Hoe werkt een bankvolmacht in een levenstestament?

8.4
Pablo van Klinken is notarieel jurist en ondernemer. Al jaren actief op het snijvlak tussen juridische dienstverlening, informatie en technologie. Zeer succesvol in het opzetten van commercieel werkende nieuwe initiatieven. Drijvende kracht achter DoeHetZelfNotaris. Afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam in Nederlands Recht.
Hoe geef ik iemand een volmacht bij de bank?

Je moet naar de bank samen met de gevolmachtigde. Met een notarieel levenstestament kan je dat document inschrijven bij de bank. De procedure is op hoofdlijnen gelijk voor alle banken.

Bankvolmacht in levenstestament

bankvolmacht in een levenstestament

Een levenstestament kan je opstellen voor het geval dat je door bepaalde omstandigheden niet meer in staat bent om zelf beslissingen te nemen. In jouw levenstestament wijs je dan een gevolmachtigde aan die namens jou beslissingen neemt.

Zo kan je bijvoorbeeld ook iemand aanwijzen om jouw bankrekening te beheren als je dit zelf niet meer kan doen. De gemachtigde kan dan namens jou en via jouw bankrekening betaalopdrachten en overschrijvingen doen. Vind je deze oplossing te duur of te complex? Veel mensen maken met één van hun kinderen een en/of rekening. Daar zijn fiscaal en juridisch wel wat haken en ogen aan verbonden.

Banken stellen wel aanvullende eisen aan volmachtverlening. Een volmacht via een levenstestament is dan ook niet voldoende. Je moet dan nog samen met de persoon die je de volmacht wil verlenen naar een van de kantoorvestigingen van de bank. Voor een machtiging is dus eerst registratie (in persoon) vereist bij de bank. Je neemt dan het levenstestament mee.

Volmacht per bank

Lees hier hoe volmachtverlening of machtiging voor beheer van jouw bankrekening werkt voor:

Ook andere banken dan de hier genoemde hebben dergelijke diensten en soms afwijkende regels.

Bank werkt niet mee

De bank hoeft het levenstestament niet te accepteren. Er is geen plicht voor banken om mee te werken aan de registratie of uitvoering van een levenstestament. Vooral goedkopere en online banken claimen dat zij technisch niet in staat zijn een levenstestament uit te voeren. Zij zijn hier niet toe verplicht.

Heb je een levenstestament opgemaakt met daarin een financiële volmacht, dan wil je die graag registreren bij de bank waar al je bankzaken lopen. Maar de bank hoeft dit niet te doen. Dit is bepaald in een uitspraak van KIFID, het klachteninstituut voor de financiële dienstverlening.

Levenstestament wettelijke basis

Een levenstestament is niet bij wet geregeld. De algemene volmacht die je daarin kan regelen wel (artikel 3:60 BW e.v.). Hierin kan je bijvoorbeeld het gebruik van alle bankrekeningen vastleggen. Er zijn geen vormvereisten voor het levenstestament. Het is wel verstandig om een levenstestament op te stellen in de vorm van een notariële akte. Dan kan het namelijk ingeschreven worden in het Centraal Levenstestamenten Register.

Bank wil niet meewerken

In april 2020 heeft het KIFID een uitspraak gedaan over het registreren van een levenstestament bij de bank. De klant had een levenstestament opgesteld bij de notaris en daarna de bank verzocht om het levenstestament te verwerken in haar administratie. Die gaf aan het levenstestament niet te accepteren. In de uitspraak van het KIFID staat dat de bank geen wettelijke verplichting heeft om het levenstestament en de daarin opgenomen volmacht te verwerken. 

Maar het is begrijpelijk dat jij graag wilt dat het levenstestament door alle partijen is erkend. De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) en de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) hebben overeenstemming bereikt over hoe het model van de financiële volmacht in een levenstestament eruit moet zien. Levenstestamenten die gemaakt worden volgens dat model kunnen door een groot aantal banken in Nederland worden verwerkt. Dit geldt helaas niet voor alle zoals de kleinere banken, buitenlandse banken en diverse spaarbanken. Het is verstandig om voorafgaand aan het opstellen, na te vragen of zij jouw levenstestament accepteren. Kan dat niet, dan kan je jouw bankzaken onderbrengen bij één van de banken die dit wel doet.

