Na mijn dood, gemeenschappelijk spullen voor mijn partner?
8.4
Na mijn dood, gemeenschappelijk spullen voor mijn partner?
8.4
Pablo van Klinken is notarieel jurist en ondernemer. Al jaren actief op het snijvlak tussen juridische dienstverlening, informatie en technologie. Zeer succesvol in het opzetten van commercieel werkende nieuwe initiatieven. Drijvende kracht achter DoeHetZelfNotaris.
Afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam in Nederlands Recht.
Gaan onze gemeenschappelijk spullen naar mijn partner als ik kom te overlijden?
Als dat is vastgelegd in een samenlevingscontract gaan de gemeenschappelijke spullen naar jouw partner. Dat kun je vaststellen met een verblijvingsbeding. Hebben jullie niets geregeld samen? Dan gaan jouw spullen naar jouw erfgenamen.
Verblijvingsbeding
Wij zijn niet getrouwd, maar wonen wel samen. Kan ik er voor zorgen dat als ik dood ga, onze gemeenschappelijke spullen voor mijn partner blijven? Je wilt immers dat jouw partner gewoon kan doorleven als jij overlijdt.
Ja, dat kan. Je moet dan een samenlevingscontract opstellen. Daarin neem je een zogeheten verblijvingsbeding op. Daarmee regel je het volgende. Als een van jullie komt te overlijden dan gaan alle spullen in de gemeenschappelijke huishouding automatisch naar jouw partner. Dat kan ook gelden voor een huis. Het is dus eigenlijk een soort minitestament waarin je partner de erfgenaam is van jullie gemeenschappelijke bezit.
Samenwonend en kinderen
Als jullie kinderen hebben of krijgen, dan moet je naast het samenlevingscontract ook twee testamenten maken. Anders loop je de kans dat de kinderen vóór jouw partner gaan.
Koopwoning verplicht tot testament
Dat is trouwens ook het geval als jullie een koopwoning hebben. Wil je dus dat jouw partner in de gemeenschappelijke koopwoning kan blijven wonen? Dan moeten jullie een testament opstellen. Dan gaat het volledige eigendom van de woning over op de langstlevende partner.
Als je een oude testament niet kan vinden zijn er verschillende manieren om dat zelf uit te zoeken. Je kan ook een notaris, tegen betaling, om hulp vragen.
Testament kwijt
Ergens rond 1987 hebben wij een testament laten opmaken. Graag zouden we een aanvulling doen, maar helaas is het testament thuis nergens meer te vinden. Is er toch een mogelijkheid dat we via deze site iets kunnen wijzigen?
Er is altijd een kopie van jouw testament. De notaris die het maakte en daarna zijn opvolger is verplicht dit te bewaren. Iedere notaris kan het bestaan van een testament opvragen bij het CTR (centraal testamenten register) en bij welke notaris dat exemplaar ligt. Hij kan dan een afschrift vragen. Is er geen notaris dan liggen de hele oude testamenten centraal in een depot.
Voor dat afschrift moet de notaris betalen aan de notaris die het opstuurt (en zoekt in zijn kluis etc.). Die kosten kunnen oplopen tot € 75,– De notaris rekent die kosten aan jullie door.
Dat twintig jaar bewaren in een brandveilige kluis is een van de kosten die een notaris heeft aan een testament. Deze kosten zijn vaak niet bekend bij de mensen.
Zelf op zoek
Het goedkoopste is als je zelf nog weet bij welke notaris het testament ligt. Is die notaris niet meer te vinden, of met pensioen? Dan kan je online zoeken in het opvolgersregister. Dat is een register van de KNB. Hierin kun je zien wie de huidige opvolger is van de oorspronkelijke notaris.
Bij oude testamenten beter opnieuw beginnen
Het wijzigen van een testament dat oud is, van voor 2003 is af te raden. Sinds die tijd zijn er twee grote wetswijzigingen geweest in het erfrecht. Jouw testament zou daar helemaal op aangepast moeten worden. Dat wordt een kostbare zaak. Het is veel goedkoper en eenvoudiger een nieuw testament te maken. Daarmee vervalt ook het oude testament.
