Niet-erkend kind erfgenaam?

8.4
Pablo van Klinken is notarieel jurist en ondernemer. Al jaren actief op het snijvlak tussen juridische dienstverlening, informatie en technologie. Zeer succesvol in het opzetten van commercieel werkende nieuwe initiatieven. Drijvende kracht achter DoeHetZelfNotaris. Afgestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam in Nederlands Recht.
Is een niet-erkend kind erfgenaam?

Nee, in beginsel niet. Het kind kan wel worden opgenomen in het testament. Via een gerechtelijke vaststelling kan het kind ook meedelen in de erfenis.

Niet-erkend kind

Als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, zijn de kinderen die tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap geboren zijn automatisch erfgenaam. Ben je niet getrouwd of heb je geen geregistreerd partnerschap? Dan kan je het kind erkennen, waardoor het kind ook erfgenaam wordt.

Een niet-erkend kind is niet erkend door de vader. Ook juridisch gezien is het dan geen kind van de vader. Dit heeft tot gevolg dat het kind in beginsel geen recht heeft op de erfenis van vader. Het is wel een natuurlijk kind van de vader.

Het vaderschap kan nog gerechtelijk worden vastgesteld. Hiervoor moet een advocaat een verzoekschrift indienen de rechtbank.

"niet-erkend kind"

Een testament opstellen

Een niet-erkend kind kan wel in het testament zijn opgenomen. Het kind is dan wel erfgenaam. Omdat het kind niet erkend is valt het niet onder de vrijstelling van de erfbelasting voor kinderen.

Is het kind niet opgenomen in het testament maar wil hij/zij wel meedelen in de erfenis? Dan kan het kind het vaderschap gerechtelijk laten vaststellen. Een advocaat moet hiervoor een verzoekschrift indienen bij de rechtbank. Hiervoor kan je gebruik maken van een vaderschapstest. Als het vaderschap is vastgesteld deel het niet-erkende kind mee in de erfenis.

Is het vaderschap vastgesteld, maar is er een testament waarin het kind niet wordt genoemd? Dan kan het kind de legitieme portie opeisen.

Donorvader

Kinderen van een zaaddonor worden niet als juridische kinderen van die donor gezien. Hierdoor zijn zij geen erfgenaam, en delen dus niet mee in de erfenis van hun biologische vader.

Moet ik bij de aangifte erfbelasting de WOZ-waarde van de woning gebruiken?

Ja, bij de aangifte erfbelasting is de WOZ-waarde van de woning van belang. Je kunt de WOZ-waarde van het overlijdensjaar nemen, of van het jaar daarna.

WOZ-waarde voor de erfbelasting

Bij de aangifte erfbelasting moet je de WOZ-waarde van de woning opgeven. Dit is vastgelegd in artikel 21 van de Successiewet. Het gaat dan om de WOZ-waarde in het jaar van overlijden, of in het volgende jaar. Als de WOZ-waarde daalt, kun je er voor kiezen om de waarde van het volgende jaar te gebruiken. Hoe lager de WOZ-waarde, hoe minder erfbelasting je hoeft af te dragen.

Bezwaar WOZ

Als je de indruk hebt dat de WOZ waarde te hoog is, kun je bezwaar maken tegen de hoogte. In dit geval heeft dat een dubbel effect. Je betaalt minder WOZ-belasting maar je hebt ook een lagere waarde in de erfenis waardoor je minder erfbelasting hoeft te betalen. Het is dus altijd van belang om kritisch naar de WOZ-waarde te kijken.

Onderlinge verhouding tussen erfgenamen

In de onderlinge verhouding tussen de erfgenamen mag je niet zomaar gebruik maken van de WOZ-waarde. De rechtbank Midden-Nederland heeft hier een uitspraak over gedaan.

WOZ-waarde erfbelasting

In deze zaak ging het om een onterft kind. In de erfenis zat een woning, maar deze woning werd door een ander kind gehuurd. Er was discussie over welke waarde de erfgenamen konden gebruiken voor het vaststellen van de legitieme portie.