Als ik via DoeHetZelfNotaris bij de oprichting kies voor ANBI statuten, heeft de stichting of vereniging na de oprichting dan meteen de ANBI status?

Nee, zeker niet. De ANBI status moet het bestuur aanvragen bij de Belastingdienst. Dus wanneer de status wordt verkregen is afhankelijk van jullie eigen activiteit. Dat ligt niet bij de notaris.

Wanneer ANBI status?

ANBI status

Via DoeHetZelfNotaris is het mogelijk om bij de oprichting van de stichting of vereniging de optie te selecteren dat de statuten worden opgemaakt zodat zij geschikt zijn om de ANBI status aan te vragen. Je moet wel zelf de doelstelling invullen, en deze moet voldoen aan de vereisten voor de ANBI status.

Het bestuur van de stichting of de vereniging moet de ANBI status zelf aanvragen bij de Belastingdienst.

Let wel op: de Belastingdienst stelt nog meer voorwaarden aan het verkrijgen van de ANBI status. Lees zorgvuldig het ANBI dossier waarin we alle onderwerpen behandelen.

Formaliteiten bij aanvraag

Als je voldoet aan alle eisen, kan je via een formulier een aanvraag doen bij de Belastingdienst. Het stichtingsbestuur of verenigingsbestuur doet deze aanvraag. De notaris kan dat niet zelf doen. De Belastingdienst stuurt binnen 8 weken na de aanvraag een brief met de beslissing over de toelating. Daarna neemt De Belastingdienst de organisatie op in het ANBI-register.

Stichtingen en verenigingen met een ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling) kunnen giften fiscaal gunstig aftrekken van de belasting.

Kan ik alleen aan mijn kleinkinderen schenken en mijn kinderen overslaan?

Ja, dit kan. Voor schenkingen geldt dat je zelf mag bepalen aan wie en hoeveel je schenkt, uiteraard binnen de grenzen van de wet.

Schenken aan kleinkinderen, niet aan kinderen

kleinkinderen

Het voelt oneerlijk ten opzichte van de kinderen die zelf geen kinderen hebben. Maar juridisch is er geen regel die bepaalt dat schenken “eerlijk” zou moeten. Je kunt iemand niet verplichten om iets aan iemand te schenken of een schenking te accepteren. Dat bepaalt hij of zij namelijk zelf. Bespreek dit altijd binnen de familie.

Veel conflicten ontstaan doordat er onduidelijkheid was. Na overlijden of ook al soms tijdens het leven. Als niet duidelijk is wat de motivatie is van de schenker om te handelen, dan ontstaat vaak ruzie.

Lage vrijstelling

Als oma schenkt aan de kleinkinderen is er wel een lagere vrijstelling dan wanneer zij zou schenken aan de kinderen. De schenkingsvrijstelling is bepaald door de verhouding die de ontvanger heeft ten opzichte van de schenker. Zo heeft de wetgever dat ooit bedacht. De tarieven voor schenken zijn ongeveer gelijk aan die voor erven.

Ook testament hoeft niet eerlijk

Ook bij het nalaten van vermogen via een testament is er geen regel dat dit eerlijk zou moeten plaatsvinden. In dat geval is het op grond van de testeervrijheid. Ook hier staat het iemand dus vrij om verschillende erfgenamen verschillend te behandelen. Alleen kinderen hebben een wettelijk recht op een deel van hun erfenis. Dat deel noem je de legitieme portie.

Je kunt bijvoorbeeld om fiscale redenen werken met een kleinkindlegaat. Daarbij laat jij direct geld na aan de kleinkinderen. Ook hierbij hoeven niet alle gezinnen hetzelfde deel van de erfenis te ontvangen.