Een testament blijft wettelijk altijd gelden. Er zit dus geen einddatum op. In de praktijk moet je een testament wel regelmatig herzien om te beoordelen of deze nog aansluit op jouw huidige situatie en wensen.
Houdbaarheid testament
Hoe houdbaar is een testament? Een testament blijft wettelijk altijd geldig. In de praktijk moet je een testament toch regelmatig herzien. Je leven wijzigt, kinderen worden ouder, je kijk op dingen kan veranderen. Het kan ook zo zijn dat getrouwd was en nu gescheiden bent, of dat je partner of echtgenoot is overleden. Bovendien wijzigt de wet zo nu en dan. Een testament is de neerslag van jouw laatste wil. Die laatste wil kan wijzigen, door wijziging van omstandigheden. Dan is het verstandig om je testament te herzien.
Is jouw testament opgemaakt voor 1 januari 2003? Houd er rekening mee dat je deze testamenten door de invoering van het nieuwe erfrecht in ieder geval na moet laten kijken. Er zijn toen fundamentele wijzigen doorgevoerd en ook erfbelasting tarieven zijn aangepast.
Geen testament meer
Je kan altijd kiezen om je testament te herroepen. Daardoor is dan het wettelijk erfrecht van toepassing. Voor veel mensen is dat tegenwoordig afdoende. De langstlevende mag de hele erfenis beheren en na diens dood wordt pas uitgekeerd aan de kinderen.
Ook in de situatie dat je geen partner of echtgenoot meer hebt kan het wettelijk erfrecht afdoende zijn. De kinderen zijn erfgenaam voor gelijke delen.
Nieuwe testament in plaats van het oude testament
Bij een wijziging van een testament wordt dit gewijzigde testament aangemeld en neemt deze de plaats in van de vorige akte.
Degene die een testament laat opmaken krijgt een afschrift, eigenlijk een kopie, van de originele akte. De originele akte blijft bij de notaris, die het testament heeft opgemaakt. Hij bewaart het testament in een brandvrije kluis. De notaris meldt het testament bij het Centraal Testamentenregister CTR.
Kan je een rechtspersoon oprichten als je nog minderjarig bent?
Nee, een minderjarige kan geen rechtspersoon oprichten.
Rechtspersoon oprichten als minderjarige
In beginsel ben je minderjarig en ben je voor de wet handelingsonbekwaam. Je mag wel een brood kopen of een fiets. Maar dergelijke grote rechtshandeling, zoals een rechtspersoon oprichten, kun je niet zelfstandig uitvoeren. Je hebt toestemming nodig van je ouders. Zij zijn namelijk ook 100% aansprakelijk voor jouw handelen.
Je kan in ieder geval geenrechtspersoon via onze site oprichten . Er komt namelijk wel meer werk bij kijken dan de standaardsituatie. Zo moet de notaris alle documenten controleren die met de handlichting te maken hebben.
Ik heb de erfenis aanvaard, kan ik die nu nog verwerpen?
Nee, dat is niet mogelijk. Als je eenmaal hebt aanvaard kan je niet daarna nog verwerpen. Andersom kan het ook niet. Je kan niet eerst verwerpen en daarna alsnog aanvaarden.
Erfenis later alsnog verwerpen
Een erfenis aanvaarden is een eenmalige beslissing die niet kan worden herroepen. Dat kan in de praktijk dus vervelend uitpakken. Het kan zijn dat er onverwachte schulden in de erfenis zitten, of bijvoorbeeld zwart geld met de daarbij behorende belastingschulden. Dat wil zeggen dat je dan door de erfenis aan te nemen, aansprakelijk bent geworden voor al die schulden. Er gaan wel stemmen op in de politiek om hier verandering in aan te brengen. Tot op heden is dat toekomstmuziek.
Besluit is onherroepelijk
Een erfenis aanvaarden hoef je niet schriftelijk te doen. Puur door te handelen kun je al een erfenis hebben aangenomen. Als je de erfenis hebt verworpen dan kun je die niet daarna weer aanvaarden. Dit besluit is dus onomkeerbaar. Zoals alle besluiten die je kunt nemen.
Vraag je een verklaring van erfrecht aan dan zal de notaris jou expliciet vragen of je de erfenis gaat aanvaarden.
