Wie benoemt de executeur?

8.4
Pablo van Klinken is notarieel jurist en ondernemer. Al jaren actief op het snijvlak tussen juridische dienstverlening, informatie en technologie. Zeer succesvol in het opzetten van commercieel werkende nieuwe initiatieven. Drijvende kracht achter DoeHetZelfNotaris. Afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam in Nederlands Recht.
Wie benoemt de executeur?

Als eerste wordt een executeur benoemd in een testament. De executeur moet deze taak later aanvaarden. Hij kan ook afzien van de taak. Meestal is er ook een reserve executeur benoemd. Als die er niet is moeten de erfgenamen uit hun midden iemand kiezen die de taak op zich neemt. Dit is een boedelgevolmachtigde.

Executeur

De executeur wordt eigenlijk verschillende keren benoemd. We leggen het uit omdat er veel onbegrip is en de term vaak verkeerd wordt gebruikt.
De term executeur testamentair is een verouderd begrip. De nieuwe term is executeur.

De benoeming van de executeur in het testament

Testament met zegel

Executeur kan je alleen zijn als je als zodanig in een testament bent opgenomen. De eerste benoeming van de executeur is dus in het testament. De opsteller van dat testament bedenkt wie de executeur moet zijn. Dat hoeft de erflater niet te overleggen met de executeur, maar dat mag of kan wel. De opsteller van het testament kan deze executeur altijd wijzigen, door de wijziging van het testament. Ook daarvan hoeft de executeur geen bericht te hebben ontvangen.

Pas als de opsteller van het testament is overleden gaan de nabestaanden of de notaris het testament lezen. Tot die tijd is de inhoud van een testament geheim. Dan komen de nabestaanden erachter wie er is aangesteld als executeur. Daarbij staat dan ook welke bevoegdheden de executeur heeft bij de afhandeling van de nalatenschap.

De daadwerkelijke benoeming van de executeur

Nu zal de notaris de executeur berichten dat deze is aangesteld en onder welke voorwaarden. Het is niet verplicht om het executeurschap te aanvaarden. De executeur kan dus op dit moment beslissen of hij wil voldoen aan wat formeel dus een verzoek is in het testament. Hij laat dit de notaris weten en vraagt om een Verklaring van Executele. Daarin komt wie de executeur is en welke bevoegdheden hij of zij heeft. Een alternatief is de Verklaring van Erfrecht, met daarin opgenomen de benoeming van de executeur. Nu kan de executeur aan de slag.

Wat als de executeur niet wil?

Meestal is in het testament een reserve executeur aangesteld. Die komt in beeld als de eerste executeur bedankt voor de functie. Is er geen reserve aangewezen dan is er dus geen executeur. De erfgenamen zijn dan gezamenlijk verantwoordelijk voor de afhandeling van het testament. Zij zullen meestal uit hun midden iemand aanwijzen die de erfenis kan afhandelen, die noem je geen executeur maar een boedelgevolmachtigde.

De rechter benoemt de executeur

De laatste mogelijkheid is dat de rechter de executeur benoemt. Bijvoorbeeld in de gevallen dat de executeur uit het testament niet kan of wil. Soms staat dan in het testament dat de rechter de executeur kan benoemen. Ook kunnen de erfgenamen ruzie hebben met de executeur. Zij kunnen dan de rechter vragen die executeur uit zijn functie te zetten. De rechter benoemt dan direct een nieuwe executeur.

De door de rechter benoemde heeft geen Verklaring van Executele nodig. Deze heeft immers een rechterlijke beschikking, dat is op zich al een authentieke akte.

Hoe lang duurt het opstellen van een verklaring van executele?

Het opstellen van een verklaring van executele hoeft niet erg lang te duren. Naast de executeer zijn er meestal geen andere mensen betrokken. De notaris moet het testament beoordelen en de executeur moet de benoeming aanvaarden. Het kan in enkele dagen rond zijn.

