekent zijn eigen uurtarief voor het afhandelen van de erfenis. Dat kan dus behoorlijk oplopen. Bespreek van tevoren hoeveel tijd de notaris verwacht hieraan te besteden. De kosten kunnen per notaris verschillen.

Hoe lang is een verklaring van erfrecht geldig?

Een verklaring van erfrecht is onbeperkt geldig. Tenzij zich nieuwe feiten of omstandigheden voordoen na het opstellen van de verklaring.

Geldigheid verklaring van erfrecht

Een verklaring van erfrecht heeft geen geldigheidsdatum. De verklaring is onbeperkt geldig. De wet stelt hier geen termijn aan. Het opmaken van een verklaring van erfrecht is een momentopname. Voor het opstellen doet de notaris onderzoek wie de erfgenamen zijn en legt dit vast in de verklaring. Doen zich hierna feiten en omstandigheden voor die niet bij de notaris bekend waren? Dan kan het zijn dat de verklaring aangepast dient te worden. Bijvoorbeeld als er na het overlijden en na het opstellen van de verklaring een gerechtelijk vaststelling van het ouderschap plaatsvindt. Dan komt er een erfgenaam bij die niet op de verklaring van erfrecht staat.

Geldig

Oude verklaring van erfrecht

Het kan zijn dat je een hele oude verklaring van erfrecht hebt liggen. Deze blijk je opeens nodig te hebben voor een bankrekening die nog bestaat. De bank vraagt vervolgens een nieuwe, recente verklaring. Banken hebben een beleidsvrijheid als het gaat om het vragen van een verklaring van erfrecht.

Is er al een verklaring afgegeven dan zijn de erfgenamen niet verplicht om een nieuwe verklaring op te vragen. De bank moet de oude verklaring van erfrecht dan accepteren. Dat is alleen anders als er nieuwe feiten of omstandigheden bekend zouden zijn.

Dit heeft de Geschillencommissie Financiële Dienstverlening Kifid in 2016 geoordeeld.

Hoe lang is een verklaring van executele geldig?

Een verklaring van executele is in beginsel ook onbeperkt geldig. Maar als de executeur de taken heeft voldaan en de nalatenschap is afgewikkeld, eindigt de bevoegdheid van de executeur.

Lees ook: Wanneer eindigt het beheer van de executeur?

Hoe zit het met de compensatievergoeding als een toeslagenslachtoffer overlijdt?

De vergoeding voor de schade als gevolg van de toeslagenaffaire behoort tot de erfenis. Dat is niet zeker voor de immateriële component.

Schadevergoeding toeslagen

Toeslagenslachtoffer

Tienduizenden ouders hebben recht op een schadevergoeding voor de schade die zij hebben geleden als gevolg van het toeslagenschandaal. Gelet het aantal mensen dat hiervoor in aanmerking komt is het statistisch niet onwaarschijnlijk dat iemand zal overlijden in afwachting van de vergoeding. Hoe zit het dan? Maakt de schadevergoeding voor een toeslagenslachtoffer onderdeel uit van de erfenis?

Schadevergoeding hoort bij de erfenis

Een erfenis is een overgang van alle schulden en bezittingen van de overledene aan de erfgenamen. Juridisch is het overgang onder algemene titel op grond van art. 3:80 BW. Over het algemeen is aanvaard dat een schadevergoeding behoort bij de erfenis op grond van art. 4:182 BW. Een voorwaarde is wel dat de claim al is ingediend voor het overlijden!

Immateriële component mogelijk niet

De schadevergoeding voor gedupeerden van de toeslagenaffaire bestaat uit verschillende componenten. Een van die onderdelen is de immateriële schadevergoeding. Dat wil zeggen een vergoeding voor de ellende die je hebt meegemaakt. Juristen zijn het er niet over eens of ook die vergoeding in een erfenis zou vallen. Dat komt omdat die aan de persoon is gekoppeld die de ellende heeft meegemaakt. Die is overleden. De erfgenamen hebben dat leed niet zelf meegemaakt. De wetsgeschiedenis van het vereffen van schadevergoeding zegt dat dit bedrag niet in een erfenis valt. Vooraanstaande juristen beweren echter het tegendeel.

De immateriële component van de schadevergoeding is € 500 per half jaar met een maximum van € 5.000.

De berekening voor de compensatie is te vinden bij de Belastingdienst – compensatieregeling.

Let op met schulden in de erfenis

Bij een erfenis uit de toeslagenaffaire is nog een tweede risico. Als je een erfenis aanvaardt bestaat die uit bezittingen en schulden. Veel toeslagenouders hebben veel schulden. Als je een erfenis aanvaardt met meer schulden dan bezittingen, dan ben jij aansprakelijk voor die schulden. Je kan kiezen voor beneficiair aanvaarden, dat is het aanvaarden onder voorbehoud van boedelbeschrijving. Je kan dan in ieder geval wachten tot er een definitief besluit is genomen over de schadevergoeding. Houd er in dit geval wel rekening mee dat je niets uit de erfenis kan meenemen. Eventuele inboedel en dergelijke zal je dus op moeten slaan.