Erfenis aanvaarden onder voorwaarden
Bij twijfel kun je de erfenis beneficiair aanvaarden. Je laat dan een beschrijving van de erfenis maken. Op basis daarvan maak je dan de keuze. Maar let op, het maken van een dergelijke beschrijving kost wel geld.
Het beneficiair aanvaarden en het verwerpen van een erfenis moet je doen bij de rechtbank in de plaats waar het overlijden plaats vond.
Dat hangt van de situatie af. Zonder testament is je ex geen erfgenaam. Soms kan de ex via de kinderen alsnog over de erfenis beschikken. Had je wel een testament, dat is niet automatisch vervallen door een echtscheiding. Kijk dat dus goed na en trek het eventueel in.
Erfenis naar mijn ex?
Gescheiden of uit elkaar. Kan het dan zo zijn dat je erfenis nog naar je ex gaat? Ja, dat kan wel zo zijn. Met een echtscheiding of het staken van het samenwonen is nog niet automatisch jouw testament vervallen. Heb je een testament waarin jullie elkaar hadden aangewezen als erfgenaam? Dan moet je dat even goed nalezen. Het kan zijn dat je ex dan nog steeds je erfgenaam is.
Wat is nu de tekst die je zoekt in het testament? Sommige testamenten spreken over het nalaten aan de echtgenoot, of de partner. Is de echtgenoot geen echtgenoot meer, of is een procedure tot echtscheiding aanhangig, dan vervalt de erfstelling. Een zelfde bepaling bestaat over de partner waar je mee samenwoont.
Maar let op! Als er dus geen bepaling in het testament staat dat die erfenis niet van toepassing is als jullie uit elkaar zijn, dan blijft dat testament van toepassing. Want er is geen enkele wettelijke regeling dat testamenten wijzigen door scheiding (trouwens ook niet door het huwelijk). Dus zelfs in de situatie dat je opnieuw trouwt kan het zijn dat je oude testament gewoon nog van kracht blijft. Voor een scheiding van tafel en bed, of de situatie waarin de echtscheidingsprocedure wel is gestart, maar nog niet uitgesproken, moet deze bepaling expliciet zijn opgenomen. In onze modellen is dat natuurlijk het geval.
De oplossing
Je kunt ook het testament herroepen, dan is het wettelijk erfrecht van toepassing. Door een testament te herroepen weet je zeker dat het niet meer van toepassing is. Je kan ook een nieuw alleenstaande testament opstellen. Een nieuw testament begint altijd met de bepaling dat je alle vorige testamenten herroept.
Minderjarige kinderen?
Hebben jullie minderjarige kinderen en ga jij dood? Dan is je ex de beheerder van jouw erfenis (minderjarigenbewind) totdat de kinderen meerderjarig worden. De andere ouder beschikt dus in de periode dat de kinderen minderjarig zijn over de erfenis. Hij/zij kan hier alles mee doen. Wil je dat niet? Dan moet je een nieuw testament maken en daarin een andere beheerder aanwijzen.
Ex op een andere manier in testament
Het kan ook nog zijn dat je ex was aangewezen om bepaalde dingen te regelen na jouw overlijden. Denk bijvoorbeeld aan het uitvoeren van je uitvaart of het afhandelen van je erfenis. Heel vaak blijft juist die bepaling wel van kracht, ook al ben je uit elkaar. Dat zullen de meeste mensen niet willen, dat hun ex de uitvaart gaat regelen.
Ja zeker, de inhoud van je testament is geheim. Ook het feit dat je een testament hebt gemaakt is geheim. Het staat je vrij om zelf dit met mensen te delen. Niemand anders dan jijzelf kan de informatie achterhalen.
Testamentgeheim
Het testamentgeheim bestaat uit twee delen.
Tijdens je leven is zelfs het feit dat je een testament gemaakt hebt geheim. Je hoeft het aan niemand te vertellen.
Het tweede deel van het testamentgeheim is de inhoud. Je hoeft de inhoud aan niemand bekend te maken. Je kan je testament ook zo vaak als je wilt wijzigen of zelfs helemaal herroepen.