De rechtbank overwoog als volgt: “(…) de WOZ-waarde is niet altijd een accurate weergave van de waarde in het economisch verkeer van een onroerende zaak. De WOZ-waarde is dan ook niet zonder meer bruikbaar voor de waardering in een civiele procedure“. In dit geval konden de erfgenamen geen gebruik maken van de WOZ-waarde. Hier werd gebruik gemaakt van de taxatiewaarde om de waarde van de woning te bepalen. Deze waarde kunnen de erfgenamen dan gebruiken om de legitieme portie vast te stellen.

Stappenplan woning kopen

Lees het stappenplan

Bij het kopen van een woning is een notaris betrokken. Wat doet de notaris? En waarom is de notaris verplicht bij het kopen van een woning?

Op de doehetzelfmakelaar lees je het volledige stappenplan voor het kopen van een woning

Stappenplan werkzaamheden notaris

  1. Koopcontract

    De notaris kan het koopcontract voor jou opstellen. Meestal doet de makelaar dit, maar je kan het ook door een notaris laten doen. In Amsterdam hebben de makelaars en de notarissen afgesproken dat dit altijd bij de notaris moet plaatsvinden. Voordeel van een notaris is dat hij onafhankelijk van onpartijdig is. En de notaris schrijft de koopovereenkomst in bij het Kadaster. Voor het moment van de overdracht is het namelijk voor derden nog niet duidelijk dat de woning verkocht is. Door de koopovereenkomst in te schrijven bij het Kadaster wel. Dan ben je ook beschermd tegen eventuele beslaglegging op de woning.

  2. Waarborgsom of bankgarantie

    Zodra de koopovereenkomst getekend is moet er meestal een waarborgsom of bankgarantie worden gegeven. De waarborgsom is meestal 10% van de aankoopsom. Bijvoorbeeld bij een woning van € 250.000,- is de waarborgsom € 25.000,-. Dit bedrag moet op de derdengeldrekening van de notaris zijn gestort voor een bepaalde datum. Deze datum staat in de koopovereenkomst. De waarborgsom is een soort garantie voor de verkoper(s).
    Met een bankgarantie staat de bank garant voor jou en zorgt de bank dat er 10% wordt betaald.

  3. Leveringsakte / transportakte

    De notaris stelt de leveringsakte op. Ook wel transportakte genoemd. Deze moeten de koper(s) en de verkoper(s) ondertekenen. Deze akte is nodig voor de eigendomsoverdracht.

  4. Hypotheekakte

    De hypotheekakte wordt getekend door de koper en de bank. Hierin staat waarop (dus op welk pand) de hypotheek is gevestigd en voor welk bedrag. Vaak is de notaris, of een medewerker van de notaris, gemachtigde om de akte namens de bank te tekenen middels een volmacht.
    De hypotheekgever moet deze akte persoonlijk ondertekenen. Hij/zij kan hier geen volmacht voor geven.

  5. Inschrijving in openbare registers

    De notaris schrijft de leveringsakte en de hypotheekakte in in de openbare registers van het Kadaster. Na de inschrijving in de registers is de koper eigenaar geworden van de woning.

  6. Eventueel samenlevingscontract en testament

    Als je samen met jouw ongehuwde partner een woning koopt is het verstandig om ook direct een samenlevingscontract op te stellen. Hierin nemen jullie op hoe de kosten worden verdeeld en maken jullie afspraken.
    Als jullie niet getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben zijn jullie niet automatisch elkaars erfgenaam. Daarvoor zouden jullie een testament moeten opstellen.

Waarom is een notaris verplicht?

De notaris is de enige die de overdracht van onroerend goed kan en mag regelen. De notaris is onafhankelijk en onpartijdig en kijkt daarom naar de belangen van de koper, en die van de verkoper. Hij verricht onderzoek naar de verkopers en hij raadpleegt de registers. Als er iets niet blijkt te kloppen, bijvoorbeeld dat er beslag ligt op de woning, dan kan de notaris nog voor de overdracht ingrijpen.