Naar wie gaan mijn kinderen als ik geen voogd aanwijs?

Als beide ouders overlijden en ze hebben geen voogd aangewezen, dan zal de kinderbescherming daar een advies over opstellen. Zolang er nog een ouder leeft heeft die in principe de voogdij.

Geen voogdij geregeld

geen voogdij geregeld

Voogdij gaat over de situatie dat een kind geen ouders heeft meer heeft. In een testament kun je een regeling opnemen over de benoeming van een voogd. Als er geen testament is of het testament zegt er niks over, dan regelt de wet wat er gebeurt met de verzorging en opvoeding van het kind. Dat geldt trouwens ook als er wel een voogd is benoemd, maar die voogd zijn of haar taak niet aanvaardt. Het is daarom verstandig om ook een opvolgend voogd aan te wijzen.

Geen voogd

Als er geen voogd is benoemd, zal de rechter een beslissing nemen over wie de kinderen moet opvoeden. De rechter bespreekt dat dan met de families en eventueel kennissen. Soms zal de rechter de Raad voor de Kinderbescherming om advies vragen.

In het geval dat niemand de voogdij op zich wil of kan nemen, krijgt een instantie (bijvoorbeeld Stichting Jeugdbescherming) het gezag over het kind. Vervolgens zal de instelling een pleeggezin zoeken of het kind begeleiden met zelfstandig wonen.

Wat is het verschil tussen een koopakte en een transportakte?

De koopakte is niet door de notaris opgesteld, maar meestal door de makelaar. Het is de koopovereenkomst tussen de koper en verkoper. De transportakte is wel door de notaris opgesteld. Na ondertekening en inschrijving hiervan ben je eigenaar.

Verschil koopakte en transportakte

Te koop

Bij de koop van een woning moet jij als koper onder andere een koopakte en een transportakte ondertekenen. De koopakte is niet een notariële akte, maar een koopovereenkomst tussen de verkoper en de koper. Die akte wordt meestal opgesteld door een makelaar. Behalve in Amsterdam, daar doet een notaris dit meestal. Zodra je het eens bent over de koopprijs en andere koopvoorwaarden, teken je de koopakte. Daardoor wordt de verkoper verplicht om de woning te verkopen en word jij als koper verplicht om de koopprijs te betalen. Het is belangrijk om in de koopovereenkomst de belangrijkste verplichtingen op te nemen die gekoppeld zijn aan de eigendom van de onroerende zaak. Die haal je uit het eigendomsbewijs.

Eigendom gaat over met transportakte

Met het ondertekenen van de koopakte word je echter nog niet eigenaar van de woning. Na het ondertekenen moet er namelijk nog een transportakte door de notaris worden opgesteld. Door ondertekening en inschrijving van de transportakte in het kadaster word je pas daadwerkelijk eigenaar van de woning. Pas dan krijg je namelijk het eigendomsrecht. Zie ook beschikkingsbevoegdheid. De transportakte noemt men ook wel akte van levering, leveringsakte of overdrachtsakte.

Kern van het verschil

De koopakte en transportakte bevatten veelal dezelfde informatie en afspraken. De aktes hebben echter betrekking op andere aspecten van de eigendomsoverdracht. Je moet dus beide aktes ondertekenen om eigenaar te worden van de woning.

Daarnaast wordt er meestal ook een hypotheekakte getekend als de koopsom van de woning gefinancierd wordt met een hypothecaire lening.

Wanneer treden huwelijkse voorwaarden in werking?

Zijn de voorwaarden opgesteld voor het huwelijk? Dan treden ze in werking gelijk met het huwelijk. Zijn de voorwaarden opgesteld tijdens het huwelijk? Dan treden ze in werking de dag nadat de akte is gepasseerd.

Huwelijkse voorwaarden

Je mag als aanstaande echtgenoten zowel vóór als tijdens het huwelijk huwelijkse voorwaarden maken. De afspraak dat de aanstaande echtgenoten huwelijkse voorwaarden zullen maken heeft echter geen juridische waarde. Huwelijkse voorwaarden moeten namelijk verplicht bij een notariële akte worden aangegaan. De definitieve inhoud van de afspraken staat dan ook pas vast nadat de akte is ondertekend.

