Mag ik in mijn testament meer zaken opnemen dan mijn nalatenschap?
8.4
Mag ik in mijn testament meer zaken opnemen dan mijn nalatenschap?
8.4
Pablo van Klinken is notarieel jurist en ondernemer. Al jaren actief op het snijvlak tussen juridische dienstverlening, informatie en technologie. Zeer succesvol in het opzetten van commercieel werkende nieuwe initiatieven. Drijvende kracht achter DoeHetZelfNotaris.
Afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam in Nederlands Recht.
Kun je ook andere zaken dan je nalatenschap regelen in een testament?
In een testament regel je de zaken voor na jouw overlijden. Dat wil zeggen hoe jij wilt dat jouw bezittingen en schulden worden verdeeld. Ook kun je zaken regelen als jouw uitvaart of de voogdij over de kinderen.
Andere zaken dan het regelen van je erfenis (wie krijgt wat?) kunnen dan ook niet in het testament worden opgenomen door de notaris. Je kan in je testament wel een testamentaire stichting oprichten.
Extra zaken in een testament
Natuurlijk kun je ook wensen over de uitvaart regelen, maar die kan je ook vastleggen in een codicil. Je kan ook de voogdij van de kinderen regelen in een testament.
Er zijn ook mensen die ruim “over hun graf willen regeren”. Dat doen zij door bepaling op te nemen over mogelijke situaties die na hun overlijden zich voor kunnen doen. De meest bekende is de koude uitsluiting. Daarbij bepaal je dat de koude kant geen recht heeft op de erfenis bij een echtscheiding.
Je kunt dit veel verder doorvoeren, zoals bepaalde verplichtingen verbinden aan een legaat, een zogenaamd legaat onder last.
Er is een fors risico aan dit soort bepalingen. Je kunt bepalen dat de erfenis moet worden besteed aan de studie van een kleinkind. Maar krijgt dat kleinkind een ongeluk en gaat het nooit studeren? Door de bepaling in het testament mag het geld nu niet besteed worden aan de verzorging.
Wanneer is een buitenlands testament geldig in Nederland?
Als het testament juridisch juist is opgesteld, dan is het buitenlandse testament ook in Nederland geldig. Het gaat dan om het erfrecht van het land waar het testament is opgesteld.
Buitenlands testament
Nederland heeft een verdrag gesloten met andere landen. Het Haags testamentenverdrag bevat regels over de geldigheid van buitenlandse testamenten.
Als een buitenlands testament juridisch (voor het buitenlands recht) correct is opgesteld, dan is het testament ook geldig in Nederland. Het document is dan als testament geldig, dus het wordt in Nederland dan ook erkend als een testament. Mondelinge testamenten zijn in Nederland niet geldig. Daarbij maakt het niet uit of het mondeling testament is gemaakt in Nederland of in het buitenland.
Formele eisen
Een buitenlands testament is in Nederland geldig als het voldoet aan de wettelijke formaliteiten van:
het land waar het testament is gemaakt of
de staat waarvan de testateur de nationaliteit heeft ten tijde van het maken van het testament of zijn overlijden of
het land waar de testateur zijn woonplaats heeft ten tijde van het maken van het testament of zijn overlijden of
het land waar de testateur verblijft ten tijde van het maken van het testament of zijn overlijden.
Als er in het testament een onroerende zaak (zoals een huis) wordt nagelaten, moet het testament voldoen aan wettelijke eisen van het recht uit het land waar die onroerende zaak is. Als een huis dat staat in Spanje wordt nagelaten, moet het testament dus voldoen aan het Spaanse recht.
Hoe kom je achter een buitenlands testament
Van een groot aantal Europese landen kan je online informatie vinden hoe je een testament kan achterhalen. Dat staat in een apart artikel, is er een buitenlands testament?
Hele testament geldig?
Of alle bepalingen in het testament zelf (dus de inhoud) ook geldig is in Nederland is een tweede vraag. Dat moet per beding of clausule worden beoordeeld (door de rechter).
Waarom moet je een verklaring van erfrecht inschrijven in het Kadaster?