Daarnaast zorgt de notaris dat het geld bij de juiste persoon komt. De koper stort eerst het bedrag op de derdengeldenrekening van de notaris. Na de overdracht zorgt de notaris ervoor dat dit geld bij de verkopers komt.

Hoe vestig ik een opstalrecht?

Het opstalrecht wordt gevestigd via een notariële akte. Deze akte moet ingeschreven in het Kadaster.

Vestigen recht van opstal

Een opstalrecht geeft de gebruiker het recht om iemands grond of ander object te gebruiken. Het vestigen van een recht van opstal moet via een notariële akte. In die akte van vestiging staan ook de afspraken tussen de opstaller en bijvoorbeeld de grondeigenaar. Bijvoorbeeld de duur van het recht en een eventuele verplichting tot betaling van een geldsom (retributie). De retributie is vergelijkbaar met de canon bij het erfpachtrecht. Daarnaast zal in de notariële akte meestal staan dat de opstaller over de grond van de grondeigenaar mag lopen om zijn gebouw te kunnen bereiken.

Ondertekenen

Het opstalrecht moet in het Kadaster zijn ingeschreven.

Het opstalrecht lijkt veel op het erfpachtrecht. Beide rechten zijn zakelijke rechten en wel beperkte rechten die je het recht geven om zaken op andermans grond te gebruiken.

Het recht van opstal is geregeld in de artikelen 5:101 t/m 5:105 van het Burgerlijk Wetboek.

Praktisch nut opstalrecht

Een opstalrecht is bijvoorbeeld aan te bevelen bij een caravan of challetpark. Op die manier wordt de eigenaar van het park geen eigenaar van de caravan of het challet.

Opstalrechten zie je ook bij windmolens, zonneparken of telecommasten. Het recht kan dan ook gekoppeld zijn aan bijvoorbeeld een dak of andere onroerende zaak. Ook hier ontstaat de mogelijkheid dat de windmolen niet direct eigendom wordt van de eigenaar van de grond. Dit zou normaal gesproken wel plaatsvinden door natrekking.

Het opstalrecht heeft een eigen waarde. Los van de jaarlijkse opbrengsten kan je dus het recht ook verkopen.

Waarom zou ik een testament maken?

Er zijn minstens vijf goede redenen om een testament op te stellen. De belangrijkste is dat jij dan zelf bepaalt aan wie jouw nalatenschap toekomt en wie dat gaat afhandelen. Je kan er soms ook belasting mee besparen.

5 goede redenen om een testament op te stellen

Ondertekenen

Zonder testament geldt het wettelijke erfrecht. Dat houdt in dat jouw partner en kinderen jouw erfgenaam zijn. Zijn die er niet? Dan zijn jouw ouders en broers en zussen erfgenaam, en zo verder. Waarom zou je een testament opstellen? Lees hier 5 goede redenen om een testament op te stellen.

1. Andere verdeling

Zonder testament geldt de wettelijke verdeling. Wil jij een andere verdeling, dus andere erfgenamen? Dan moet je een testament opstellen. In het testament kan jij zelf bepalen wie jouw erfgenamen zijn. Je kan ervoor kiezen om een deel van jouw erfenis aan een goed doel na te laten of aan een goede vriend(in).

Als je een samengesteld gezin hebt is het ook verstandig om een testament op te stellen. Alleen met een testament kan jij de kinderen van jouw partner ook erfgenaam maken.

Doe de test Wie is mijn erfgenaam.

2. Erfbelasting besparen

Met het opstellen van een testament kan je ook erfbelasting besparen. Je kan het betalen van erfbelasting opschuiven of besparen. Je kan een kleinkindlegaat maken, waarmee je een generatie overslaat voor een deel van de erfenis. Met een tweetrapstestament kan de erfbelasting worden uitgesteld naar het moment van het overlijden van de langstlevende ouder.

Lees ook: Besparen met een testament.

