Tarief Box 3 inkomstenbelasting

8.4
Wat is het tarief in box 3 inkomstenbelasting in 2026?

Het tarief in box 3, de vermogensbox, kent een vrijstelling en een tarief dat uit schijven is opgebouwd. Het tarief bereken je over het inkomen uit vermogen.

Belasting

Belasting in box 3

Het vermogen in box 3 bestaat uit de bezittingen minus de schulden. De eigen woning zit niet in box 3. Van dat vermogen gaat een vrijstelling af. Deze is hoger voor mensen met een fiscale partner. De belasting wordt geheven over het vermogen, waarbij het er niet toe doet wat het werkelijke rendement is dat je behaalde. Vanaf 2023 is er een fictief rendement en zijn er verschillende rendementsklassen. Door een uitspraak van de Hoge Raad kun je nu ook opteren voor het werkelijke rendement.

Vrijstelling vermogen box 3 in 2026

De vrijstelling is een bedrag waarover geen belasting wordt geheven. Het bedrag voor een alleenstaande is verdubbeld als je een fiscaal partner hebt. Het vermogen is vrij toe te delen. Het vrijgestelde bedrag wijzigt ieder jaar.

JaartalAlleenMet partner
2026€ 59.357€ 118.714
2025€ 57.684€ 115.368
2024€ 57.000€ 114.000
2023€ 57.000€ 114.000
2022€ 50.650€ 101.300
Bron: Belastingdienst

Tarief box 3 belasting 2026

Het tarief Box 3 bestaat uit schijven.

Vermogen AlleenVermogen SamenTarief
€ 0- € 59.357€ 0- € 118.714Vrijgesteld
>€ 59.357> â‚¬ 118.71436%
Bron: Belastingdienst

Belastingdienst

Op de site van de belastingdienst vind je meer informatie over de vermogensbestanddelen die in box 3 opgenomen zijn en over de inkomstenbelasting. Ook vind je uitleg over de rekenwijze.

Wanneer is de executeur klaar?

Wanneer hij of zij de werkzaamheden heeft voltooid, dan is de executeur klaar. Dat is veelal in onderling overleg tussen de executeur en de erfgenamen. In de praktijk is het als de executeur rekening en verantwoording heeft afgelegd en de nalatenschap heeft verdeeld onder de erfgenamen.
De werkzaamheden kunnen ook stoppen door verloop van tijd als de executeur voor een bepaalde tijd was benoemd.

Het einde van de taak van de executeur

kalender

Stel dat een overledene jou heeft aangewezen als executeur. Dan moet je besluiten of je die taak wel of niet gaat uitvoeren. Als je besluit dat je de taak van executeur op je neemt, is het ook goed om te weten wanneer jouw taak eindigt. Wanneer ben je eigenlijk klaar met de executeurstaak?

Taak van de executeur

De executeur beheert de erfenis en handelt deze af. De wet geeft ook een opsomming van momenten waarop de taak van de executeur eindigt. Namelijk in artikel 4:149 van het Burgerlijk Wetboek. De taak van een executeur eindigt automatisch:

  1. Wanneer hij of zij de werkzaamheden heeft voltooid. Dat is veelal in onderling overleg tussen de executeur en de erfgenamen of bijvoorbeeld als de executeur rekening en verantwoording heeft afgelegd en de nalatenschap heeft verdeeld onder de erfgenamen.
  2. Door verloop van tijd als de executeur voor een bepaalde tijd was benoemd door de erflater.
  3. Door overlijden, doordat de executeur in de schuldsanering komt, doordat de rechtbank de executeur failliet verklaart, doordat de executeur onder curatele wordt gesteld of als zijn of haar vermogen onder bewind wordt gesteld.
  4. Als de nalatenschap via de rechtbank wordt vereffend (bijvoorbeeld bij beneficiaire aanvaarding door de erfgenamen).
  5. Als het testament dat bepaalt.

Daarnaast kan de taak van de executeur eindigen door ontslag op verzoek van de executeur zelf aan de kantonrechter. In plaats daarvan kan een mede-executeur, erfgenaam of het Openbaar Ministerie ook het ontslag verzoeken of kan de kantonrechter zelf (dus zonder een verzoek) de executeur ontslaan. In dat geval wordt ontslag alleen verleend als er gewichtige redenen zijn.