Als er in een erfenis onroerend goed zit, moet dat overgeschreven naar de erfgenamen. Het moet van de naam van de overledene, naar de erfgenamen. Dat moet in het Kadaster en kan alleen door een verklaring van erfrecht in te schrijven. Dat moet de notaris doen.
Verklaring van erfrecht inschrijven bij Kadaster
Als je een huis, stuk grond of andere registergoederen erft, is het verstandig om een verklaring van erfrechtin te laten schrijven bij het Kadaster. Dat kan de notaris voor je doen.
Na het overlijden van de erflater blijven de goederen die hij of zij heeft nagelaten namelijk op zijn of haar naam staan in Kadaster. Als je wilt dat het Kadaster de eigendommen op jouw naam zet, moet je een verklaring van erfrecht inschrijven in het Kadaster. Dit is belangrijk voor de WOZ belastingaanslag van de gemeente, levensverzekering en andere praktische zaken. Door een juiste tenaamstelling worden berichten met betrekking tot het onroerend goed namelijk niet meer aan de overleden erflater gericht, maar aan de huidige rechthebbende erfgenaam of eigenaar. Dit voorkomt pijnlijke momenten voor de nabestaanden van de overleden erflater.
5 redenen om een verklaring van erfrecht nu in te schrijven in het Kadaster
je wil de woning verkopen, zie de uitleg hieronder;
je wil bezwaar maken tegen de WOZ-waarde (of een ander bezwaar maken), je moet belanghebbende zijn en dat toon je aan met de inschrijving;
je wil de erfpacht afkopen of een vergunning aanvragen voor bijvoorbeeld een verbouwing, alleen de formele eigenaar volgens het Kadaster kan dit doen;
je wil een verzekering afsluiten of oversluiten, in principe kan alleen de eigenaar dit doen;
je wil dat de correspondentie niet langer op naam van een overleden binnenkomt.
Verklaring van erfrecht vereist bij verkoop
Op het moment dat je het onroerend goed wilt verkopen, moet dit juist staan geregistreerd. Op dat moment kan er alleen geleverd worden door degene op wiens naam het geregistreerd staat in het Kadaster. Sommige notarissen willen op dat moment niet de verklaring van erfrecht van een andere notaris registreren. Zij rekenen dan extra kosten. In de koopakte nemen ze namelijk op hoe de verkoper het eigendom op het onroerend goed heeft verkregen.
Bij het laten maken van de verklaring van erfrecht op deze site kun je ook direct de opdracht geven voor inschrijving. De notaris rekent je dan een geringe vergoeding voor het inschrijven van de verklaring van erfrecht.
Ik heb al een verklaring van erfrecht
Heb je al een verklaring van erfrecht laten opstellen, maar is deze nooit ingeschreven bij het Kadaster? Dat kan alsnog. Wij regelen dat!
Wat wij nodig hebben is jouw aanvraag en daarna vragen we via een beveiligde omgeving een scan van de verklaring van erfrecht op. Wij controleren die omdat er bepaalde verplichte zaken in moeten staan. Zo moet er expliciet in staan dat de erfenis is aanvaard. Ook kan het zijn dat je een heel oude verklaring hebt van voor 2003. Dan moeten we nog een paar zaken goed nakijken. Soms moeten we aanvullende vragen stellen en daar rekenen we dan een aanvullend bedrag van € 50,– voor.
Kan ik een gedane schenking alsnog uitsluiten van een gemeenschap?
Nee, je kunt niet achteraf de voorwaarden wijzigen van een eerder gedane schenking. Je kunt wel voorwaarden stellen op het moment dat je de schenking doet.
Schenking en gemeenschap van goederen
Er zijn twee situaties. Soms komt de vraag naar het alsnog uitsluiten van de schenking niet aan de orde.
Die verschillen hebben te maken met de datum waarop iemand getrouwd is. Bij huwelijken van voor 1 januari 2018 moet de begiftigde de giftdelen met zijn of haar echtgenoot. Die huwelijken zijn in gemeenschap van goederen. Als je dan iets schenkt en er daarover verder niks is vastgelegd, dan valt het in de gemeenschap.
Daarmee is die dus automatisch voor de helft van de partner. Dat geldt ook als de begiftigde gaat scheiden. Ook dan wordt de gift verdeeld tussen de ex-echtgenoten.