3. Executeur benoemen

In een testament kan je opnemen wie jouw erfenis afhandelt, een executeur. Zonder executeursbenoeming zijn jouw erfgenamen bevoegd om de erfenis af te handelen. Wil jij op voorhand één van de erfgenamen aanwijzen die de erfenis afhandelt of iemand anders? Dan moet je diegene benoemen tot executeur in jouw testament. Dit kan ook in een losse executeursbenoeming, dit is een soort mini-testament.

Lees ook: Benoem een executeur.

4. Uitsluitingsclausule

In een testament kan je een uitsluitingsclausule opnemen. Met een uitsluitingsclausule sluit je de schoonfamilie uit van jouw erfenis. Op deze manier voorkom je dat jouw erfenis bij de schoonfamilie terecht komt als jouw kind gaat scheiden.

5. Bewind en voogdij

In een testament kan je het bewind over jouw erfenis vastleggen. Dit is van belang als je minderjarige kinderen hebt. Hun deel van de erfenis kan dan onder bewind worden gesteld totdat zij bijvoorbeeld 21 jaar zijn. De kinderen moeten de bewindvoerder dan om toestemming vragen als zij geld uit hun erfdeel willen gebruiken.

Ook kan je de voogdij voor jouw minderjarige kinderen vastleggen in een testament. Het is niet verplicht om dit via een testament te doen, het kan ook via de rechtbank.

Lees ook: Voogdij bij rechtbank of notaris?

Conclusie

Er zijn minimaal vijf goede redenen om een testament op te stellen. In specifieke gevallen kunnen er natuurlijk ook nog extra redenen zijn. Lees je goed in op deze site, of vraag advies aan een notaris.

Wat is het verschil tussen een boedelvolmacht en een executeur?

Het verschil tussen een boedelvolmacht en executeur is dat een executeur wordt benoemd in een testament. Een boedelvolmacht is een volmacht om de erfenis af te handelen. Een executeur heeft geen boedelvolmacht nodig.

Boedelvolmacht en executeur

Een boedelvolmacht en een executeur hebben allebei te maken met het afhandelen van de erfenis. Het zijn echter twee heel verschillende onderwerpen. Wat is het verschil tussen een boedelvolmacht en een executeur? En waarom is dit verschil van belang?

De verschillen

"boedelvolmacht en executeur"

Een erfenis wordt meestal afgehandeld door de erfgenamen van de erflater. Dit kan één erfgenaam zijn, maar er kunnen ook meerdere erfgenamen zijn. Als er veel erfgenamen zijn kan het handig zijn om één van de erfgenamen een boedelvolmacht te geven. Elke erfgenaam ondertekent de boedelvolmacht. Met deze volmacht krijgt één erfgenaam de bevoegdheid om de erfenis af te handelen. Op deze manier kan een erfenis sneller worden afgehandeld omdat er één iemand is die de beslissingen neemt. Dat is ook zo omdat er dan één iemand is die de handtekening mag en kan zetten.

De erfgenamen zijn niet verplicht om een boedelvolmacht te ondertekenen. In beginsel zijn zij gezamenlijk bevoegd om de erfenis af te handelen. Het is in de praktijk wel handiger om één iemand de volmacht te geven.

Er kan ook een testament zijn opgesteld door de erflater. In een testament benoemt de erflater zijn erfgenamen. De erflater kan ook alvast bepalen wie zijn/haar erfenis gaat afhandelen. Diegene is dan de executeur. Dit kan ook in een aparte losse executeursbenoeming. De erfgenamen kunnen in dat geval niet zelf bepalen wie de erfenis gaan afhandelen.

De executeur kan verschillende bevoegdheden hebben. Een begrafenisexecuteur is alleen bevoegd om de begrafenis te regelen. Een beheersexecuteur is bevoegd om de erfenis te beheren en de schulden te betalen. Een executeur met afwikkelingsbewind mag de gehele erfenis afhandelen en ook de erfdelen uitkeren aan de erfgenamen.

Heeft de executeur een boedelvolmacht nodig van de erfgenamen?