Na einde executeurstaak

Als de executeurstaak is geëindigd, is de executeur nog wel verplicht om alles te doen wat niet zonder nadeel voor de afwikkeling van de nalatenschap kan worden uitgesteld. De executeur is daartoe verplicht totdat de persoon die na hem de nalatenschap mag beheren dat heeft aanvaard. Denk bijvoorbeeld aan een vereffenaar die door de rechter is benoemd.

Beheer van de executeur

Let wel op: het eindigen van de taak van de executeur heeft niet automatisch ook het einde van het beheer van de executeur tot gevolg. Totdat het beheer eindigt, zijn de erfgenamen beperkt bevoegd om over de erfenis te beschikken. Zie ook beheersexecuteur.

Wat is een afwezigheidsbewind?

Als iemand vermist is dan kan de rechter iemand anders aanwijzen om namens die persoon te handelen. Bijvoorbeeld bij een vermiste erfgenaam kan je een afwezigheidsbewind aanvragen om de erfenis af te handelen.

Afwezigheidsbewind voor vermiste personen

Bij afwezigheidsbewind verricht een bewindvoerder namens een afwezige of vermiste persoon de handelingen die diegene normaal gesproken zelf zou verrichten.

Het is dus eigenlijk een bewind met de bijzonderheid dat het gaat om een vermiste persoon. Maar wat houdt een afwezigheidsbewind nu precies in? Hoe kan je dat regelen en wanneer eindigt dat bewind?

Afwezigheidsbewind en bewindvoerder

Er zijn verschillende situaties waarin het belangrijk kan zijn om beslissingen te nemen namens iemand die onvindbaar is, maar niet overleden. Bij de afwikkeling van een nalatenschap kan het voorkomen dat er een vermissende persoon betrokken is. Bijvoorbeeld een geëmigreerde of onvindbare erfgenaam. Dan kan een afwezigheidsbewind nuttig zijn.

afwezigheidsbewind

De bewindvoerder, die meerderjarig moet zijn, gaat de financiële zaken van de vermiste persoon regelen. Bijvoorbeeld het betalen van rekeningen, boekhouden, de bankrekening beheren en belastingaangifte doen. Maar ook het opzeggen van (onnodige) overeenkomsten en verzekeringen. Denk aan abonnementen en de huurovereenkomst voor de ongebruikte huurruimte. Voor grote financiële uitgaven zal meestal voorafgaande toestemming van de kantonrechter nodig zijn.

Een afwezigheidsbewind is dus eigenlijk een soort volmacht die iemand via de rechter krijgt. Daarom kan een volmacht in veel gevallen een afwezigheidsbewind onnodig maken. Zie ook levenstestament.

Vereisten voor afwezigheidsbewind

Een afwezigheidsbewind kan niet zomaar. Er zijn een aantal voorwaarden, namelijk:

  1. De persoon heeft zijn of haar woonplaats verlaten; Dit geldt ook bij vermissing en bij onbereikbare personen. Bijvoorbeeld in gevallen waarin iemand is vertrokken naar een land waar vervolgens een oorlog of natuurramp plaatsvindt.
  2. De afwezige persoon heeft zijn zaken niet voldoende op orde gesteld (bijvoorbeeld door geen volmacht aan iemand te verlenen) en 
  3. Er is een noodzaak om orde op zaken te stellen of de afwezige te (laten) vertegenwoordigen (door een bewindvoerder).

Verzoek tot benoeming bewindvoerder

De bewindvoerder moet door de kantonrechter worden benoemd. Alleen belanghebbenden (en het Openbaar Ministerie) kunnen dat verzoek doen. Dat zijn bijvoorbeeld achtergebleven familieleden, mede-erfgenamen en mogelijke erfgenamen. Op Rechtspraak.nl kan je lezen hoe en waar je dit verzoek moet indienen.