Doorlooptijd van verklaring van executele

doorlooptijd

Als ik een verklaring van executele nodig heb, hoe lang gaat dat dan duren? Het goede nieuws is, dat kan meestal redelijk snel.

Nadat je de aanvraag voor een verklaring van executele hebt ingediend ontvang je het verzoek om een scan van het laatste testament op te sturen. De notaris beoordeelt het testament en bekijkt wie in dat testament benoemd is als executeur. Vervolgens stuurt de notaris aan die persoon een verklaring van aanvaarding.

De rol van de executeur

Als jij dat bent, de executeur, dan kun je direct de aanvaarding ondertekenen. Zijn de stukken en de betaling binnen, dan maakt de notaris de verklaring van executele en stuurt die via de mail aan je toe. De verklaring valt ook niet onder de documenten die de notaris moet voorlezen en uitleggen.

Omdat er naast jou en de notaris geen andere personen betrokken zijn is de doorlooptijd meestal beperkt. Afhankelijk van de drukte op het kantoor kun je dit in enkele dagen regelen.

Online regelen

Een verklaring van executele maken wij 100% online. De aanvaarding kan via iDIN. Dat wil zeggen dat er niemand ergens heen hoeft te komen. Hierdoor is de doorlooptijd erg kort.

Kan ik privé aansprakelijkheid in de statuten uitsluiten?

Bij een BV ben je persoonlijk niet aansprakelijk voor de schulden van de BV. Je hoeft dat dus niet apart te regelen in de statuten. Alleen bij wanbeleid ben je wel aansprakelijk. Die aansprakelijkheid kan je niet uitsluiten.

Privé aansprakelijkheid

Als je als ondernemer een Besloten Vennootschap (BV) opricht, dan bescherm je jezelf tegen schuldeisers van de BV. Je bent als bestuurder namelijk niet privé aansprakelijk voor de schulden van de rechtspersoon. Dat betekent dat een contractpartij van jouw BV niet bij jou kan aankloppen voor betaling van de schuld die hij of zij heeft op de BV. Het is daarom niet nodig om in de statuten op te nemen dat je privé aansprakelijkheid uitsluit. Dat geldt wettelijk namelijk al automatisch.

Soms wel aansprakelijk

geld

Het is echter niet mogelijk om privé aansprakelijkheid in alle gevallen uit te sluiten. Bijvoorbeeld bij bestuurdersaansprakelijkheid of als de wet bepaalt dat een bestuurder aansprakelijk is (bijvoorbeeld wegens onverantwoorde dividenduitkering aan de aandeelhouders). Die aansprakelijk mag je niet uitsluiten in de statuten. Dat is namelijk dwingend recht. Het kan namelijk niet zo zijn dat niemand hoeft op te draaien voor de schade die crediteuren en anderen lijden door het bewust onrechtmatig handelen van de vennootschap (en dus feitelijk het handelen van de bestuurder).

Fiscaal aansprakelijk

Richting de fiscus ben je ook aansprakelijk. Dat geldt voor alle soorten belasting. Je kan niet ongestraft de belastingen ontduiken vanuit een BV. Wil je die bestuursaansprakelijkheid opheffen? Dan moet je zodra je ziet dat de BV in betalingsproblemen komt, dit melden bij de fiscus. Dat noem je een melding van betalingsonmacht.

Kan een gevolmachtigde in een levenstestament zijn uitkering verliezen?

Ja, dat kan. Maar het verschilt per situatie. In dit geval was de bankrekening van vader omgezet in een en/of rekening. Deze rekeningen worden door de banken gemeld bij de Belastingdienst, die de informatie deelt met de uitkeringsinstanties.

Gevolmachtigde in levenstestament verliest uitkering

De Centrale Raad van Beroep, de hoogste rechter als het gaat om uitkeringszaken, heeft bepaald dat het terecht was dat een gemeente een uitkering stopte.

