Hoe kom ik erachter of er nog een bankrekening was van de overledene?

8.4
Pablo van Klinken is notarieel jurist en ondernemer. Al jaren actief op het snijvlak tussen juridische dienstverlening, informatie en technologie. Zeer succesvol in het opzetten van commercieel werkende nieuwe initiatieven. Drijvende kracht achter DoeHetZelfNotaris. Afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam in Nederlands Recht.
Hoe weet je of de overledene niet nog een bankrekening had?

Je kan bij de bank navragen of de overledene een bankrekening had. Op bepaalde website kan je dit direct voor meerdere banken tegelijk aanvragen.

Onbekende bankrekening overledene

nog een bankrekening

Wie weet of er niet nog op een onbekende rekening met spaargeld staat.
Het saldo van een bankrekening van een erflater behoort tot zijn of haar vermogen en kan dus worden nagelaten aan erfgenamen.
Om daarop aanspraak te kunnen maken en toegang tot te krijgen, moet de erfgenaam wel eerst weten bij welke bank de bankrekening liep. Het is belangrijk dat je tijdig aanspraak maakt op de bankrekening, omdat dit recht namelijk na twintig jaar kan verjaren.

Navraag doen bij banken

Soms is het na iemands overlijden niet duidelijk of en waar hij of zij een bankrekening had. Dan kan je via slapendetegoeden.nl in één keer navraag doen bij de grootste en bekendste Nederlandse banken. Alleen erfgenamen en executeurs kunnen die navraag doen. Voor een navraag bij één specifieke bank, moet je direct contact opnemen met de betreffende bank.

Bank bestaat niet meer

Als je alleen weet dat de erflater een bankrekening had bij een bank die niet meer bestaat (je vindt bijvoorbeeld een spaarboekje van een oude bank), kan je contact opnemen met de rechtsopvolger van die bank. Om uit te zoeken welke bank dat is kan je contact opnemen met De Nederlandsche Bank.

Hoe kan ik mijn klacht indienen tegen een notaris?

Je dient eerst een klacht in bij het kantoor zelf. Biedt dit geen oplossing dan kan je naar de tuchtrechter of de geschillencommissie notariaat. Bij hele hoge schade kan je ook naar de rechtbank. De DoeHetZelfNotaris heeft een eigen Complimenten en Klachtenregeling.

Klacht indienen tegen notaris

Je kan op verschillende manieren een klacht tegen een notaris indienen, welke manier je kiest is afhankelijk van wat je wilt bereiken.

Het kan helaas voorkomen dat je niet tevreden bent over de werkzaamheden van de notaris. Bijvoorbeeld als je vindt dat de notaris onvoldoende heeft uitgelegd of geadviseerd (zie ook belehrungsplicht of zorgplicht). Je hebt dan verschillende mogelijkheden, op volgorde van zwaarte:

Gaat je klacht over DoeHetZelfNotaris of onze notarissen, dan hebben wij een complimenten en klachtenregeling gemaakt.

Tuchtklacht tegen een notaris indienen

De Rechtspraak

Je kan jouw klacht schriftelijk of per e-mail voorleggen aan de notariële tuchtrechter. De kamer voor het notariaat bij de rechtbank in de regio (ressort) van de notaris is bevoegd om jouw klacht te behandelen.

Je kan jouw klacht voorleggen met een klaagschrift, waarin jouw gegevens staan en een omschrijving van de klacht (eventueel met bewijsstukken). Na indiening heeft de notaris drie weken de tijd om te reageren. Vervolgens wordt een openbare zitting gehouden en binnen zes weken daarna volgt de uitspraak. Een advocaat is niet verplicht.

Je moet ongeveer € 50,– griffierecht betalen. Als je gelijk krijgt dan ontvang je dat bedrag terug van de notaris waarover je hebt geklaagd.

Gegronde klacht tegen notaris

Als jouw klacht gegrond is, kan de tuchtrechter een straf opleggen aan de notaris. Dat kan een van de volgende maatregelen zijn:

  • Waarschuwing;
  • Berisping (ernstigere waarschuwing);
  • Ontzetting uit het notarisambt (ontslag);
  • Schorsing;
  • Geldboete.