Testament na overlijden
Na je overlijden kunnen de erfgenamen opvragen of er een testament was. Dat is dan niet meer geheim. Ook kunnen ze dan uitzoeken welke notaris dat testament bewaart. Ze doen dit:
met een (online) formulier, met een kopie van de overlijdensakte. Deze vraag gaat naar het Centraal Testamenten Register in Den Haag. Die geeft antwoord op de vraag of er een testament is en zo ja bij welke notaris.
bij een notaris die dit tegen betaling voor hen uitzoekt. De notaris heeft online toegang tot het CTR.
Kopie van testament
Er is geen centrale opslag van testamenten. Het is niet mogelijk, ook niet voor de notaris, om online een testament in te zien. De notaris die het testament bewaart kan het inzien, of een afschrift geven aan een andere notaris. Ook belanghebbenden kunnen een afschrift vragen. Zij hebben slechts recht op het deel dat hun aangaat. Nabestaanden en belanghebbenden kunnen na het overlijden aan de notaris vragen om de inhoud van het testament bekend te maken.
Zijn de kosten van de verklaring van erfrecht aftrekbaar van de erfbelasting?
Nee, deze kosten zijn niet aftrekbaar van de erfbelasting. Deze kosten horen niet tot de kosten die uit de boedel betaald kunnen worden. De kosten van de verklaring komen voor rekening van de opdrachtgever.
Nee, dat kan niet. De kosten van de uitvaart kun je wel betalen uit de erfenis. De kosten die na de uitvaart komen zijn niet aftrekbaar. Deze kosten noemen we boedelkosten. Ze verlagen de erfenis voor de verdeling, maar ze zijn niet aftrekbaar.
Kosten gaan wel van de erfenis
De factuur voor de verklaring van erfrecht komt dus op naam van de contactpersoon. Die is verantwoordelijk voor de betaling. Het is logisch dat alle kosten die gemaakt zijn om de erfenis in kaart te brengen straks eerst betaald worden. Dus nadat alle kosten zijn betaald, resteert een bedrag dat verdeeld kan worden onder de erfgenamen.
De kosten zijn dus niet fiscaal aftrekbaar, maar verminderen wel de omvang van de erfenis. Dus tussen de erfgenamen zijn deze kosten wel onderling te verrekenen.
Ja, dat kan. Maar let op, het is juridisch pas geldig als een notaris het testament heeft geregistreerd. Daardoor is het niet goedkoper om het testament zelf te schrijven. Juridisch kan je beter een goed en niet te duur model gebruiken. Je kan wel zelf een codicil schrijven.
Eigen testament schrijven
Veel mensen willen zelf een eigen testament schrijven. Zij zijn op zoek naar een voorbeeldtestament. Mogelijk ben jij dat ook van plan.
Het punt is dat in Nederland een testament alleen geldig is als het is opgesteld of geregistreerd door de notaris. Je hebt dan ook niet veel aan een voorbeeld. Het testament zal namelijk uiteindelijk in juridische taal opgesteld worden. Of je moet jouw zelfgeschreven testament laten registreren door een notaris.
Schrijf je zelf een testament dan moet je dat alsnog door de notaris laten registreren en bewaren. Omdat dit geen standaard werk is zal het meestal behoorlijk duur zijn bij de notaris. Je moet ook wel erg goed juridisch onderlegd zijn om zelf een goed testament te kunnen schrijven. Een zelf geschreven testament noem je een holografisch testament.
Codicil
Wat je wel zelf goed kunt regelen is een codicil. Dat is een handgeschreven stuk waarin je bijvoorbeeld bepaalt wat je wilt met de uitvaart. Begraven, cremeren of nog andere opties. Welke muziek wil je horen. Ook kun je in een codicil kleine dingen weggeven, zoals de poes aan de buurvrouw, of een armband aan je nichtje. Een voorbeeld van een codicil kun je bij onze producten.
In andere landen kan het vaak wel
In heel veel landen kan je wel zelf een testament opstellen. Je kan dan zelf helemaal bepalen hoe je dat eruit wil laten zien. Je hoeft dan niet naar de notaris. Achteraf toetsen ze dan of het testament niet in strijd met de wet is geweest. Het kan zijn dat hier een vreemde situatie uit ontstaat. Is jouw zelf opgestelde testament in Frankrijk van kracht of je Nederlandse testament dat je daarvoor opstelde bij de notaris?