Toeslagenslachtoffer ben je dus ook na je dood

Zoals je kan zien heeft de toeslagenaffaire zelfs gevolgen als het toeslagenslachtoffer is overleden. Kijk uit met het aanvaarden van een dergelijke erfenis.

Een extra zuur punt: over de schadevergoeding betaal je als nabestaande erfbelasting.

Kan een ouder een schenking doen aan een kind dat onder toezicht is gesteld?

Als een kind onder toezicht is gesteld door de jeugdzorg kan de ouder niet zomaar beslissingen nemen namens het kind. De ouder kan niet namens het kind een schenking of een erfenis aanvaarden. Dat moet in overleg met de gezinsvoogd.

De juridische kant

Dit stuk gaat over juridische zaken. De zorg voor kinderen en de ellende met de toeslagen gaat vooral over emotionele zaken en verdriet. Helaas ligt daar vaak een juridische grondslag onder. Die staat hier centraal. Jaarlijks zijn er bijna 20.000 uithuisplaatsingen. De Raad voor de Kinderbescherming is de organisatie die toezicht houdt op de ontwikkeling van kinderen. De band tussen ouders en hun kind moet zoveel mogelijk in stand blijven. Dit is vastgelegd in het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind (artikel 18 IVRK, United Nations, 1989) en de Nederlandse wet (artikel 1:247 Burgerlijk Wetboek).

OTS

Afkortingen die voor de mensen die ermee te maken hebben heel bekend en vaak onheilspellend klinken. OTS is de afkorting voor Onder Toezicht Stelling. De OTS wordt uitgesproken door een rechter. Het wil zeggen dat de ouders niet meer zelfstandig over hun kind kunnen beslissen. Daarvoor is een jeugdbeschermer aangewezen. Dat wil zeggen dat belangrijke beslissingen alleen genomen kunnen worden na toestemming van die jeugdbeschermer. Juridisch belangrijk is wel dat de ouders nog steeds het ouderlijk gezag bezitten.

UHP

Een UHP is een Uit Huis Plaatsing. Dat is een volgende stap of een verzwaring van de OTS. In dat geval wordt het kind bij een pleeggezin of in een jeugdinstelling geplaatst. Is er sprake van een OTS met UHP dan hebben de pleegouders geen bevoegdheid om beslissingen over het kind te nemen. Ook de leiding in de jeugdinstelling kan geen belangrijke besluiten in het leven van het kind nemen. Al die besluiten moeten genomen worden door de jeugdbeschermer.

Ouderlijk gezag

Ontheffing ouderlijk gezag. De zogenaamde gezagsbeëindigende maatregel. Dit is juridisch nog een verdergaande stap. Hier verliezen de ouders het ouderlijk gezag. Zij kunnen geen beslissingen meer nemen over hun kind. Die bevoegdheid is dan door de rechter overgedragen aan een andere partij. Dat kan een instelling zijn of de persoon die de zorg voor het kind heeft. De ouders blijven wel geïnformeerd over de beslissingen die over het kind worden genomen, maar zij kunnen die beslissingen zelf niet meer nemen.

Schenken en erven en de Jeugdzorg

jeugdzorg

Wat zijn nu de gevolgen van deze maatregelen op het vlak van schenken en erven?

  1. Het kind blijft erfgenaam van de ouder. Daar heeft het ouderlijk gezag niets mee van doen. Dat is trouwens ook het geval als een kind niet is erkend door de ouder. Lees: niet-erkend kind erfgenaam?
  2. Een minderjarig kind kan geen erfenis of schenking aanvaarden. Dat moeten de ouders doen namens dat kind. Heb jij als ouder geen gezag, dan kun je hier ook niet over beslissen. Staat de ouder onder toezicht? In dat geval zal deze beslissing vermoedelijk zo vergaand zijn dat je die alleen samen met de gezinsvoogd kan nemen. Is de gezinsvoogd het niet eens met jouw besluit dan kan die een schriftelijke aanwijzing afgeven. Volg je die niet op, dan zal de rechter hieraan te pas komen. Lees ook: Kan een minderjarige erfgenaam zijn?

Voorbeeld waar de belangen niet gelijk oplopen. Een kind heeft twee ouders die gescheiden zijn. De vader overlijdt. Moeder die onder toezicht staat wil de erfenis namens haar kind verwerpen. Dat doet zij niet uit zakelijke motieven. Ze heeft een bloedhekel aan haar ex. De voogd zal hier vanuit het belang van het kind bezwaar tegen maken.