Ook kan de notaris worden veroordeeld in de kosten van de procedure. Dan ontvang je in ieder geval het griffierecht terug. De richtlijn maakt onderscheid tussen twee soorten kostenveroordelingen. Kosten die de klager heeft gemaakt en die de notaris moet vergoeden. De notaris moet aan de klager zijn kosten vergoeden, zoals reiskosten. Daar staat een vaste bedrag voor van € 50. Ook moet de notaris de kosten voor rechtsbijstand vergoeden; dat is maximaal duizend euro.

Kosten die de klachtenprocedure heeft gekost. De kamer kan beslissen dat de notaris de kosten die ten laste van de kamer komen voor de behandeling van de klacht, aan de kamer moet vergoeden. Dat zijn kosten voor het gebruik van de zittingszaal en werkruimtes, en de kosten van de leden en de ondersteuning van de kamer. Ook hiervoor staat een vast bedrag, van € 3.500. De tuchtrechter kan van deze bedragen afwijken, het is slechts een richtlijn.

Hoger beroep

Ben je het niet eens met de uitspraak van de kamer voor het notariaat? Dan kan je in hoger beroep bij de notariskamer bij het Gerechtshof in Amsterdam. Zij doen de procedure dan over. Je kan geen nieuwe feiten of omstandigheden inbrengen.

Geen schadevergoeding

De tuchtrechter oordeelt dus niet over een schadevergoeding. Tegen de uitspraak van de tuchtrechter kan je meestal in hoger beroep gaan (bij het Gerechtshof Amsterdam). Let wel op: een klacht verjaart drie jaar nadat je kennis hebt genomen van het handelen of nalaten van de notaris. Als je dan toch jouw klacht indient, zal de tuchtrechter jouw klacht niet behandelen.

Waarom moet ik een samenlevingscontract maken?

Er is wettelijke niets vastgelegd voor samenwoners. Het schriftelijk vastleggen van afspraken zorgt voor duidelijkheid en voorkomt latere discussies. In een samenlevingscontract legt je vast welke spullen gemeenschappelijk zijn er welke niet, je regelt een verblijvingsbeding en de verdeling van het pensioen.

Waarom samenlevingscontract

Het is niet verplicht, dus waarom zouden we het doen?
Als jullie gaan samenwonen, dan kun je het beste een samenlevingscontract maken. Wil dat echt nut hebben, dan moet dat in een notariële akte. Het schriftelijk vastleggen van afspraken geeft duidelijkheid en zekerheid over jullie rechten en plichten. Bovendien geeft het je extra zekerheid als er iets onverhoopt mis gaat. Belangrijk om te weten: de wet heeft niets geregeld voor samenwoners.

cijfer vier

Er zijn minstens vier goede redenen om een samenlevingscontract te maken.

Verdeling kosten in samenlevingscontract

Je legt vast op welke manier jullie de kosten verdelen. Ook kan je regelen dat bepaalde zaken geen gemeenschappelijk bezit zullen worden. Bijvoorbeeld jouw unieke verzameling.

Nut van samenlevingscontract bij overlijden

Stel een van jullie komt te overlijden. Als jullie elkaar verzorgd willen achterlaten als een van jullie komt te overlijden dan heb je een samenlevingscontract nodig. Zonder contract kunnen de erfgenamen van de overledene (meestal de ouders) alle spullen ophalen en kun jij niet in het gemeenschappelijk huis blijven wonen. Je moet daarvoor een verblijvingsbeding opnemen in het samenlevingscontract. De langstlevende partner krijgt dan de gemeenschappelijke goederen (zoals het huis en de inboedel).

Let wel op: een samenlevingscontract met verblijvingsbeding is echter niet hetzelfde als een testament. Zonder testament is de langstlevende partner namelijk geen erfgenaam. Met een testament kunnen samenwoners elkaar als erfgenamen benoemen.