Einde afwezigheidsbewind

Het afwezigheidsbewind eindigt als de vermiste persoon terugkeert en met de bewindvoerder het bewind beëindigt of tot opzegging overgaat. Het bewind eindigt ook als zijn of haar overlijden komt vast te staan.

Vermiste erfgenaam en vermoeden van overlijden

Voor het uitoefenen van rechten van erfgenamen heeft de wet een aparte regeling. In dit artikel leggen wij die regeling graag voor je uit. Bij een vermoeden van overlijden van de vermiste persoon kan de rechtbank op verzoek een rechtsvermoeden van overlijden uitspreken, zodat (financiële) zaken kunnen worden afgewikkeld alsof de vermiste persoon is komen te overlijden.

Kijk voor meer informatie over het afwezigheidsbewind en vermissing en wat je dan kunt doen op de website van Slachtofferhulp Nederland.

Moet ik voor het wijzigen van de statutaire zetel naar de notaris gaan?

Ja, dat is verplicht. De statutaire zetel staat namelijk in de statuten van de rechtspersoon. Om de statutaire zetel te wijzigen, moet je dus verplicht naar de notaris. Die zal de statuten aanpassen in een akte. Vervolgens zal de notaris de statutenwijziging doorgeven aan de Kamer van Koophandel.

Zetelverplaatsing

Bij de oprichting van een rechtspersoon moet de notaris statuten opmaken. In die statuten moet in ieder geval, wettelijk verplicht, ook de statutaire zetel van de rechtspersoon staan. Om wat voor reden dan ook kan na de oprichting de wens ontstaan om de statutaire zetel of statutaire vestigingsplaats te verplaatsen naar een andere gemeente.

Brief

Omdat de statutaire zetel in de statuten staat, moet je voor een zetelverplaatsing de statuten wijzigen. Die statutenwijziging moet via de notaris plaatsvinden. De notaris maakt dan een nieuwe notariële akte (een akte van statutenwijziging) en schrijft die vervolgens in bij het Handelsregister.

Besluit tot statutenwijziging

Let op: voor een statutenwijziging is een besluit van het daartoe bevoegde orgaan nodig.

De notaris zal bij het opmaken van de nieuwe statuten moeten nagaan of aan alle formaliteiten voor de statutenwijziging is voldaan.

Voor het wijzigen van het bezoekadres of kantooradres van de rechtspersoon heb je geen statutenwijziging nodig. Die adreswijziging kun je rechtstreeks en gratis bij de Kamer van Koophandel doorgeven.

Vestigingsadres wijzigen

Het is niet altijd nodig om de statutaire zetel aan te passen. Soms is het wijzigen van het vestigingsadres voldoende. Deze wijziging kan je kosteloos doorgeven bij de Kamer van Koophandel. De statutaire zetel is namelijk van geen belang. Meestal staat in de statuten dat een vergadering moet plaatsvinden in de gemeente waar de organisatie haar statutaire zetel heeft. Tegelijk staat er praktisch altijd dat de vergadering kan besluiten elders te vergaderen. Neem dan altijd in de notulen van de vergadering op dat de vergadering correct bijeen is geroepen naar het oordeel van de aanwezigen. Zo ontkom je aan een statutenwijziging voor dit detailpunt.

Lees ook: Adres wijzigen van rechtspersoon

Hoe aanvaard ik de benoeming tot executeur?

Voor de verklaring van executele moet je de benoeming tot executeur uitdrukkelijk aanvaarden. Daarbij moet jouw handtekening onder die aanvaarding gelegitimeerd worden. Aan het aanvaarden van de benoeming zitten verplichtingen en risico’s.

Aanvaarding is geen plicht

Als iemand jou in een testament heeft benoemd tot executeur, dan is het nog geen plicht dat je dat gaat doen. Het is meer een verzoek of je het wil doen. Meestal heeft iemand in het testament ook voorzien in de situatie dat jij niet wil aanvaarden. Er is een reserve benoemd, of een andere procedure.

Door aan de slag te gaan met het afhandelen van de erfenis aanvaard je de benoeming tot executeur. Voor de verklaring van executele moet je de benoeming uitdrukkelijk aanvaarden.