Dat is natuurlijk anders als het echtpaar zelf huwelijks voorwaarden heeft opgesteld. Dan kunnen zij onderling andere regels hebben opgesteld.
Zijn ze getrouwd na 1 januari 2018, dan blijft de schenking juist alleen van jouw kind. Vanaf die datum zijn huwelijken nog maar in een beperkte gemeenschap van goederen. Schenkingen vallen hier dan expliciet buiten de gemeenschap. Hier kunnen de echtelieden dit juist bij huwelijks voorwaarden hebben omgekeerd. Dus dat de schenkingen in hun geval juist wel gemeenschappelijk bezit worden.
Achteraf alsnog uitsluiten van een gemeenschap
Je hebt de schenking gedaan toen het huwelijk nog goed ging. Nu zie je echter dat het de verkeerde kant op gaat. Kun je nu achteraf bepalen dat de schenking toch niet in de gemeenschap had mogen vallen? Als je eenmaal hebt geschonken, dan kun je die schenking niet achteraf uitsluiten van de gemeenschap.
Je had de schenking buiten de huwelijksgemeenschap van de begiftigde kunnen houden door in de schenkingsakte een uitsluitingsclausule op te nemen. Met een uitsluitingsbepaling regel je dat de schenking nooit in een gemeenschap valt. Met een iets vriendelijkere variant (standaard in onze aktes), regel je dat bij overlijden van de ontvanger de uitsluiting niet van toepassing was. Dat scheelt in de erfbelasting. Dat moet je dan al wel van tevoren in de schenkingsakte hebben opgenomen.
Insluiten in de gemeenschap
Omdat bij huwelijken na 1 januari 2018 de giften geen onderdeel uitmaken van de gemeenschap, kan dat juist ongewenst zijn. Je wilde nadrukkelijk zowel je kind als diens partner schenken. Of je wilt niet dat een deel van de schenking straks in de erfbelasting verdwijnt. In dat geval kun je opnemen bij de schenking dat deze juist wel onderdeel van een gemeenschap uitmaakt. Je noemt dat een insluitingsclausule.
Wat is het verschil tussen oprichters en bestuurders?
De oprichter is de persoon die naar de notaris gaat om de organisatie op te richten. Meestal is die ook direct bestuurder. Dat is niet noodzakelijk. Er kunnen ook andere bestuurders zijn dan de oprichter.
De oprichter is de persoon die in de oprichtingsakte wordt genoemd als oprichter, ook wel comparant. De oprichter verklaart in de oprichtingsakte dat hij of zij de wil heeft om de rechtspersoon op te richten en zet dan zijn handtekening onder de oprichtingsakte. Nadat de oprichting is voltooid kan de oprichter al buiten beeld verdwijnen. Er zijn soms niet zakelijke redenen waarom iemand graag in de statuten is opgenomen als oprichter. Zo ben je dan wel betrokken vanaf de start.
Ook bij een stichting die bijvoorbeeld is opgericht in een testament zal de oprichter zeker geen bestuurder zijn.
Bestuurders
Daarnaast bepaal je bij de oprichtingsakte (bij de stichting, NV en BV) wie bij de start, de bestuurders van de rechtspersoon zullen zijn. Zij vormen samen het bestuur. De bestuurders zijn de personen die de rechtspersoon onder andere vertegenwoordigen, het beleid vaststellen en toezien op de dagelijkse gang van zaken.
Het bestuur van de vereniging wordt benoemd door de leden (Algemene Vergadering). Als je wil dat jouw stichting wordt toegelaten als een ANBI, heeft jouw stichting minstens drie bestuurders nodig.
Conclusie verschil bestuurder en oprichter
Het verschil is dus de oprichters (slechts) de rechtspersoon oprichten en dat de bestuurders de rechtspersoon besturen.
Het bestuur is een orgaan met bevoegdheden in tegenstelling tot de oprichter(s). De oprichters hoeven dus niet per se ook de bestuurders te zijn, maar dat is meestal wel zo.
De aandeelhouders kunnen besluiten om de BV op te heffen. Zij doen dat met een aandeelhoudersbesluit. Er is de gewone opheffing en de snelle turbo liquidatie van een BV.