Financieel heel belangrijk. Alleen met een notarieel samenlevingscontract heb je al na zes maanden recht op dezelfde vrijstellingen bij de erfenis als getrouwden. Dat wil zeggen dat je dan over een bedrag tot iets meer dan € 700.000,- geen erfbelasting hoeft te betalen. Zonder notarieel samenlevingscontract is de vrijstelling iets meer dan € 2.400,-. Pas na vijf jaar kan je gebruik maken van de vrijstelling voor partners als je notarieel niets hebt vastgelegd.

Lees ook: Tarieven en vrijstelling erfbelasting.

Recht op pensioen

Als je partner overlijdt en je hebt een samenlevingscontract, dan kun je aanspraak maken op zijn pensioen. Je noemt dat een partnerpensioen. Het samenlevingscontract is een voorwaarde voor partnerpensioen. Je moet je partner zelf aanmelden bij het pensioenfonds.

Fiscaal Partner

Denk ook aan fiscaal partnerschap. Wat betekent dat je een gezamenlijke aangifte voor de inkomstenbelasting kan doen en inkomsten en aftrekposten onderling kan verdelen (zoals hypotheekrente). Je hebt een samenlevingsovereenkomst nodig om het fiscaal partnerschap aan te vragen.

Ongelijke inbreng

Misschien breng je niet hetzelfde in bij het samenwonen. Dat moet je dan wel goed vastleggen anders kun je achteraf nooit aantonen dat het zo was. Die ongelijke inbreng kan gaan over geld of goederen. Je moet er niet van uit gaan, maar als jullie uit elkaar gaan is het altijd beter dat je het goed had vastgelegd.

Er zijn dus verschillende redenen waarom het voor samenwoners verstandig is om een samenlevingscontract op te stellen. Een goed contract met alle mogelijke opties stel je snel en makkelijk op bij DoeHetZelfNotaris.

Moet ik de voogdij bij de rechtbank of bij de notaris regelen?

Je kunt de voogdij regelen bij de rechtbank en bij de notaris. Er zitten een aantal verschillen tussen. Zoals de kosten, de hulp die je krijgt en de openbaarheid.

De voogdij regelen

voogdij bij rechtbank of notaris

Er zijn een aantal verschillen, die hebben te maken met hoeveel hulp je wilt, de prijs, of de openbaarheid.

Wat is het verschil en waarom zou ik voor de notaris kiezen? Je kan via een formulier op de site van de rechtspraak een inschrijving doen in het gezagsregister. Wat zijn de verschillen? Bij de notaris moet je betalen, bij de rechtbank alleen voor de stukken die je extra aan moet leveren.

Overleg

Met de notaris kan je overleggen. Mogelijk wil je wel meer dan alleen de voogdij regelen. Heb je ook nog andere wensen als jullie allebei overlijden. Bij de rechtbank is geen advies of overleg.

Voogdij toekomstige kinderen

Bij de notaris kun je ook de voogdij voor toekomstige kinderen regelen. Je geeft dan een voogd op voor de kinderen die je nu hebt en de kinderen die nog geboren moeten worden. Bij de rechtbank is dat niet mogelijk. Hier kun je alleen bestaande kinderen opgeven.

Bewind over de erfenis

Je kunt de erfenis van de kinderen onder bewind plaatsen van iemand die toezicht houdt. Op die manier kunnen de kinderen niet zelf over de erfenis beslissen nadat ze 18 zijn geworden. Dit kun je niet regelen bij de rechtbank en wel bij de notaris.

Alle kinderen tegelijk

Bij de notaris regel je de voogdij voor alle kinderen tegelijk. Bij de rechtbank moet je voor ieder kind een formulier invullen. Dat formulier is ook nog eens behoorlijk gebruikersonvriendelijk.

Geen geboorteakte

Als je het schriftelijk regelt bij de rechtbank dan moet je een gewaarmerkte geboorteakte aanleveren. Dat kost je per kind ongeveer 12 euro. Als je het met je DigiD doet vervallen deze kosten. Bij de notaris hoef je deze kosten niet apart te betalen. De notaris doet dergelijke onderzoeken standaard binnen het tarief.