Concept niet geldig
Is een concept testament geldig?
Nee ook een concept testament is geen geldig testament.
Ook een door jou opgesteld concept is geen testament. De rechtbank Den Haag heeft hier 2026 nog een helder oordeel over gegeven. Een man had een concept testament op laten stellen. Ook had hij zelf een brief in een gesloten envelop achtergelaten. In de brief liet hij zijn forse vermogen na aan diverse mensen. De enige wettelijke erfgenaam was zijn zus. De rechter is heel helder, je kunt op deze manier niet het wettelijk erfrecht passeren. Belangrijke punten zijn hierbij:
Een notaris legt uit wat er wettelijk mogelijk is. Die uitleg was in dit concrete geval wel verstandig omdat de man in het zelf opgestelde document dingen wilde die wettelijk niet kunnen.
De notaris stelt vast dat iemand voldoende kan overzien wat deze ondertekent en of de opstelling uit vrije wil is. Dat is per definitie niet het geval als iemand zelf ergens iets opstelt.
De notaris bepaalt dat een testament iemands laatste wil is. Op die manier staat ook vast dat iemand zich niet later heeft bedacht. Dat doet de notaris door het testament op een bepaalde datum te deponeren. Ook dat was hier dus niet 100% helder.
Inhoud testament?
Wat regel ik in een testament?
In een testament regel je alles zoals jij wil dat het gaat gebeuren na jouw overlijden. Wie krijgt wat en hoe wil je het hebben, wie gaat het uitvoeren?
Wat misschien handig kan zijn is een lijstje met zaken die in een testament geregeld worden. Dan kan je voorbereid aan de akte op onze site beginnen.
Wie zijn jouw erfgenamen en wanneer hebben zij recht op de erfenis, bij een bepaalde leeftijd bijvoorbeeld.
Als je kinderen hebt, wie zorgt er voor de kinderen als beide ouders dood zijn, de voogd.
Wie voert jouw testament straks uit, zijn dat de erfgenamen of wijs je een speciaal iemand aan, een zogeheten executeur.
Zijn er bijzonder dingen of geldbedragen die je aan anderen wilt schenken, zoals bijvoorbeeld een goed doel, of een goede vriend. We noemen dat een legaat, het gaat voor de rest van de erfenis.
Wij hebben zelf al statuten gemaakt. Kunnen we die dan niet gebruiken?
Nee, die kan je helaas niet gebruiken. De notaris moet controleren of de eigen statuten voldoen aan de laatste wet- en regelgeving. Als de notaris dit moet controleren zit er meer werk in.
Statuten goedkoop omzetten in een akte?
Nee, je kan geen gebruik maken van eigen gemaakt statuten. Dat klinkt vreemd. Je hebt toch al het werk gedaan? Jullie hebben zelf statuten gemaakt op basis van een model dat je ergens online gevonden hebt.
Hoezo kan dat niet?
Een korte uitleg. Notarissen werken met modelstatuten. Dat kunnen hun eigen modellen zijn, of het model zoals onze site DoeHetZelfNotaris genereert. De notaris kent dat model. Het model is helemaal actueel en correct juridisch. De notaris hoeft er dus weinig aan te doen. Daarom is het zo goedkoop via onze site.
Als jij nu een ander model opstuurt dan moet de notaris dat helemaal doorlezen. Vervolgens moet hij dat mogelijk aanpassen aan de laatste wetgeving of aan zijn eigen inzichten. Dat is veel meer werk dan met zijn bekende standaardmodel werken. Tijd is geld. Je snapt al dat dit veel duurder gaat worden.
Stichting of vereniging oprichten
Je kunt wel uit andere statuten bijvoorbeeld de doelstelling kopiëren. Die kun je dan opnemen tijdens het invullen van de vragen op onze site.
De goedkoopste oplossing is dus om via onze site een stichting of vereniging op te richten. Kopieer de onderdelen uit jullie model op de juiste plek in het vragenformulier.