Rechtspersoon opheffen
Een eenmaal bij de notaris opgerichte rechtspersoon kun je ook weer opheffen. Dat heet dan ontbinding.
Een BV opheffen kan zonder notariële akte of een rechterlijke uitspraak. Je hebt er wel een besluit van de algemene vergadering voor nodig. Bij de BV en NV is dat de aandeelhoudersvergadering. Er wordt dan een ontbindingsbesluit genomen. Je kan niet in alle gevallen het vermogen van een organisatie overhevelen. Er kan sprake zijn van zogeheten beklemd vermogen.
Vanaf 15 november 2023 geldt de Tijdelijk wet transparantie turboliquidatie. Vanaf dat moment geldt een verantwoordings- en bekendmakingsverplichting. Dat houdt in dat er bepaalde stukken bij de Kamer van Koophandel gedeponeerd moeten worden, binnen 14 dagen nadat het ontbindingsbesluit is genomen. De tijdelijke wet geldt in beginsel voor 2 jaar. Deze wet heeft tot gevolg dat het minder eenvoudig is om snel een rechtspersoon op te heffen. Door deze wijziging moet je de volgende stukken deponeren bij de Kamer van Koophandel:
Een balans en een staat van baten en lasten met betrekking tot het boekjaar waar in de rechtspersoon is ontbonden;
De jaarrekeningen over voorafgaande boekjaren, voor zover deze nog niet openbaar zijn gemaakt;
Een beschrijving van:
de oorzaak van het ontbreken van baten op het tijdstip van ontbinding;
de wijze waarop de baten van de rechtspersoon te gelde zijn gemaakt en de opbrengsten zijn verdeeld; en
de redenen waarom een schuldeiser geheel of gedeeltelijk onbetaald is gebleven.
Vooraf regelen hoe je wordt opgeheven
Bij de oprichting kun je in de statuten bepalingen opnemen over (het besluit tot) de opheffing. Zo kun je opnemen dat het ontbindingsbesluit aan bepaalde eisen moet voldoen. Zoals een bepaald minimum aantal aanwezige aandeelhouders of een bijzondere meerderheid (meer dan de helft van de stemmen). Zo voorkom je dat een ontbindingsbesluit te snel kan worden genomen.
Versneld opheffen BV
Je kunt een BV heel snel opheffen. Dat noem je een turboliquidatie. De eis hiervoor is dat er geen schuldeisers zijn. De aandeelhouders besluiten dat er geen bekende schuldeisers zijn. Het gevolg is wel dat zij nu persoonlijk aansprakelijk zijn als achteraf blijkt dat er toch schuldeisers zijn. De turboliquidatie zie je vaak terug bij faillissementsfraude.
Gewoon BV opheffen
Wil je normaal een BV opheffen dan gaat dit eigenlijk in twee stappen. Eerst is er het besluit tot opheffing. Je moet goede notulen maken van een opheffingsbesluit. Hieronder vind je daar een model voor.
De tweede stap is dan het in kaart brengen van de schuldeisers van de BV en alle schulden voldoen. Hierna stel je een eindbalans op. Dat noem je vereffenen. In de statuten of bij het opheffingsbesluit kan je wel anderen dan het bestuur aanwijzen als vereffenaars van het vermogen van de rechtspersoon.
Opheffen is nog niet beëindigd
Let op: door het nemen van het ontbindingsbesluit blijft de rechtspersoon nog steeds bestaan. Door een ontbindingsbesluit wordt de rechtspersoon dus wel ontbonden, maar nog niet beëindigd. Het vermogen van de BV moet dan namelijk nog worden verdeeld (vereffend) onder de aandeelhouders. Dat is pas anders als de rechtspersoon op het tijdstip van de ontbinding geen baten meer heeft. Bij vereffening moeten ook de gegevens van de rechtspersoon 7 jaar worden bewaard. Wie dat moet doen kun je opnemen in de statuten, of bepalen in het opheffingsbesluit.
Als de BV is beëindigd dan moet dat ingeschreven worden in het handelsregister. Daarbij schrijf je dan ook in wie de vereffenaar is van de boedel. Op die manier is voor eventuele schuldeisers direct duidelijk bij wie ze zich kunnen melden. Ook geef je hier aan waar de stukken worden opgeslagen. Alle stukken moeten 7 jaar worden opgeslagen bij een bewaarder.