Geheim of openbaar

Het gezagsregister bij de rechtbank is in principe openbaar. Iedereen kan dus opvragen hoe jij de voogdij geregeld hebt. Bij de notaris is dat niet het geval.

Maak je keuze

Je kan het formulier van de website van de rechtbank downloaden of inloggen met je DigID.

Waarom moet ik de voogdij voor mijn kinderen regelen?

Als je de voogdij zelf vastlegt, kan je zelf kiezen wie de voogd is voor jouw minderjarige kinderen. Als je dat niet hebt geregeld, zal de rechtbank een voogd aanwijzen.

Voogdij regelen

voogdij voor mijn kinderen

Voor ouders is het belangrijk en geruststellend dat zij hun minderjarige kinderen verzorgd achter kunnen laten als beide ouders er niet meer zijn. Als jullie voor die situatie niks hebben geregeld, dan gaat de rechter beslissen wie de kinderen gaat opvoeden en verzorgen. Dan heb je dat zelf niet (meer) in de hand. Door niks te regelen kan er ook ruzie in de familie ontstaan. Omdat niet duidelijk vaststaat wie de kinderen gaat opvoeden en verzorgen.

Om dat te voorkomen, is het verstandig om een voogd te benoemen. De voogd is een persoon die door jullie zelf is aangewezen en de taak heeft om jouw kinderen verder op te voeden en te verzorgen. Door zelf een voogd aan te wijzen, in plaats van dat over te laten aan de rechter, kun je ervoor zorgen of juist voorkomen dat iemand de voogdij op zich zal nemen.

Hoe moet je een voogd aanwijzen?

Een voogd kun je aanwijzen in een testament of in een aparte akte. Via onze site kun je ook een voogd benoemen voor kinderen die nog geboren moeten worden. Als je toch de voogdij regelt kun je ook iemand aanwijzen die de erfenis beheert van de kinderen. Daarbij kun je dat bijvoorbeeld door laten lopen tot de kinderen 21 zijn. Regel je dat niet, dan valt de erfenis vrij voor de kinderen als ze 18 worden.

Moet een vereniging leden hebben?

Wettelijk moet een vereniging minstens één lid hebben. Naar de aard van het woord vereniging zou je minstens met twee personen moeten zijn. Een vereniging zonder leden kan door de rechter worden ontbonden.

Verenigingsleden

vereniging leden

Naar de aard van het woord vereniging wel. Het is lastig om je in je eentje te verenigen. De wet verplicht dat een vereniging minimaal één lid moet hebben. Als een vereniging helemaal geen leden (meer) heeft, dan kan de rechter de vereniging ontbinden of opheffen. Er zijn namelijk geen leden meer om de vereniging in stand te houden. De opheffing gebeurt op verzoek van het verenigingsbestuur, een belanghebbende of het openbaar ministerie. Dit geldt ook voor de coöperatie. Nadat de rechter heeft verklaard dat er geen leden meer zijn, moet het vermogen van de vereniging worden verdeeld (vereffend).

Opheffing voorkomen

Om opheffing te voorkomen, is het gebruikelijk dat de oprichters van de vereniging, naast bestuurders, ook meteen lid worden. Bij een Vereniging van Eigenaren (VvE) zal het probleem van geen leden minder vaak voorkomen, omdat leden van een VvE verplicht lid zijn zolang zij eigenaar zijn van een appartement.

De PVV oplossing

Geert Wilders wilde geen onenigheid in zijn politieke beweging. Dat had al veel voorgangers de kop gekost. Daarom heeft de PVV maar twee leden. Het ene lid is Geert Wilders, het andere lid is een stichting. Zo blijft de vereniging in handen van Geert en zijn er geen leden die ruzie kunnen maken.

Een stichting in plaats van een vereniging

Als je geen leden wilt hebben en een maatschappelijk of sociaal doel wilt nastreven, kan je in plaats van een vereniging kiezen voor een stichting. Let er wel op dat de stichting ook aparte regels en beperkingen kent, waardoor het mogelijk is dat deze rechtsvorm niet helemaal aansluit bij jouw wensen en organisatie.