De uitkeringsgerechtigde had een uitkering in het kader van de Wet Werk en Bijstand. In een levenstestament was de man aangewezen als gevolmachtigde voor zijn vader. De bankrekening van vader was omgezet in een en/of rekening. Deze rekeningen worden door de banken gemeld bij de Belastingdienst. De Belastingdienst deelt deze informatie met de uitkeringsinstanties.

Uitkering

Het levenstestament bood in dit concrete geval de gevolmachtigde de ruimte om geld op te nemen van de rekening van vader. Er waren geen beperkingen aan de besteding van dat geld. Dat is in de praktijk nimmer het geval bij een levenstestament. Hierdoor kon, volgens de gemeente, de uitkeringsgerechtigde beschikken over het geld alsof het zijn eigen geld was.

Omdat de rekening van vader meer bevatte dan het vrijgestelde vermogen was de uitkering gestaakt. De Centrale Raad van Beroep was het hier mee eens in haar uitspraak.

Oplossingen

Welk oplossingen zijn er mogelijk? Als je een ander kind of vertrouwenspersoon hebt, wijs die dan aan als gevolmachtigde. Een andere oplossing is om sterke beperkingen aan de volmacht te verbinden. Maar het nadeel is dat juist het financiële deel van de volmacht is opgesteld in overleg met de banken. Het is dus lastig aan te passen. Ook blijft het risico dat er discussies ontstaan met de uitkeringsinstantie.

Wat is de verhouding tussen een levenstestament en een gemeenschap van goederen?

De gemeenschap van goederen wil zeggen dat jullie samen eigenaar zijn van goederen, het huis en het geld. Als je daarover wilt beschikken moet je dat samen doen. Een levenstestament is van belang op het moment dat een van jullie beide (tijdelijk) niet meer in staat is om deze beslissingen te nemen.

Zijn echtgenoten automatisch gevolmachtigde?

Nee, in gemeenschap van goederen of op huwelijkse voorwaarden gehuwde echtgenoten zijn niet automatisch gevolmachtigden van elkaar. Dit is een hardnekkig misverstand. Het huwelijk is niet een volmacht of volmachtverlening aan elkaar.

Je wordt dus niet over en weer elkaars gevolmachtigde. Je mag niet in naam van jouw echtgenoot rechtshandelingen voor hem of haar verrichten. Een vrouw kan bijvoorbeeld niet het lidmaatschap van haar man van de ANWB opzeggen.

Ook geen volmacht in geval van nood

Dat je niet voor je echtgenoot kan optreden geldt zelfs in geval van nood. Dus ook niet als jouw echtgenoot om wat voor reden niet meer in staat is om zelf besluiten te nemen. Denk bijvoorbeeld aan het geval dat iemand een ernstig ongeluk overkomt. Als er dan niets is vastgelegd over een volmacht kan de echtgenoot geen beslissingen nemen over gezamenlijke zaken.

In dat soort situaties biedt een levenstestament uitkomst. In een levenstestament geef je jouw echtgenoot de bevoegdheid om voor jou in (door jou te bepalen) gevallen beslissingen te nemen als je dat zelf niet meer kunt.

Levenstestament

levenstestament en gemeenschap van goederen

Soms bestaat er voor gehuwden of geregistreerd partners verwarring over het nut van een levenstestament. Deze twee onderwerpen hebben het volgende met elkaar maken. De gemeenschap van goederen wil zeggen dat jullie samen eigenaar zijn van de goederen, het huis en het geld. Wil je daar over beschikken (verkopen, weg geven etc.), dan moet je dat samen doen. Je kunt dus in een gemeenschap van goederen alleen samen het huis verkopen, geld schenken en dergelijke. Het kan nu voorkomen dat één van jullie beide daar (tijdelijk) niet toe in staat is. Denk aan een ernstig ongeluk of dementie.

Met een levenstestament geef je jouw echtgenoot de volgende bevoegdheden:

Door het opmaken van een levenstestament waarin je jouw echtgenoot als gevolmachtigde aanwijst, kan jouw echtgenoot namens jou belangrijke beslissingen nemen als je dat zelf niet meer kunt. Bijvoorbeeld door dementie, een hersenbloeding of ziekenhuisopname.