Notulen AVA ontbinden vennootschap (turboliquidatie)
Notulen waarbij de aandeelhouders besluiten om een BV per direct op te heffen. Met die zogenaamde turboliquidatie komt per direct een einde aan de BV. Dat besluit moet je wel goed en correct nemen. Daarvoor zijn deze notulen een onmisbaar hulpmiddel.
Wat is het verschil tussen een testament en een levenstestament?
Een levenstestament is voor tijdens het leven. Hierin staat wie er namens jou beslissingen mag nemen. Een testament is voor erna. Daarin staat wie jouw erfgenamen zijn.
Wat is het verschil tussen een testament en een levenstestament?
Het grote verschil tussen een testament en een levenstestament is dat een gewoon testament bepalingen bevat voor na jouw overlijden. Een levenstestament bevat nou juist bepalingen die gelden tijdens jouw leven. Een gewoon testament werkt dus pas na jouw overlijden, terwijl een levenstestament al tijdens jouw leven geldt.
In een gewoon testament bepaal je wie jouw erfgenamen zijn en hoe (en door wie) jouw nalatenschap wordt verdeeld. In een levenstestament bepaal je bijvoorbeeld wie voor jouw financiële zaken gaat zorgen als je dit door dementie, ziekte of een andere reden niet meer zelfstandig kan doen. Denk bijvoorbeeld ook aan het aanwijzen van iemand die medische beslissingen voor je zal nemen.
Allebei dus nodig?
Voor veel mensen is een testament niet altijd noodzakelijk (maar soms wenselijk). Voor hen is de wettelijke regeling afdoende. De langstlevende heeft het vruchtgebruik. Partner en kinderen zijn erfgenaam. Maar een levenstestament is voor iedereen noodzakelijk. Want als jij een ongeluk krijgt, dement wordt of tijdelijk niet in staat bent te besluiten, is er niemand die dat namens jou kan doen. De wet heeft hier niet in voorzien, je moet het dus zelf regelen.
Moet het woord ‘vereniging’ in de naam van de vereniging?
Nee, je hoeft bij verenigingen niet het woord ‘vereniging’ te gebruiken in de statutaire naam. Het staat je dus vrij om iedere naam te kiezen die je leuk vindt. Dat is anders dan bij stichtingen of BV’s.
Statutaire naam van vereniging
Het is verplicht om de naam van de vereniging op te nemen in de statuten. Het woord ‘vereniging’ hoeft echter niet in de statutaire naam van de vereniging te staan. Dat is dus anders dan bij een stichting of een BV.
Naam vereniging vrij
Bij verenigingen staat het je vrij om het woord vereniging in de naam op te nemen. Je ziet dus ook vaak varianten hierop. Footballclub, of voetbalclub mag dus ook, hoewel dat per definitie een vereniging is. Ook een personeelsvereniging hoeft dus niet dat woord in de naam op te nemen.
Bij een Vereniging van Eigenaren is het trouwens wel verplicht om het woord vereniging in de naam op te nemen.
Statutaire naam van de vereniging wijzigen
Als je na de oprichting van de vereniging wel of niet meer het woord vereniging in de statutaire naam wil hebben dan is daarvoor een besluit tot statutenwijziging van de algemene vergadering vereist. Vervolgens moeten de statuten via een notariële akte worden gewijzigd en ingeschreven in het Handelsregister.
Een korte weg is trouwens om niet de statuten te wijzigen, maar uitsluitend een handelsnaam toe te voegen. Dat kan zonder wijziging van de statuten. Deze uitgebreide procedure geldt niet voor de vereniging met beperkte bevoegdheid (informele vereniging).
Ja, de site en de notarissen voldoen aan alle juridische regels en rechterlijke uitspraken die er zijn voor online juridische dienstverlening.
Volwaardige notariële dienstverlener
DoeHetZelfNotaris is een volwaardige notariële dienstverlener waarbij je volwaardige en rechtsgeldige notariële akten kunt maken. De aktes voldoen aan alle wettelijke regels die gelden voor notarissen op grond van de Notariswet en andere beroeps- en gedragsregels. Een akte die je via DoeHetZelfNotaris maakt en die bij de notaris wordt gepasseerd heeft net zoveel waarde als een akte die je bij een notaris op kantoor laat maken. Daarmee is de akte legitiem en bruikbaar. Het enige verschil is dan ook de prijs voor de akte.