Wat is de SBBI status?

SBBI is een fiscale status waardoor de organisatie geen schenkbelasting of erfbelasting hoeft te betalen. Je hoeft dit niet vooraf te regelen. Je kun het beroep op de SBBI doen als je aangifte doet.

Stichting of vereniging met SBBI status

Als je een stichting of vereniging met een Sociaal Belang Behartigende Instelling SBBI status wil oprichten dan gelden daarvoor bepaalde eisen.

De SBBI status is niet iets dat je vooraf hoeft aan te vragen bij De Belastingdienst. Je geeft dit aan op het moment dat je aangifte schenkbelasting of erfbelasting doet. Deze aangifte moet je als organisatie doen als je in een jaar meer ontvangt dan de vrijstelling voor de schenk- of erfbelasting. Als organisatie val je onder de groep “overige ontvangers”. De vrijstelling wijzigt ieder jaar met een paar procent en actuele cijfers vind je op onze site.

De SBBI status verschilt daarin van de ANBI status. Die moet je vooraf aanvragen.

Statuten SBBI

Een SBBI is gericht op het individuele belang van de leden (bij een vereniging) of van een bepaalde groep (bij de stichting). Daarin zit het verschil met de ANBI, die het algemene belang dient. De Belastingdienst heeft het bij de SBBI status over:

  • de individuele ontplooiing van uw leden;
  • de samenhang van de samenleving;
  • een gezondere samenleving.

Er zijn dus geen eisen aan de statuten in formele zin. Je moet wel zorgen dat je bij de statutaire doelstelling van de organisatie deze richtlijn volgt.

Vooral verenigingen

De SBBI is vooral geschikt voor verenigingen. In het verleden vroegen die vaak een ANBI aan. Dat kan niet meer. In de lijst met voorbeelden zie je allerhande verenigingen. Vooral sportclubs en dergelijke zijn geschikt om de SBBI te krijgen..

Kijk voor voorbeelden van de SBBI status op de site van De Belastingdienst.

Waarom zou ik een levenstestament opstellen?

Een levenstestament zorgt ervoor dat anderen voor jou beslissingen kunnen nemen. Dat doen ze in de situatie dat jij dat niet meer kunt. Denk aan een tijdelijke of permanente ziekt die het onmogelijk maakt te communiceren. Of dat je geestelijk niet meer de zaken kunt overzien. Dan staat in een levenstestament wie dat namens jou kan regelen.

Waarom een levenstestament?

Met een levenstestament wijs je aan wie namens jou belangrijke beslissingen neemt als je dit zelf door bijvoorbeeld ziekte of andere omstandigheden niet meer zelf kan doen. Denk bij ziekte ook aan plotselinge (tijdelijke) ziektes zoals een beroerte, hersenbloeding, verkeersongeluk of andere dingen die niets met ouderdom te maken hebben.

Bestuurders

Het maken van een levenstestament kan zinvol en verstandig zijn. Daarmee geef je jezelf namelijk de geruststelling dat alles goed geregeld is, als je zelf je eigen zaken niet meer kunt regelen. Een levenstestament laat je de regie over je eigen leven in handen houden. Je kan het levenstestament zien als een aanvulling op een testament. Het levenstestament werkt tijdens jouw leven en een testament werkt nadat je komt te overlijden.

Wees er op tijd bij

Het is ook belangrijk dat als je overweegt om een levenstestament op te stellen om dat tijdig te doen. Ten tijde van het opstellen van het levenstestament moet je namelijk wilsbekwaam zijn. Dat is lastig bij dementie of andere vormen van geestelijke achteruitgang.

Gevolmachtigde regelt jouw zaken

Door het aanwijzen van een vertrouwenspersoon, een gevolmachtigde voorkom je dat er eerst een onderbewindstelling door de rechter moet worden uitgesproken. In dat geval benoemt de rechter iemand die jouw vermogen gaat beheren. Het verkrijgen van die uitspraak kost enige tijd en in sommige gevallen is snel handelen belangrijk. Bovendien in een levenstestament kies jij wie jou gaat vertegenwoordigen. Anders bepaalt een rechter dat.