Een executeur krijgt zijn bevoegdheid op grond van het testament. Hierin is beschreven hoever zijn bevoegdheid gaat. De executeur heeft dus geen (boedel)volmacht van de erfgenamen nodig.

De erflater kan beperkingen in zijn testament hebben opgenomen voor de executeur. Bijvoorbeeld dat de executeur de woning niet mag verkopen. De erfgenamen beslissen in dat geval over de woning. De erfgenamen kunnen de executeur hier wel een boedelvolmacht voor geven.

Conclusie verschil boedelvolmacht en executeur

Er is een executeur als deze in het testament is genoemd. De executeur heeft geen boedelvolmacht van de erfgenamen nodig. Is er geen testament? Dan zijn de erfgenamen gezamenlijk bevoegd om de erfenis af te handelen. De erfgenamen kunnen een boedelvolmacht geven aan één erfgenaam zodat die de erfenis kan afhandelen.

Hoe verdeel je een erfenis?

Eerst ga je achterhalen wie de erfgenamen zijn. Dan moet je alle schulden van de overledene betalen. Daarna kan je de erfenis verdelen. Er komt veel kijken bij het verdelen van een erfenis.

Het verdelen van een erfenis

Om een erfenis te kunnen verdelen moet je eerst weten wie de erfgenamen zijn. Is er een testament opgesteld? Dan staan de erfgenamen in het testament genoemd. Is er geen testament? Dan geldt het wettelijke erfrecht.

Stappenplan verdelen erfenis

Hieronder eerst een kort stappenplan. Onder het stappenplan vind je een uitgebreide beschrijving van de stappen.

Stappenplan verdelen erfenis

  1. Controleer of er een testament is.

  2. Schat de waarde van de erfenis.

  3. Maak een keus of je de erfenis wil aanvaarden of verwerpen.

  4. Stel een verklaring van erfrecht op.

  5. Betaal de schulden van de overledene.

  6. Verdeel de erfenis.

Controleer of er een testament is

verdelen

Eerst moet je controleren of er een testament is. Dit kun je navragen bij het Centraal Testamentenregister (CTR). Hiervoor heb je een aantal gegevens van de overledene nodig. Het gaat om de volledige naam, geboortedatum en -plaats en de overlijdensdatum. Deze gegevens vind je op de overlijdensakte.

Is er wel een testament? Dan staat er in dat testament wie de erfgenamen zijn.

Als er geen testament is geldt het wettelijke erfrecht. Dat houdt in dat de partner en de kinderen van de overledene erfgenaam zijn. De langstlevende partner heeft de mogelijkheid om binnen 3 maanden na het overlijden de wettelijke verdeling ongedaan te maken. Is er geen partner en/of kinderen? Dan zijn de ouders en broers en zussen erfgenaam.

Waarde erfenis

Vervolgens ga je de waarde van de erfenis schatten. Het kan zijn dat je al weet wat de waarde van de erfenis is. Of dat je eigenlijk geen idee hebt hoe de erfenis eruit ziet. Probeer hier dan een inschatting van te maken. Het is belangrijk om te weten wat de waarde van de erfenis is voordat je een keus maakt om de erfenis te aanvaarden of verwerpen.

Erfenis aanvaarden of verwerpen

Als duidelijk is wie de erfgenamen zijn moeten zij nog een keus maken of ze de erfenis willen aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Bij het aanvaarden van de erfenis aanvaardt de erfgenaam alles, de bezittingen maar ook de schulden. Kun je niet exact inschatten of er meer bezit is dan schuld? Dan ga je beneficiair aanvaarden. Als een erfgenaam beneficiair aanvaardt moet er eerst een boedelbeschrijving opgesteld. Vervolgens ga je de erfenis vereffenen.