Aanvaarden moet expliciet

Brief

Als je de benoeming tot executeur aanvaardt moet dit worden vastgelegd in een verklaring van executele. Deze kan je via de DoeHetZelfNotaris eenvoudig en snel opstellen.

Deze verklaring kunnen wij 100% online regelen voor jou. Je ontvangt van LexNext een uitleg en een document waarmee je aangeeft dat je de benoeming wenst te aanvaarden.

Je kunt daarmee ook aangeven dat je die benoeming juist niet wil aanvaarden. De handtekening moet gelegaliseerd. Dat kan je 100% online doen. LexNext werkt met itsme, iDIN of andere vormen van legalisatie. Je hoeft niet langs een notaris.

Risico van executeur zijn

Je ontvangt een uitgebreid document met de uitleg van wat het exact inhoudt om executeur te zijn. Dit ontvang je voor je eventueel gaat aanvaarden. Belangrijk is dat je weet dat de executeur persoonlijk aansprakelijk is voor de aangifte van de erfbelasting. Bovendien, het kan relatief veel werk zijn en dat tegen een soms geringe vergoeding, of zelfs zonder vergoeding.

Kan ik vrijstelling krijgen van betalen van griffierecht bij verwerpen?

Nee, er bestaat geen mogelijkheid om vrijstelling of verlaging van het griffierecht te krijgen. Je kan mogelijk wel bijzondere bijstand aanvragen.

Griffierecht verwerpen erfenis

Ik wil de erfenis verwerpen, maar kan de griffierechten niet betalen. Ik weet zeker dat er in de erfenis vooral schulden zitten. Zelf heb ik niet veel geld, dus ik wil de erfenis verwerpen. Hoe moet dat nu, als ik het griffierecht al niet kan betalen?

Griffierechten en bijzondere bijstand

Je betaalt voor het verwerpen van een erfenis griffierecht aan de rechtbank. Dit is ruim € 165,00 (tarief 2026). Op rechtspraak.nl wordt het precieze bedrag gepubliceerd. Als je een laag inkomen hebt, kan je bijzondere bijstand aanvragen voor deze kosten. Dit doe je bij de gemeente waar je woont. De gemeente bepaalt of je de bijzondere bijstand ontvangt.

Verwerpen en bijstandsuitkering

Krijg je een bijstandsuitkering, dan mag je niet zomaar een erfenis verwerpen. Overleg eerst met de gemeente dat je wil verwerpen.

Samen verwerpen? Bespaar griffierecht

griffierecht

Zijn er verschillende meerderjarige erfgenamen die willen verwerpen? Dan kan een van de erfgenamen dat in één keer namens alle erfgenamen doen. Hiervoor is een volmacht nodig. Je betaalt dan maar één keer de griffierechten.

Verwerpen en minderjarig

Verwerp je de erfenis voor de minderjarige niet binnen drie maanden, dan heeft hij de erfenis automatisch beneficiair aanvaard en is daarmee ook beschermd tegen eventuele schulden.

Kan ik een legaat maken voor een rechtspersoon?

Ja, dat kan. Je kunt in jouw testament of aanvullend legaat een object of geldbedrag nalaten aan een rechtspersoon. Die rechtspersoon wordt dan legataris en mag het legaat na jouw overlijden ontvangen. Het legaat gaat voor op de rest van de erfenis. Je doet dit meestal als je een goed doel wil opnemen in jouw testament.

Rechtspersoon kan legaat krijgen

De wet stelt een rechtspersoon (vaak) gelijk met een natuurlijk persoon, dus met een mens van vlees en bloed. Daardoor kun je in jouw testament een legaat of geldlegaat maken voor een rechtspersoon. Die rechtspersoon wordt dan legataris. Rechtspersonen zijn bijvoorbeeld een stichting voor een goed doel, of een familiestichting. Je kunt zelfs een stichting oprichten bij testament, die stichting is dan jouw erfgenaam.

Bij legaten aan rechtspersonen gelden dezelfde regels als bij legaten voor mensen. Zo kan de rechtspersoon-legataris pas zes maanden na het overlijden van de erflater het legaat opeisen van de erfgenamen. De erflater kan echter een kortere of langere opeisbaarheidstermijn hebben gesteld.