Kan een minderjarige erfgenaam zijn?

Ja, een minderjarige kan erfgenaam zijn. Die is namelijk vanaf zijn of haar geboorte al erfgenaam. De minderjarige kan alleen niet zelfstandig de erfenis aanvaarden of verwerpen. Die beslissing moet worden genomen door de wettelijke vertegenwoordiger.

Minderjarige erfgenaam

Een minderjarige, iemand die jonger is dan 18 jaar, kan erfgenaam zijn. Vanaf het moment dat een kind wordt geboren is hij of zij erfgenaam. Daarom moet je bij het aanvragen van een Verklaring van Erfrecht via de DoeHetZelfNotaris aangeven of jouw kind(eren) erfgenaam zijn.

minderjarige erfgenaam

Een minderjarige mag de erfenis echter niet zelf aanvaarden totdat hij of zij meerderjarig is. Het maakt dan niet uit of er wel of niet een testament is. De wettelijke vertegenwoordiger is verplicht om beneficiair te aanvaarden. Hij of zij kan niet namens het kind zuiver aanvaarden. In bijzondere gevallen kan de wettelijke vertegenwoordiger de kantonrechter om een machtiging vragen om de erfenis te mogen verwerpen.

Deze regels zijn ter bescherming van de minderjarige. Stel dat de wettelijke vertegenwoordiger de erfenis zou aanvaarden terwijl die vol schulden zit. Dan zit de minderjarige opgescheept met deze schulden. Door deze regels is de minderjarige niet aansprakelijk voor mogelijke schulden in de erfenis.

Ouders beheren tijdelijk de erfenis

De ouders of wettelijke vertegenwoordigers moeten dan de erfenis beneficiair aanvaarden voor het minderjarige kind. Zij hebben een ouderlijk vruchtgenot over het erfdeel. Dat kan worden uitgesloten in een testament.

Als het kind meerderjarig wordt krijgt hij of zij de beschikking over de erfenis.

Niets doen is geen optie

Als er na drie maanden niets is gebeurd wordt er namens de minderjarige beneficiair aanvaard. Je kunt niet later terugkomen op een keuze. De minderjarige kan dus ook niet een andere keuze maken als hij meerderjarig wordt.

Langstlevende met kinderen

Je bent de langstlevende met kinderen. Je hebt jouw partner verloren. Het is nu zo dat jij en de kinderen erfgenaam zijn. Als er geen verklaring van erfrecht nodig is zal er geen probleem zijn. Als er bijvoorbeeld een eigen woning is en een hypotheek is die verklaring wel nodig. Je kan nu drie maanden wachten, jij hebt dan van rechtswege beneficiair aanvaard. Dat is niet altijd even praktisch. Je kan ook binnen die drie maanden aangeven dat je zeker niet zult gaan verwerpen. Dan staat op voorhand vast dat je de erfenis beneficiair zal aanvaarden. De verklaring kan nu worden opgesteld.

Beneficiair hoeft niet via de rechtbank

Bij een normale beneficiaire aanvaarding moet je een verklaring afleggen bij de rechtbank. Hiervoor moet je griffierechten betalen. Bij de beneficiaire aanvaarding door verloop van de tijd verlangt de rechtbank geen inschrijving.

Het zou immers een formaliteit zijn. Je legt de verantwoording af aan je kinderen. Iedereen is tevreden als het leven zoveel mogelijk kan voortgaan.

Verklaring van erfrecht met minderjarige kinderen

Via de DoeHetZelfNotaris kan je een verklaring van erfrecht opstellen als er minderjarige erfgenamen zijn. Dit wordt dan gedaan door de wettelijke vertegenwoordiger van het kind. Je hoeft dan niet 3 maanden te wachten. In deze verklaring van erfrecht met minderjarige verklaar je dat je de erfenis niet gaat verwerpen namens de kinderen. Dit kan alleen als je de wettelijke vertegenwoordiger van die kinderen bent. Op die manier gaat drie maanden na het overlijden automatisch de beneficiaire aanvaarding door de kinderen in werking.