Wat als er geen levenstestament is?

Zonder levenstestament is jouw echtgenoot niet bevoegd om namens jou beslissingen te nemen. De wet zelf geeft echtgenoten namelijk niet zulke bevoegdheden. Een levenstestament dan weer wel. Je bepaalt zelf hoe ver dat gaat, dus voor welke besluiten jouw echtgenoot een volmacht krijgt om namens jou te beslissen.

Kan ik een stichting omzetten naar een BV?

Ja, je kunt een stichting omzetten naar een BV. Het is alleen heel erg veel gedoe, in juridische zin. Daarom is het meestal goedkoper en eenvoudiger om een nieuwe BV op te richten. Daarna verkoop je alle bezittingen en schulden van de stichting aan de BV.

Stichting omzetten naar BV

Op een gegeven moment kun je de wens hebben om jouw stichting om te zetten in een andere rechtsvorm. Bijvoorbeeld als een andere rechtsvorm achteraf toch beter past bij de organisatie of activiteiten. De wet vindt dit wel een belangrijke en risicovolle ingreep, daarom komt hier ook de rechter aan te pas. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat de stichting een bedrijf heeft en een BV een betere rechtsvorm is.

Eisen voor omzetting van stichting naar andere rechtsvorm

Om de stichting om te zetten naar een andere rechtsvorm moet je de volgende formele stappen doorlopen. Van alle besluiten moet je natuurlijk schriftelijk notulen hebben.

  1. Omzettingsbesluit van het bestuur met dezelfde eisen voor statutenwijzigingsbesluit.
  2. Besluit van het bestuur tot statutenwijziging.
  3. Ondertekende notariële akte van omzetting (met nieuwe statuten).
  4. Toestemming van de rechtbank (rechterlijke machtiging).
  5. Na de omzetting moeten de wijzigingen worden opgenomen in het Handelsregister.

Deze vereisten zijn opgenomen in de wet in artikel 2:18 van het Burgerlijk Wetboek.

Rechterlijke machtiging omzetting

Alleen de rechtspersoon zelf (dus de stichting) kan aan de rechter toestemming vragen tot omzetting. Bij dat verzoek moet een conceptakte van omzetting zitten. De rechter beslist dan of omzetting is toegestaan. Hij maakt dan een belangenafweging. Daarbij betrekt hij bijvoorbeeld tegenstanders van de stichting, donateurs of andere belanghebbenden.

In de nieuwe statuten moet staan dat het vermogen alleen met toestemming van de rechter mag worden gebruikt. Dit is het vermogen dat de stichting voor de omzetting heeft opgebouwd. Daarmee wordt voorkomen dat het geld wat de stichting eerst had verworven voor het statutaire doel, na de omzetting met een ander doel wordt uitbetaald. Dat is het beklemd vermogen. De stichting heeft namelijk een uitkeringsverbod.

Let op: als de statuten van de stichting wijziging niet toestaan, dan is omzetting ook niet mogelijk.
Je begrijpt dat met zoveel extra formaliteiten deze omzetting niet via DoeHetZelfNotaris kan, je kunt wel een offerte vragen bij een notaris.

Praktische oplossing

stichting omzetten

Tenzij er hele goede redenen zijn, is de hiervoor beschreven weg niet echt aan te bevelen. Het is veel werk, juridische rompslomp en duur. Een goedkopere manier is om een nieuwe BV op te richten. Vervolgens verkoopt de bestaande stichting alle schulden en bezittingen aan de BV. Je noemt dat een activa/passiva transactie. De BV is dan eigenaar van alles dat in de stichting aanwezig was.

Als er geen onroerend goed in de stichting zit, kun je deze transactie zonder notaris afwikkelen. Je moet een reële waarde toekennen aan de schulden en de bezittingen. Als er een positief saldo overblijft in de stichting moet dat uitgekeerd volgens het doel van de stichting.