Nadat je de conceptakte op de site hebt gemaakt, ga je voor een passeerafspraak naar een van onze notarissen. Bij het passeren zal de notaris uiteraard zijn wettelijke plichten uitvoeren, zodat er geen gebreken kleven aan de notariële akte. De notaris zal zijn of haar werkzaamheden zorgvuldig uitvoeren.
Diverse rechters bogen zich hier al over
Doordat initiatieven als DoeHetZelfNotaris de traditionele beroepsgroep wakker schudden zijn er wat rechtszaken geweest. Deze hebben steeds opgeleverd dat initiatieven zoals die van ons legitiem zijn en dus toegestaan.
De tuchtrechter van het notariaat heeft zich gebogen over de vraag of een samenwerking tussen notarissen en online diensten (zoals DoeHetZelfNotaris) is toegestaan op grond van de wet. Twee gerechtelijke instanties hebben die vraag bevestigend beantwoord. Je kan het nalezen op onze site in de artikelen: Hema 1 en Hema 2.
Na deze uitspraken volgt nog Hema 3 over discriminatie. Een klant had zich beklaagd dat zij als Duitser geen samenlevingscontract kon maken voor het lage tarief. Het college voor de Rechten van de Mens vond dit geen probleem, niet iedereen kan online geholpen worden.
Mag ik een erfstuk verkopen dat mijn echtgenoot heeft geërfd?
Nee, als jouw echtgenoot een erfstuk heeft geërfd mag je dit niet zomaar verkopen. Je hebt hiervoor toestemming van jouw echtgenoot nodig. Dit geldt ook als je in gemeenschap van goederen bent getrouwd.
Erfstuk geërfd door echtgenoot
Jouw echtgenoot heeft iets geërfd. Jij hoeft dat object niet zo nodig in huis en wil het verkopen. Mag dat?
We maken onderscheid. Jullie zijn getrouwd in gemeenschap van goederen, jullie zijn getrouwd in een beperkte gemeenschap van goederen of jullie zijn getrouwd op huwelijks voorwaarden.
Gemeenschap van goederen
Je bent in gemeenschap van goederen getrouwd. Je echtgenoot erft zonder uitsluitingsclausule een object. Het geërfde object valt dan in de huwelijksgemeenschap. Hierdoor ben je, populair gezegd, beiden eigenaar van het object.
Nu hangt het af van de aard van het object. Betreft het kleding of sieraden? Die mag je niet verkopen zonder toestemming van je echtgenoot. Alleen jouw echtgenoot mag het object verkopen.
Volgens artikel 1:94 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek (BW) geldt:
“Tot de gemeenschap behoren niet goederen die, naar hun aard, uitsluitend bestemd zijn voor het persoonlijk gebruik van een der echtgenoten…
Andere objecten vallen wel in de gemeenschap. Die kun je dan wel verkopen.
Beperkte gemeenschap
Alle huwelijken gesloten na 1 januari 2018 zijn in een beperkte gemeenschap van goederen. Die ziet onder andere op alle verkrijgingen uit een erfenis. Die verkrijgingen vallen niet in de gemeenschap en blijven dus persoonlijk. Helaas, je hebt in juridische zin niets over het erfstuk te zeggen.
Huwelijkse voorwaarden
Dit geldt ook als je op huwelijkse voorwaarden bent getrouwd. Dan valt alles wat je echtgenoot erft niet in de gemeenschap. Jij bent dan niet bevoegd om zaken die van jouw partner zijn te verkopen. Meestal omdat de inhoud van huwelijks voorwaarden kan verschillen.
Juridisch is niet alles
Het is maar de vraag of je iets opschiet met een juridisch antwoord. Als jij de antieke kast verkoopt die jouw partner heeft geërfd. Als jouw partner het daar niet mee eens was kun je juridisch mogelijk gelijk hebben. In de relatie zal dit niet positief uitpakken vermoedelijk.