Wie zijn mijn erfgenamen als ik geen testament heb?

Zonder testament bepaalt de wet wie je erfgenamen zijn. Daar zit een volgorde in. De eerste groep zijn je echtgenoot en je kinderen. Heb je die niet, dan je ouders en broers en zussen.

Wie erven van mij als ik geen testament heb?

Doe de test:
Wie is mijn erfgenaam?

Als je geen testament hebt en dus geen erfgenamen hebt benoemd, geldt het wettelijke erfrecht. We noemen dat ook het versterferfrecht. Dat betekent dat de wet dan aanwijst wie jouw erfgenamen zijn als jij komt te overlijden. De wet bepaalt in welke volgorde jouw nalatenschap wordt verdeeld.

De volgorde is:

wie zijn mijn erfgenamen
  1. Echtgenoot, geregistreerd partner, (adoptie) kinderen en hun afstammelingen;
  2. Ouders, (half)broers en (half)zussen en hun afstammelingen;
  3. Grootouders met hun (klein)kinderen, ooms, tantes, neven, nichten;
  4. Overgrootouders en hun afstammelingen;
  5. De Nederlandse Staat.

De eerste groep (echtgenoot, geregistreerd partner en kinderen en kleinkinderen) erft als eerste. Als er in deze groep geen erfgenamen zijn, dan komt de volgende groep pas aan bod.

Plaatsvervulling

Als een erfgenaam niet kan erven, bijvoorbeeld omdat die erfgenaam eerder is overleden (vooroverlijden), dan komen er anderen in zijn plaats. Dit heet plaatsvervulling. Plaatsvervulling vindt plaats volgens de zogenaamde staaksgewijze vererving.

Voorbeeld plaatsvervulling bij overlijden

Oma is overleden. Zij had 2 kinderen en 4 kleinkinderen, ieder van haar kinderen had twee kinderen Haar kinderen vallen in groep 1 en is dus haar erfgenaam. Maar één kind is al eerder komen te overlijden.
Dan nemen de kleinkinderen van dat kind de plaats in. Zij hebben dan recht op het erfdeel waar het overleden kind recht op gehad zou hebben als zij nog geleefd had.
Stel opa was al eerder overleden. Ieder van de kinderen zou nu recht hebben op 50% van het bezit van oma (hun moeder). Het deel van het eerder overleden kind gaat naar diens kinderen, de kleinkinderen. Zij erven dus samen 50% van oma en dus ieder 25%.

De plaatsvervulling gaat tot de zesde graad. Dit geldt alleen voor bloedverwanten.

Testament met zegel
  • Eerste graad: (adoptie)ouders, (adoptie)kinderen;
  • Tweede graad: opa en oma, kleinkinderen, broers en zussen;
  • Derde graad: overgrootouders, achterkleinkinderen, neven en nichten (kinderen van broers of zussen), ooms en tantes;
  • Vierde graad: betovergrootouders, achterneven en –nichten (kleinkinderen van broers of zussen), oudooms en -tantes;
  • Vijfde graad: kinderen van oudooms en -tantes;
  • Zesde graad in de zijlijn: kleinkinderen van oudooms en -tantes.

Let wel op: de hierboven genoemde personen moeten bloedverwanten zijn van de erflater, dus niet aanverwanten.

Bijzondere regels

Er zijn bijzondere regels om stiefkinderen en pleegkinderen erfgenaam te maken. Zij erven namelijk niet automatisch. De belangrijkste is wel dat je dan een testament moet opstellen.

Doe de test:
Wie is mijn erfgenaam?

Als je zelf in de hand wil hebben en bepalen wie wat (onder welke voorwaarden) erft, is het verstandig om een testament te maken. Dat is zeker het geval als je alleenstaand bent zonder kinderen.

© 2026 · DoeHetZelfNotaris
  • Veilige gegevensoverdracht
  • SSL certificaat