Goed doel als erfgenaam

In plaats van het maken van een legaat voor een rechtspersoon kan je die rechtspersoon als erfgenaam aanwijzen in jouw testament. Daarnaast kun je losse spullen aan een rechtspersoon nalaten met een codicil. Bedenk dat een stichting of vereniging niet zomaar een erfenis kan aanvaarden. Een legaat kunnen ze meestal wel aannemen. Dat is dan anders als je een legaat nalaat met verplichtingen. Niet ieder museum zit op een groot aantal schilderijen te wachten met de verplichting die tentoon te stellen.

Kortom, als je iets anders dan geld wil nalaten, neem dan eerst contact op met de betreffende organisatie.

ANBI

legaat rechtspersoon

Bepaalde fondsen met een goed doel zijn een ANBI en hebben dus een ANBI-status. Die ANBI’s zijn vrijgesteld van het betalen van erfbelasting. Zij kunnen dus iedere euro uit jouw legaat besteden aan het goede doel. Lees verder: Nalaten aan een goed doel, hoe doe je dat? Daarnaast kan je ook voordelig schenken aan een ANBI.

Kan ik met een volmacht iemands testament wijzigen?

Nee, dat is niet mogelijk. Een gevolmachtigde mag het testament van de volmachtgever niet wijzigen. Ongeacht welke volmacht er is gegeven.

Testament is persoonlijk

Een testament is hoogstpersoonlijk. Daar kan niemand, ook niet als de testateur een algehele volmacht heeft gegeven, iets namens de testateur in wijzigen.

Testament met zegel

Als je jouw testament wilt wijzigen, moet je jouw testament zelf wijzigen bij de notaris. Dat wil zeggen dat als iemand niet meer in staat is om zijn eigen wil te bepalen, dat het testament niet gewijzigd kan worden. Je kan een testament dan ook niet meer wijzigen nadat je bent opgenomen met dementie.

Een testament is de laatste wil, een persoonlijke laatste wil. Dat is zo persoonlijk dat je daar geen afstand van kan doen. Ook al heb je als kind toestemming van je vader of moeder om het testament te wijzigen? Dan nog kan dat juridisch niet worden geregeld.

Persoonlijk is in persoon

Het wijzigen van een testament is zo belangrijk dat je altijd persoonlijk bij de notaris langs moet gaan. Heel soms kan de notaris bij jou langskomen. De notaris moet namelijk altijd zeker weten dat jij bij je volle verstand en in vrije wil je testament wilt wijzigen.

Heb ik voor een grote gift of schenking toestemming nodig van mijn echtgenoot?

Ja, een echtgenoot of geregistreerd partner heeft toestemming nodig van zijn of haar partner voor een schenking. Maar dat geldt niet voor gebruikelijke, niet bovenmatige schenkingen. Als je zonder toestemming toch een bovenmatige schenking doet, dan kan jouw partner die schenking achteraf terugdraaien.

Toestemming voor niet gebruikelijke, bovenmatige schenking

Voor niet gebruikelijke, bovenmatige (en dus meestal grote) giften of schenkingen heb je voorafgaande toestemming nodig van jouw partner. De wet wil het gezin namelijk beschermen tegen rechtshandelingen die grote nadelige financiële gevolgen (kunnen) hebben voor het gezin.

toestemming

Deze toestemmingseis geldt voor gehuwden en geregistreerd partners, maar niet voor samenwoners. Het maakt daarbij niet uit of er sprake is van een gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden. Jullie mogen niet met elkaar afspreken dat het toestemmingsvereiste niet geldt. Dat mag ook niet in de huwelijkse voorwaarden.

Welke schenkingen?

Het toestemmingsvereiste geldt niet voor gebruikelijke, niet bovenmatige schenkingen. De wet zegt niet wanneer daarvan sprake is. Daarvoor moet je kijken naar bijvoorbeeld het inkomen en het vermogen van de partners. Maar ook de hoogte van de schenking en het giftenpatroon (dus wat jouw partner gebruikelijk schenkt). Gebruikelijke, niet bovenmatige schenkingen zijn bijvoorbeeld (kleine) donaties aan een goed doel of verjaardagscadeautjes. Dat kan wel anders zijn als het om een heel duur cadeau gaat. Hele grote of hoge schenkingen, dus grote bedragen, zullen al snel bovenmatig zijn en dus toestemming nodig hebben van de partner.