Wie zijn de erfgenamen van een pleegkind?

In beginsel zijn de partner en kinderen erfgenaam. Zijn die er niet dan zijn volgens de wettelijke verdeling de (juridische) ouders, broers en zussen erfgenaam. Dit geldt ook als geen contact meer is met de ouders.

Wie zijn eigenlijk de erfgenamen van pleegkind?

Ondertekenen

Wil een pleegouder een pleegkind als erfgenaam benoemen? Dan zal de pleegouder een testament moeten opstellen. Dit geldt ook andersom. Dus als het pleegkind de pleegouder als erfgenaam wil benoemen zal het pleegkind een testament moeten opstellen. Dit is namelijk niet in de wet geregeld. Op grond van het wettelijke erfrecht zijn pleegouder en pleegkind geen erfgenaam van elkaar.

Datzelfde geldt voor pleegbroers en pleegzussen. Ook zij zijn wettelijk gezien geen erfgenamen van het pleegkind.

Onverwachte erfenis biologische ouders

Als het pleegkind geen testament heeft opgesteld geldt het wettelijke erfrecht. Dat houdt in dat de partner en kinderen de erfgenamen zijn. Zijn die er niet? Dan zijn de (juridische of biologische) ouders en broers en zussen van het pleegkind erfgenaam. Hoe vreemd dat ook mag klinken. Het geldt dus zelfs als die ouders permanent een OTS (onder toezichtstelling) voor hun kind hadden.

Om iemand anders aan te wijzen zal je een testament moeten opstellen.

Fiscaal

Fiscaal gezien zijn de pleegouders geen eerstelijns verwanten van het pleegkind. Dat wil zeggen dat zij ook met een testament in de categorie overige erfgenamen zullen vallen. Zij hebben de laagste vrijstelling en betalen relatief een hoog tarief aan erfbelasting. Andersom, dus van pleegouder naar pleegkind zijn er wel mogelijkheden om in het lage tarief te komen.

Lees ook: erfenis en pleegkind. Dit bericht gaat over pleegouders die hun pleegkind als erfgenaam willen benoemen.

Hoe zit het met een hypotheek na overlijden?

Een hypotheek loopt ook na een overlijden gewoon door. Een afgeloste hypotheek die nog in het kadaster staat blijft daar staan. Een hypotheek is maar ten dele gekoppeld aan de persoon die de hypotheek afsloot.

Hypotheek na overlijden

overlijden

De overledene had een hypotheek. Die hypotheek is een zekerheid voor een lening. Die hypotheek rust op een huis (of een andere object). De hypotheek is ingeschreven in het Kadaster. Het is de inschrijving van het recht van de bank op dat object. Dat recht vervalt niet door het overlijden van degene die de lening afsloot.

Hoe gaat het nu verder met de hypotheek

Er zijn verschillende mogelijkheden. Stel er rust nog een lening op de woning. De overledene betaalde iedere maand af. Dat stopt niet bij het overlijden. De aflossingen worden nog steeds van diens rekening afgeschreven. Het hypotheekrecht blijft ook bestaan.

Was de overledene jouw partner? Dan moet je met een hypotheekadviseur om tafel. Die gaat uitrekenen of jij de hypotheek ook in je eentje kan dragen. Mogelijk moeten er zaken aangepast. Je hebt, afhankelijk van de bank, tussen enkele maanden en twaalf maanden de tijd om dat te regelen. Je kan nu ook meestal de hypotheek oversluiten zonder boeterente. Dat kan interessant zijn als de huidige rente lager is dan die jullie in de akte hadden staan.

Je hebt ook een Verklaring van Erfrecht nodig. Daarmee kan je aantonen dat jij nu de eigenaar bent van de woning.

Hypotheek was al afgelost

Dat komt veel voor. De lening die de overledene had was al een tijdje afgelost. Veel oudere mensen wonen in een hypotheekvrije woning. Dat wil zeggen dat de lening is afgelost. Dat wil niet altijd zeggen dat de hypotheek ook al is opgeheven. Die kan nog steeds ingeschreven staan in het Kadaster. De bank noch het kadaster ontvangt een bericht van overlijden. De erfgenamen kunnen nu geen nieuwe hypotheek op de woning afsluiten. Ook bij een eventuele verkoop moet die hypotheek nog doorgehaald.

Wij kunnen die afgeloste, maar nog ingeschreven hypotheekakte voor je doorhalen bij het kadaster. Dat kan je 100% online doen. Je hoeft maar heel weinig gegevens in te vullen. Dan nemen wij de rest van het werk voor je uit handen.