Meestal worden huwelijkse voorwaarden opgesteld voor het huwelijk. De voorwaarden gaan dan in werking op het moment van het huwelijk.

kalender

Je kunt ook huwelijkse voorwaarden opstellen tijdens het huwelijk. De gemeenschap van goederen wordt ontbonden als deze wordt opgeheven bij later opgestelde huwelijkse voorwaarden.

Huwelijkse voorwaarden treden in op de dag waarna de akte is gemaakt.

Huwelijksregister is niet bepalend

Dus niet pas vanaf de inschrijving in het huwelijksgoederenregister. Het is ook niet van belang op welke dag de huwelijkse voorwaarden zijn ondertekend door de echtgenoten. Alles wat je tot het moment van werking van de huwelijkse voorwaarden verkrijgt, valt dus nog steeds in de gemeenschap van goederen. Dat geldt dus ook voor alle schulden. Ook de schuldeisers van voor die datum zijn niet gebonden aan de nieuwe afspraken.

Voorbeeld in werking treden huwelijkse voorwaarden

Als je huwelijkse voorwaarden op 1 januari laat opmaken bij de notaris dan wordt de huwelijksgemeenschap ontbonden op 2 januari 00:00 uur. Op dat tijdstip beginnen de huwelijkse voorwaarden te werken. Dat is alleen anders als je in de akte van de huwelijkse voorwaarden een later tijdstip van inwerkingtreding hebt opgenomen.

Partnerschapsvoorwaarden

Voor partnerschapsvoorwaarden geldt hetzelfde. Ook deze kun je voor het geregistreerde partnerschap opstellen. Maar zijn pas geldig als ze bij notariële akte zijn aangegaan.

Kan ik huwelijkse voorwaarden vernietigen?

Ja, je kan huwelijkse voorwaarden onder bepaalde omstandigheden vernietigen. Dit kan op twee manieren. Door een uitspraak van de rechter of als een van de echtgenoten de voorwaarden ontbindt.

Huwelijkse voorwaarden vernietigen

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom je huwelijksvoorwaarden wil vernietigen. Zo kan het zijn dat je bent gedwongen om de huwelijksvoorwaarden aan te gaan. Of dat je niet wist wat de gevolgen ervan waren. Ook kan het zijn dat wat jullie met elkaar hebben afgesproken niet in de huwelijkse voorwaarden staat. Door het vernietigen worden de huwelijksvoorwaarden ongedaan gemaakt.

Huwelijksvoorwaarden kun je vernietigen als ze zijn gesloten onder een van deze situaties:

Royement of Doorhalen
  • Een geestelijke stoornis;
  • Dwaling (een onjuiste voorstelling van de feiten);
  • Bedrog;
  • Misbruik van omstandigheden;
  • Bedreiging.

Huwelijksvoorwaarden kun je op twee manieren vernietigen:

  • Door een uitspraak van de rechter (vonnis);
  • Door aan je echtgenoot te verklaren dat je de huwelijkse voorwaarden vernietigt.

Wat is vernietigen?

Het gevolg van vernietiging is dat vanaf dat moment de huwelijksvoorwaarden nooit hebben bestaan. En dus het wettelijk regime van toepassing was. Bij een huwelijk voor 1 januari 2018 was er dan altijd een gemeenschap van goederen. Bij een huwelijk van na die datum een beperkte gemeenschap van goederen.

Trouwens als de huwelijksvoorwaarden niet bij de notaris zijn gemaakt, dan zijn de huwelijkse voorwaarden altijd al nietig. Dat betekent dat de huwelijkse voorwaarden voor de wet niet bestaan en vernietiging in dat geval niet nodig is.

Het vernietigen van huwelijksvoorwaarden via de rechter is lastig en kostbaar. De rechter eist bewijs en een onderbouwing van waarom in jouw situatie de huwelijksvoorwaarden wilt vernietigen.