Geen toestemming

Wat als de partner geen toestemming geeft of heeft gegeven voor de schenking? Dan kan hij of zij die schenking achteraf terugdraaien of vernietigen (via de rechter). Ook als jullie inmiddels zijn gescheiden. Zolang de schenking niet is vernietigd, blijft die schenking wel gewoon geldig.

Let wel op: de (ex)partner heeft maar 3 jaar de tijd om de schenking te vernietigen. Die termijn begint te lopen vanaf het moment dat hij of zij op de hoogte is geraakt van de schenking. Deze termijn begint dus niet te lopen vanaf de schenking. Alleen de partner waarvan de toestemming nodig was, kan de schenking vernietigen.

Meestal is het wel duidelijk of een schenking wel of niet gebruikelijk, bovenmatig is. Twijfel je of je toestemming nodig hebt van jouw partner? Vraag voor de zekerheid dan op voorhand (schriftelijke) toestemming. Als jullie er samen niet uitkomen, overweeg dan om samen een adviseur, zoals een notaris of advocaat, in te schakelen.

Ik ben onterfd wat nu?

Controleer eerst het testament. Alleen daarin kan je worden onterfd. Als je bent onterfd kan je nog aanspraak maken op de legitieme portie. Dat doe je bij de erfgenamen of de executeur.

Wat te doen als ik onterfd ben?

  1. Staat vast dat je een kind bent

    Alleen kinderen kunnen onterfd zijn. Niet van alle kinderen staat direct vast dat ze ook een kind zijn. Het kan dus zijn dat je dat nog moet bewijzen. Bijvoorbeeld met brieven, mails of zelfs DNA onderzoek.

  2. Weet het zeker

    Je kan alleen onterfd zijn in een testament. Is dat testament er? Weet je zeker dat dit het laatste testament is? Dit kan je opvragen bij het CTR.

  3. Wanneer is je ouder overleden?

    Weet je exact wanneer je ouder is overleden? Als dat minder dan vijf jaar geleden is, dan heeft het zin om je nog te melden. Vijf jaar na het overlijden verjaard namelijk het recht op je legitieme erfdeel. Ben je niet onterfd? Dan speelt deze termijn niet.

  4. Meld je bij de erfgenamen

    Je legitieme portie eis je schriftelijk op bij de erfgenamen. Het kan ook zijn dat een notaris of executeur de erfenis afhandelt. Die stuur je dan een brief.

  5. Vraag hoe hoog de erfenis is

    Je moet vragen om informatie waarmee je kan bepalen hoe groot de erfenis is. Op grond daarvan kan je uitrekenen hoe groot jouw deel dan is.

  6. Maak een eerste brief

    In een brief om een beroep te doen op je legitieme portie vraag je om informatie en stel je dat je mogelijk een beroep gaat doen. Dat kan in een formele maar vriendelijke brief. In die brief stel je een redelijke termijn, waarbinnen je antwoord wilt hebben.

  7. Geen antwoord, stuur een herinnering

    Als je na bijvoorbeeld zes weken nog geen antwoord hebt, dan stuur je een herinnering. Die kan wat minder vriendelijk van toon zijn. Het is namelijk jouw wettelijk recht om die legitieme portie te ontvangen.

  8. Wel antwoord, bedenk wat je nu wilt doen

    Je hebt nu alle informatie om een besluit te nemen. Je kan nu daadwerkelijk jouw legitieme gaan opeisen. Maar je kan je ook neerleggen bij de onterving. Ga je een beroep doen op jouw deel van de erfenis? Ben je dan tevreden met de informatie die je hebt ontvangen. Twijfel je nog of er geen geld verdwenen is in de afgelopen vijf jaar? Bedenk of je de moeite wilt nemen om dit diepgaand uit te zoeken.

  • Veilige gegevensoverdracht
  • SSL certificaat