Erf ik van mijn halfzus of halfbroer? Zo ja, hoeveel?

Ja, je kunt van jouw halfzus of halfbroer erven. Voorwaarde is dat zij geen erfgenamen in de eerste graad hebben en geen testament hebben opgesteld. Je erft wel minder dan als je een volle zus of broer was geweest.

Erven van halfbroer of halfzus

Je erft van je broer of zus als die zelf geen erfgenamen in de eerste graad had, dus geen kinderen of een echtgenoot (of geregistreerd partner). Jouw broer of zus moet ook geen testament hebben gemaakt, waarin hij andere erfgenamen aanwees. In dat geval ben je erfgenaam, samen met eventueel nog levende ouders. Voor de erfenis van je halfbroer of de erfenis van je halfzus geldt dat je minder erft dan als het je hele broer of zus was geweest.

Het erfdeel van een halfbroer of -zus is ook in de wet geregeld.

Voorbeeld erfenis halfbroer of -zus

halfbroer of halfzus

Je halfbroer komt te overlijden. Hij heeft zelf geen kinderen of partner en geen testament. Je ouders zijn al overleden. Je halfbroer heeft ook nog een hele broer. De erfenis wordt verdeeld in twee delen (want er zijn twee erfgenamen). De hele broer telt voor 2. Jij, een halfbroer, telt voor 1. Jij erft dus 1/3 deel van de erfenis. De hele broer erft 2/3 deel.

Wil jij dit als mogelijke erflater niet? Dus wil je dat jouw halfbroer of halfzus niet van jouw erft, of juist meer erft? Dan moet je een testament opstellen. Broers en zussen hebben geen wettelijk recht op hun erfdeel. Je kunt ze dus onterven in een testament.

Is de bank aansprakelijk als ze aan de verkeerde erfgenaam betaalt?

Ja, in principe is het de verantwoordelijkheid van de bank dat ze goed uitzoekt aan wie ze een erfenis betaalt. Dat is de reden dat de bank een verklaring van erfrecht vraagt. Daarmee is er zekerheid wie de erfgenamen zijn en dus aan wie er betaald moet worden. Als de bank aan de verkeerde uitbetaald is de bank aansprakelijk.

Bank aansprakelijk?

Pinautomaat

De echte rechthebbende, dus de erfgenaam, heeft een vordering op de bank (tot het overmaken van zijn of haar deel van de erfenis). Die is immers dan niet voldaan.

De bank moet actief onderzoek doen naar wie de rechthebbende op de erfenis is. Dat is ook de reden dat banken vaak een Verklaring van Erfrecht laten opstellen. Dan weten zij zeker dat ze aan de juiste personen uitbetalen.

Terugvorderen ten onrechte betaalde bedrag

Er is ook een algemene regel in het recht. Als een bank aan de verkeerde persoon betaalt, dan kan de bank het overgemaakte bedrag terugvorderen. Het is dan een onverschuldigde betaling. Maar deze optie tot terugvordering staat los van de verplichting om te betalen. De banken lopen hier dus een risico. Het is namelijk nog maar de vraag of de bank dat geld wel terug kan krijgen.

Hoe kom ik erachter of ik en mijn ex-partner testamenten hebben gemaakt?

Je kan alleen voor jezelf controleren of je een testament hebt gemaakt. Daar kom je achter door dit na te vragen bij het CTR of door het na te vragen bij een notaris.

Testament achterhalen

Het kan voor komen dat je niet er niet meer zeker weet of je ooit met jouw ex-partner wel of geen testamenten hebt laten maken. Hoe kan je dat nog controleren?

Testament ex-partner

Of jouw ex-partner een testament heeft laten maken kan je in het algemeen niet achter komen. Dat valt namelijk onder het geheim van het testament.