Verkopen woning na overlijden

Wil je de woning verkoper, dan zal de hypotheek afgelost moeten zijn. Dat regelt de notaris. Die verrekend de koopsom met de hypotheek. En lost het restant van de hypotheek af bij de bank. De notaris ontvangt toestemming om de hypotheek door te halen. Een eventueel restant keert de notaris uit aan de erfgenamen. Er kan ook een tekort zijn, dan moeten de erfgenamen dat bijstorten.

Levensverzekering die uitkeert

Misschien had de overledene een levensverzekering. Die keert nu uit na overlijden. Bij oudere hypotheken was een levensverzekering gekoppeld aan de hypotheek. De uitkering van die verzekering is verpand aan de bank. Bij overlijden keert de polis nu uit aan de bank. Die gebruikt dat geld om de hypotheek (deels) af te lossen. Hierna kan je de afgeloste hypotheek door ons laten royeren.

Was er een levensverzekering die nergens aan gekoppeld was? Dan kan jij, als je de begunstigde bent zelf besluiten waar je het bedrag aan wilt besteden. Dat kan zijn aan het (deels) aflossen van de hypotheek. Die beslissing is aan jou.

Krijgt een organisatie met ANBI status een belastingvoordeel op de energiebelasting?

Ja, een ANBI organisatie kan een deel van de energiebelasting terugkrijgen als de organisatie aan bepaalde voorwaarden voldoet. Een ANBI organisatie kan hiervoor in aanmerking komen.

ANBI

Een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) kan gebruikmaken van bepaalde belastingvoordelen bij erfenissen en schenkingen maar ook voor de energiebelasting.

Bepaalde organisatie kunnen in aanmerking komen voor een teruggaaf van een deel van de energiebelasting. De organisatie betaalt deze belasting aan de energieleverancier. Dit staat vermeld op de jaarlijkse eindafrekening. De teruggaaf van de Belastingdienst is 50% van de energiebelasting die de organisatie moet afdragen. De teruggave is achteraf. Je betaalt dus iedere maand met je energierekening ook een aantal andere posten. Achteraf krijg je dan een teruggave op de post energiebelasting.

Welke organisaties komen in aanmerking?

De organisaties die in aanmerking komen zijn:

energiebelasting
  • Instellingen van levensbeschouwelijke of religieuze aard;
  • Charitatieve, culturele of wetenschappelijke instellingen;
  • Algemeen nut beogende instellingen (ANBI);
  • Sociale instellingen;
  • Multifunctionele centra zoals dorpshuizen.

Een verzoek tot teruggave kan de organisatie doen bij de Belastingdienst. De Belastingdienst behandelt de aanvraag. Als ze het toewijzen betalen ze het bedrag uit aan de organisatie.

Voorwaarden teruggave energiebelasting

Je moet je de aanvraag doen binnen dertien weken na de jaarafrekening. Je moet ook een kopie van de eindafrekening mee sturen.

Indien je verschillende energiecontracten hebt moet je verschillende aanvragen indienen. Dat geldt ook als jullie verschillende gebouwen beheert.

Je kunt geen teruggave ontvangen als de belasting is verwerkt in de huurprijs.

Voor meer informatie over de energiebelasting, zie de Belastingdienst.

Kan ik een verklaring van erfrecht aanvragen voor iemand die nog niet is overleden?

Nee, je kan geen verklaring van erfrecht opvragen voor iemand die nog niet is overleden. Je weet namelijk pas op het moment van overlijden wie de erfgenamen zijn.

Verklaring van erfrecht alvast opvragen

nog niet overleden

In een verklaring van erfrecht staan wie de erfgenamen van de overledene zijn. Pas nadat de persoon is overleden kan de notaris dit vastleggen in een verklaring van erfrecht. Het is niet mogelijk om dat eerder vast te leggen. De erfgenamen kunnen namelijk nog wijzigen.

De erflater kan op het laatste moment nog een testament opstellen, of een bestaande wijzigen. Daarnaast kan een erfgenaam overlijden voordat de erflater overlijdt. In dat geval zijn er ook andere erfgenamen.

Ook als je zeker denkt te weten wie de erfgenamen zijn, of zegt ‘ik ga mijn testament niet meer wijzigen’, kan de verklaring niet worden opgesteld.

Voorbeeld

Een voorbeeld: Stel je voor dat vader op sterven ligt. Onderweg naar zijn sterfbed krijgt de dochter een dodelijk verkeersongeluk. Het klinkt als een kleine kans en dat is het gelukkig ook. Maar toch zijn nu de erfgenamen van de op sterven liggende vader fundamenteel gewijzigd.

De verklaring van erfrecht kan daarom pas na het overlijden door een van de erfgenamen of executeur opgevraagd bij een notaris.

© 2026 · DoeHetZelfNotaris
  • Veilige gegevensoverdracht
  • SSL certificaat