Huwelijks voorwaarden intrekken

Het kan ook zijn dat je de huwelijksvoorwaarden niet wilt vernietigen. Bijvoorbeeld als je het met elkaar erover eens bent dat de huwelijksvoorwaarden moeten worden opgeheven of aangepast.

Om te voorkomen dat je achteraf onaangenaam wordt verrast, is het belangrijk om vooraf goed te weten wat er in de huwelijksvoorwaarden staat en wat de gevolgen daarvan zijn. De notaris zal bij het opmaken van de huwelijksvoorwaarden je daarover uitleg geven.

Kan een rechtspersoon een rechtspersoon oprichten?

Ja zeker is dat mogelijk. Net zoals een gewone natuurlijke persoon een rechtspersoon kan oprichten. Dus bijvoorbeeld een stichting kan een BV oprichten, een BV kan een coöperatie oprichten, een BV kan een BV oprichten.

Hoe werkt het

Brief

De wet stelt een rechtspersoon (vaak) gelijk met een natuurlijke persoon. Zo kan een rechtspersoon lid zijn van een vereniging, contractspartij, erfgenaam zijn en eigenaar zijn van goederen. Ook kan een rechtspersoon een andere rechtspersoon oprichten. Bijvoorbeeld een BV die een andere BV of stichting opricht.

Een probleem is wel dat de rechtspersoon zelf niks kan doen. Mensen (natuurlijke personen) moeten daarom voor de rechtspersoon handelen, dat wil zeggen dat natuurlijke personen hem moeten vertegenwoordigen en namens de rechtspersoon moeten handelen. De bestuurder zal daarom namens de oprichtende rechtspersoon bij de notaris zitten en de notariële oprichtingsakte ondertekenen.

De bestuurder moet dan wel bevoegd zijn om de rechtspersoon te vertegenwoordigen. Zeker voor het oprichten van andere rechtspersonen moet dit expliciet zijn opgenomen in de statuten. De statuten kunnen daarover echter andere afspraken bevatten. Ook moet het oprichten van andere rechtspersonen passen in de statutaire doelstelling van de oprichtende rechtspersoon.

Dat wil zeggen dat het in algemene zin is toegestaan. Maar dat de notaris altijd in de statuten van oprichtende rechtspersoon moet kijken of dit expliciet is toegestaan. Hierdoor kan het in de praktijk soms lastig zijn of zelfs niet mogelijk. Dan moeten eerst de statuten van de oprichtende organisatie gewijzigd worden.

Voorbeeld

Een bekend voorbeeld van een vereniging die is opgericht door een rechtspersoon is de politieke partij PVV. De enige twee leden zijn een stichting en Geert Wilders. Toch is dit juridisch gezien een vereniging, want er zijn twee leden. Je kan ook geen lid worden van de PVV.

Wat betekent een besluit met algemene stemmen?

Een besluit met algemene stemmen betekent dat een besluit alleen aangenomen kan worden als alle aanwezige bestuurders hetzelfde stemmen. Dus als er unaniem is gestemd.

Besluit nemen

In de statuten staat soms dat een bepaald besluit met algemene stemmen moet worden genomen. Het bestuur heeft de bevoegdheid (en de taak) om te besluiten over belangrijke zaken die de rechtspersoon betreffen. In de statuten staat uit hoeveel personen het bestuur bestaat. Normaal gesproken heeft elke bestuurder één stem. Het is ook mogelijk om aan een bestuurder meer dan één stem toe te kennen. Let wel op sinds de invoering van de WBTR mag één bestuurder geen meerderheid van de stemmen meer hebben.

Besluit met algemene stemmen

Handen schudden

Met algemene stemmen betekent dat een besluit doorgang vindt (aangenomen) als alle aanwezige bestuursleden hetzelfde stemmen. Dus als er unaniem wordt gestemd. Dit is bij heel belangrijke zaken het geval. Bijvoorbeeld bij de opheffing van de rechtspersoon, of een wijziging van de doelstelling. Unaniem wil ook zeggen dat er niemand tegen stemt. Dus bijvoorbeeld drie voor en één onthouding van stemmen.