Achterhalen testament van jezelf

Je kunt wel uitzoeken of je zelf een testament hebt gemaakt. Dat kan op twee manieren:

  1. Je gaat persoonlijk naar het Centraal Testamentenregister (CTR) in Den Haag. Je legitimeert jezelf, vult een formulier in en ze zoeken voor jou uit wat ze kunnen vinden. Ze geven je bericht als het resultaat bekend is.
  2. Je vraagt aan een notaris of hij of zij voor jou navraag doet bij het CTR. Daarvoor zal de notaris kosten in rekening brengen. Die kosten verschillen per notaris. Vraag dus altijd eerst een offerte.
Ondertekenen

Notaris die testament heeft gemaakt

Als je nog een vaag vermoeden hebt bij welke notaris je destijds jouw testament hebt gemaakt, kan je die notaris benaderen die vervolgens in het archief zal kijken. Een lijst van alle notarissen in Nederland vind je in het register Notariaat. Mocht je ook geen vermoeden hebben, dan val je terug op de twee hiervoor beschreven mogelijkheden.

Snelle oplossing

Je kan ook nieuw testament maken. Daarmee vervalt dan je oude testament. Ongeacht of je nog weet wat daar in stond. De eerste zin van je nieuwe testament is namelijk: “Hiermee herroep ik al mijn vorige testamenten en uiterste wilsbeschikkingen”.

Waarom zou ik (g)een Ltd oprichten?

Een buitenlandse rechtspersoon heeft voordelen. Je bent minder goed zichtbaar voor de fiscus. Om misbruik te voorkomen zijn er juist een reeks extra regels voor buitenlandse vennootschappen. Bovendien is de wetgeving om een BV op te richten vereenvoudigd.

Een buitenlandse rechtsvorm

Engelse of Delaware Limited of BV? Wat is het verschil?

Als je wilt gaan ondernemen is een van de eerste keuzes die je moet maken of je een rechtspersoon gaat oprichten en zo ja, in welke rechtsvorm. Het is naar Nederlands recht mogelijk om ook te kiezen voor een buitenlandse rechtspersoon.

Eiland in de zon

Verschillen BV of Limited

Het duidelijke verschil is dat een Engelse of Delaware Limited (LLC) een buitenlandse rechtspersoon is. Op deze buitenlandse rechtspersonen is niet Nederlands recht, maar buitenlands recht van toepassing. Dat is dan ook een van de redenen waarom er soms wordt gekozen voor een buitenlandse rechtspersoon. Buitenlands recht kan flexibeler zijn dan Nederlands (ondernemings)recht. Grote verschillen zijn er bijvoorbeeld op het gebied van bestuurdersaansprakelijkheid, kapitaaleisen en belastingen. Zo wordt het recht van Delaware als heel ondernemersvriendelijk gezien.

Sinds de Flex-BV is de regeling van de BV ook (bijvoorbeeld qua kapitaaleisen) flexibeler gemaakt.

Wet op de Formeel Buitenlandse Vennootschappen

Om te voorkomen dat men misbruik maakt, door het omzeilen van belangrijke Nederlandse wetgeving, kunnen sommige regels van Nederlands recht alsnog van toepassing zijn. Zo moet een buitenlandse rechtspersoon (uitgesloten die waarop het recht van een EU-lidstaat van toepassing is) worden ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel.

Daarnaast moet je, ook al heb je een buitenlandse rechtspersoon, administratie bijhouden (boekhoudplicht) en jaarrekeningen maken en te publiceren. Zie hiervoor de Wet op de Formeel Buitenlandse Vennootschappen.

Financiering buitenlandse rechtspersoon

Tip: Banken en andere financiers zullen vaak geen krediet verschaffen aan een rechtspersoon met een (exotische) buitenlandse rechtskeuze en/of afgeschermde aandeelhouders. Dat heeft mede te maken met de poortwachtersfunctie die banken hebben. Zij moeten controleren wei er achter een rechtspersoon zit. Ook moeten zij de herkomst van het geld aan kunnen tonen. Dit alles in het kader van de strijd tegen witwassen en terrorisme. De WWFT regelgeving.

© 2026 · DoeHetZelfNotaris
  • Veilige gegevensoverdracht
  • SSL certificaat