Weet je zeker dat er meer schulden dan bezittingen zijn? Dan kan de erfgenaam verwerpen. Als een erfgenaam de erfenis verwerpt, dan deelt hij niet meer mee in de erfenis. Het verwerpen en het beneficiair aanvaarden van de erfenis moet via de rechtbank. Het verdelen is nu wel lastiger. Door de verwerping zijn de kinderen van de erfgenaam die verwerpt erfgenamen geworden. Zij kunnen de erfenis ook weer verwerpen. Doen zij dat, dan wordt dat erfdeel verdeeld over de overige erfgenamen die wel aanvaarden. Bij beneficiair aanvaarden moet eerst een vereffening plaatsvinden voor je kunt verdelen.

Lees ook: Wat is een erfenis aanvaarden? en het Stappenplan beneficiair aanvaarden.

Verklaring van erfrecht opstellen

In sommige gevallen heb je een verklaring van erfrecht nodig. Bijvoorbeeld als de bank hierom vraagt of als er een woning in de erfenis zit. In een verklaring van erfrecht komt te staan wie de erfgenamen zijn van de overledene en wie bevoegd zijn om de erfenis af te handelen. Alle erfgenamen kunnen gezamenlijk bevoegd zijn. Eén erfgenaam kan ook de bevoegdheid krijgen als hij/zij een boedelvolmacht krijgen van de andere erfgenamen. Er kan ook een executeur zijn benoemt.

Verdelen van de erfenis

Voordat je de erfenis kan verdelen, moeten eerst alle schulden zijn betaald. Dit zijn bijvoorbeeld begrafeniskosten en belastingen, maar ook lopende zaken. De erfgenamen kunnen de huur en eventuele abonnementen stop zetten. Denk ook aan de erfbelasting.

verdelen

Maak vervolgens een lijst met alle bezittingen en de waarde hiervan. Bespreek met de erfgenamen wie welke bezittingen wil hebben. Zorg ervoor dat jullie dit onderling goed verdelen zodat elke erfgenaam evenveel krijgt uit de erfenis.

Als alle kosten zijn betaald en er een overzicht is gemaakt van wie wat krijgt, kunnen jullie de erfenis gaan verdelen. Zorg dat de verdeling goed is vastgelegd om achteraf discussie te voorkomen.

Komen jullie er samen niet uit?

Komen de erfgenamen er samen niet uit en kan daarom de erfenis niet worden verdeeld? Dan kunnen jullie een expert inschakelen die de erfenis verdeelt, zoals een mediator of een advocaat.

Mag één van de erfgenamen de erfenis afhandelen?

Dat mag, maar de andere erfgenamen moeten hier wel toestemming voor hebben gegeven. Dit kunnen zij doen door een volmacht af te geven. Zonder volmacht mag de erfgenaam niet namens de andere erfgenamen handelen.

Erfenis afhandelen

wie moet de erfenis afhandelen?

Als iemand is overleden zijn alle erfgenamen van die persoon gezamenlijk bevoegd om de erfenis af te handelen. Zij kunnen er ook voor kiezen om één erfgenaam een volmacht te geven. Die ene erfgenaam kan dan namens alle erfgenamen handelen.

In de praktijk kan dit erg handig zijn en het afhandelen van de erfenis versnellen.

Indien een erfgenaam vóór het overlijden een volmacht had ontvangen van de erflater, komt deze te vervallen bij het overlijden.

Executeur of notaris benoemd

De overledene kan ik een testament of in een losse executeursbenoeming een executeur hebben benoemd. De executeur beslist eerst of hij/zij deze taak accepteert. Als hij/zij de taak accepteert kan de executeur beginnen met het afhandelen van de erfenis. De erfgenamen hoeven hier geen toestemming voor te geven. Het was immers de keuze van de overledene om deze persoon als executeur te benoemen.

De overledene kan ook een notaris hebben benoemd tot executeur. Dit is dan een boedelnotaris. In dat geval handelt de notaris die in het testament staat de erfenis af.

Informatie verstrekken

Als er een executeur is benoemd is het gebruikelijk dat hij de erfgenamen op de hoogte houdt van de afhandeling. Dit kan de executeur doen door de erfgenamen tussentijds op de hoogte te houden van wat hij aan het doen is. Als de executeur klaar is met zijn taak verstrekt hij een eindafrekening aan de erfgenamen. Daarin staat de verantwoording over hoe de erfenis is afgehandeld.