De statuten kunnen daarnaast regels bevatten over de vraag hoeveel bestuurders bij de stemming aanwezig moeten zijn om een geldig besluit te kunnen nemen. Wil je niet meer dat een besluit met algemene stemmen moet genomen, maar staat dat wel in de statuten? Dan kan je via de notaris een statutenwijziging doorvoeren.

Wanneer ben ik te goeder trouw voor verkrijgende verjaring?

Je bent te goeder trouw als je denkt dat jij eigenaar bent en dat ook mocht denken. Je moet jezelf objectief als eigenaar kunnen beschouwen. Ook andere moeten (kunnen) veronderstellen dat jij de eigenaar bent.
Je bent niet te goeder trouw (te kwader trouw) als je weet of behoort te weten dat je geen eigenaar bent.

Te goeder trouw voor verkrijgende verjaring

groen strook

Je koopt van iemand een perceel met een recht van overpad op het perceel van de buurman. De notaris schrijft de leveringsakte in bij het kadaster, maar het recht van overpad is niet in die akte opgenomen. Hierdoor ben je eigenlijk geen eigenaar geworden van het recht van overpad. Toch kan je na verloop van tijd daarvan alsnog eigenaar worden. Dat heet verkrijgende verjaring. De wet stelt een paar eisen aan verkrijgende verjaring. Zo moet je het goed (bijvoorbeeld het recht van overpad) tien jaar onafgebroken bezitten. Ook moet je te goeder trouw zijn.

Wat is te goeder trouw

Je bent een bezitter te goeder trouw als je denkt dat je eigenaar bent en je dat ook mocht denken. Dat laatste betekent dat je jezelf objectief als eigenaar mag beschouwen. Niet alleen jij, maar ook anderen moeten (kunnen) veronderstellen dat jij de eigenaar bent. Je bent in ieder geval niet te goeder trouw als je weet of behoort te weten dat je geen eigenaar bent. Dat is bijvoorbeeld als je een stuk gemeentegrond in bezit neemt.

Bij de verkrijging van registergoederen zoals een perceel of woning gelden strenge eisen voor goede trouw. Bij de aankoop van die goederen is (als er iets mis is) goeder trouw eigenlijk niet mogelijk. Je bent al niet te goeder trouw als je het Kadaster niet hebt geraadpleegd bij de aankoop en je door te kijken in het Kadaster kon weten dat de grond niet van de verkoper, maar bijvoorbeeld van de gemeente was. Ook doet de notaris vóór de aankoop onderzoek in het Kadaster. De notaris heeft een rechercheplicht of onderzoeksplicht. Daarbij wordt gecontroleerd of de verkoper echt de eigenaar is en of het perceel ook de omvang heeft zoals wordt opgegeven door de verkoper. Dit voorkomt problemen na de aankoop. Ben je niet te goeder trouw, dan noem je dat oneigenlijk gebruik.

Voorbeeld

In het geval van de aankoop van een recht van overpad dat niet door de notaris is ingeschreven kan je soms wel te goeder trouw zijn. Je mag ervan uitgaan dat de notaris het recht van overpad zal inschrijven in het Kadaster. Als je vervolgens tien jaar dat recht van overpad hebt uitgeoefend, kan je door verkrijgende verjaring alsnog eigenaar worden. Je hebt dan een akte van verkrijgende verjaring nodig.

Voor eens en altijd

Overigens geldt dat als je eenmaal te goeder trouw bent, je dan ook te goeder trouw blijft. De verjaring begint te lopen op het moment dat je te goeder trouw bent. Als je niet te goeder trouw bent dan geldt een verjaringstermijn van twintig jaar. Zie ook verjaring.

© 2026 · DoeHetZelfNotaris
  • Veilige gegevensoverdracht
  • SSL certificaat