Onenigheid over afhandeling

Eén van de erfgenamen kan niet besluiten dat hij/zij de erfenis alleen afhandelt. Daarvoor heeft de erfgenaam de toestemming van de andere erfgenamen nodig. Heeft hij deze toestemming niet? Dan is de erfgenaam niet bevoegd om namens de andere erfgenamen te handelen. De afhandeling van de erfenis is een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Is er een onwillige erfgenaam? Wil jij je kindsdeel of legitieme portie opeisen? Of verstrekt degene die de erfenis afhandelt geen informatie aan jou? Maak dan gebruik van een van de brieven van de DoeHetZelfNotaris. Deze brieven helpen je verder op weg.

Ik heb een huis geërfd, wat nu?

Als je een huis erft moet je eerst besluiten of je deze erfenis aanvaardt, verwerpt of beneficiair aanvaardt. Houd bij het aanvaarden van de erfenis rekening met de belastingen en de afspraken met eventuele andere erfgenamen.

Ik erf een huis

Je hebt een huis geërfd. Dit kan een waardevolle erfenis zijn, maar er kan ook nog een hypotheek op rusten of de woning kan onder water staan. Dan zijn de schulden hoger dan de waarde van de woning. Als je de erfenis aanvaardt dan komen daar ook de schulden bij. Bedenk dus eerst of je de erfenis wel wil aanvaarden en of je daardoor niet zelf in de schulden komt. Zijn de schulden hoger dan de waarde van de woning? Dan kun je de erfenis verwerpen. Je kunt er ook voor kiezen om de erfenis beneficiair te aanvaarden.

Let op! Als je zelf in die woning woont, of al gedeeltelijk eigenaar bent, kun je niet zomaar verwerpen. De woning en hypotheekschuld staat dan al gedeeltelijk op jouw naam. Door te verwerpen word je geen eigenaar van de gehele woning en blijf je aansprakelijk voor het betalen van de hypotheekschuld.

Als je de erfenis hebt aanvaard, wat komt daar dan allemaal bij kijken?

Wie erft de woning?

erf een huis

Eerst ga je controleren of de overledene een testament had opgesteld. Dit kun je opvragen bij het Centraal Testamentenregister (CTR).

Als er een testament blijkt te zijn dan is het testament leidend. Je moet dus eerst kijken wat er in het testament staat over de woning.

Is er geen testament? Dan geldt het wettelijke erfrecht. Dat houdt in dat eerst de partner en de kinderen degene zijn die de woning erven. Zijn die er niet? Dan zijn de ouders van de overledene en diens broers en zussen erfgenaam. En zo verder.

Erfbelasting

Over een erfenis moet erfbelasting worden betaald als de erfenis boven de vrijstelling komt. De vrijstelling voor een partner is meer dan € 720.000,- (in 2023). De vrijstelling voor een kind is ongeveer €23.000,- (in 2023). Om de waarde van de woning te bepalen gebruik je de WOZ-waarde, hier trek je een eventuele hypotheek vanaf.

Is de waarde van de woning hoger dan de vrijstelling? Dan betaal je erfbelasting over het bedrag dat boven de vrijstelling komt. Het kan zijn dat je een flink bedrag aan erfbelasting moet betalen.

Ben je van plan de woning te verkopen? Dan kun je de erfbelasting betalen uit de opbrengst van de verkoop. Wil je de woning (nog) niet verkopen? Houd er dan rekening mee dat je eventueel erfbelasting moet betalen.

Lees ook: WOZ-waarde en erfbelasting.

Verklaring van erfrecht

Als je een woning erft, heb je een verklaring van erfrecht nodig. In de verklaring van erfrecht staat wie de erfgenamen zijn. Deze verklaring wordt ingeschreven in het Kadaster. Alleen als de verklaring wordt ingeschreven bij het Kadaster kan de woning op naam van de erfgenamen komen te staan. Dit is van belang als de woning later verkocht moet worden.

Een verklaring van erfrecht kun je eenvoudig aanvragen via de DoeHetZelfNotaris. Dit gaat volledig digitaal, dus je hoeft niet langs een notaris.

Akte van verdeling

Als er meerdere erfgenamen zijn worden zij samen eigenaar van de woning. In dat geval ontstaat er “gebonden mede-eigendom“. De erfgenamen moeten samen afspraken maken over de woning. Hoe worden de vaste lasten betaald, hoe gaat het met het onderhoud, etc. Hoe meer erfgenamen er zijn, hoe lastiger dit kan worden. Zorg er dus voor dat jullie de afspraken goed vastleggen.

De erfgenamen kunnen ook afspreken dat één van de erfgenamen in de woning gaat wonen. Dat kan. De erfgenamen moeten dit dan onderling verrekenen. Dit kan via de rest van de erfenis, met bepaalde goederen. Of in geld. De ene erfgenaam kan de andere erfgenamen een bepaald bedrag betalen zodat zij allemaal evenveel krijgen uit de erfenis. Dit moet door een notaris worden vastgelegd in een akte van verdeling. In de akte van verdeling komt te staan hoe de erfgenamen de erfenis verdelen en dus ook de woning.

Belastingen

Als een van de erfgenamen in de woning gaat wonen, hoeft hij of zij geen overdrachtsbelasting te betalen. Als er onroerend goed wordt geërfd, hoeft hier geen overdrachtsbelasting over worden betaald.

erf een huis

Gaat een van de erfgenamen in de woning wonen? Dan moet daar inkomstenbelasting over worden afgedragen. De woning valt dan in box 1. Gaat de erfgenaam er niet zelf in wonen, maar gaat hij of zij het bijvoorbeeld verhuren? Dat valt de woning in box 3.

Op de website van de Belastingdienst vind je meer informatie over de belastingen.

Doorlopende kosten

Zolang er nog geen besluit is genomen over de woning moeten de doorlopende kosten wel worden betaald. De erfgenamen zijn hier verantwoordelijk voor. Denk bijvoorbeeld aan de hypotheek en de kosten voor gas, water en licht.

Hoe weet ik of een derdengeldrekening betrouwbaar is?

Alleen bepaalde beroepsgroepen mogen een derdengeldrekening hebben. Die heeft ook een bepaalde naam. Andere organisaties hebben ook soms dergelijke rekeningen. Die hebben dan meestal de naam van de organisatie in hun rekeningnaam.

Stichting derdengeldrekening herkennen

geld

Alleen bepaalde beroepen mogen een echte derdengeldrekening hebben. Dat zijn de notaris, advocaten en deurwaarders. Als een van deze personen je verwijst naar een derdengeldrekening, kan je erop vertrouwen dat het in orde is. Is het een andere partij? Dan is het nooit een formele derdengeldrekening.

De formele derdengeldrekening is altijd gekoppeld aan een stichting; de Stichting derdengelden. De naam derdengeldrekening zal ook bij de rekening staan. Daar kan je een derdengeldrekening aan herkennen.

Doel derdengeldrekening

De Wet op het notarisambt (Wna) stelt het voor notarissen verplicht om een derdengeldrekening te hebben. Op basis van deze wet kan een notaris tijdelijk geld onder zich houden en apart zetten. Het doel is om het geld gescheiden te houden van de kantoorrekening van de notaris en ter bescherming van oneigenlijk gebruik of faillissement.

Als een notaris een fout maakt met geld op een derdenrekening is dat een zeer ernstig vergrijp. De tuchtrechter geeft hier zware straffen voor. Heeft de notaris geld van die rekening voor eigen gebruik opgenomen? Dan is het vaak een reden voor (tijdelijk) ontslag als notaris.

© 2026 · DoeHetZelfNotaris
  • Veilige gegevensoverdracht
  • SSL certificaat